Khí công phòng chống viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản mạn tính là một trong những bệnh lí đường hô hấp thường gặp và đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở những người có tuổi và cao tuổi. Viêm phế quản mạn tính thể tắc nghẽn, còn gọi là bệnh phổi phế quản tắc nghẽn mạn tính (Bronchite choronique obstructive - COPD) là một thể bệnh nặng, có nhiều biến chứng nguy hiểm và gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống.

Trong y học cổ truyền, viêm phế quản mạn tính thuộc phạm vi các chứng Khái thấu, Đảm ẩm, Suyễn tức... và được trị liệu bằng nhiều biện pháp khác nhau như dùng thuốc, châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, sử dụng các món ăn - bài thuốc..., trong đó có việc tập luyện khí công dưỡng sinh. Những công pháp thường dùng để phòng chống căn bệnh này có thể kể ra như sau:

Công pháp 1

Chọn tư thế nằm hoặc ngồi bằng tròn. Nếu nằm thì nằm ngửa ngay ngắn trên giường, đầu hơi cúi về trước, hai mắt nhắm hờ, hai tay duỗi thẳng tự nhiên dọc theo thân mình, lòng bàn tay úp xuống, chân duỗi thẳng, hai gót khép lại, các ngón chân xoè ra tự nhiên. Nếu ngồi thì ngồi ngay ngắn trên ghế, đầu hơi cúi về trước, hai mắt nhắm hờ, ngực nhô lưng thẳng, hai vai và khuỷu tay thả lỏng, ngón tay duỗi, lòng bàn tay úp xuống đặt trên đùi, hai chân cách nhau cùng tầm với vai, gối gấp vuông góc, bàn chân bám đất. ý thủ Đan điền (là vị trí tương ứng với huyệt Khí hải, nằm ở trên đường trục giữa cơ thể, dưới rốn 1,5 thốn đồng thân. Khi luyện tập chỉ cần tưởng tượng Đan điền là một vùng tròn to hay một quả cầu bé nằm ở giữa vùng bụng dưới. Theo y học cổ truyền, Đan điền là “sinh khí chi hải” (biển của sinh khí) có vai trò rất quan trọng trong nhân thể). Miệng hơi ngậm, thở bằng mũi, trước tiên hít vào thật sâu rồi ngừng thở giây lát, sau đó từ từ thở ra (hít vào - ngừng thở - thở ra), luân phiên đều đặn như vậy. Phối hợp với niệm câu từ, thông thường bắt đầu bằng câu có 3 chữ (khi hít vào niệm một chữ, khi ngừng thở niệm một chữ và khi thở ra niệm nốt chữ còn lại), sau đó tăng dần lên nhưng không nên quá 9 chữ. Câu gì cũng được nhưng nên chọn những câu có nội dung khoẻ mạnh như: “Tự kỉ tĩnh”, “Nội tạng động, đại não tĩnh”, “Tự kỉ tĩnh toạ”, “Tự kỉ tĩnh toạ thân thể khoẻ”, “Kiên trì luyện tập cơ thể sẽ khoẻ mạnh”... Câu từ niệm có tác dụng tập trung tư tưởng, dứt bỏ mọi ý nghĩ tản mạn, thông qua ám thị có thể dẫn đến những hiệu ứng sinh lí tương ứng với câu từ. Cần chú ý khi hít vào thì lưỡi nâng lên chạm hàm ếch, khi thở ra thì lưỡi hạ xuống và khi ngừng thở thì lưỡi bất động.

Cuối cùng, đặt hai bàn tay chồng lên nhau xoa vùng ngực theo chiều kim đồng hồ chừng 30 vòng với một lực vừa phải. Mỗi ngày luyện từ 2 lần, mỗi lần 30 phút.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Công pháp 2

Đứng thẳng ngay ngắn, toàn thân thả lỏng, lưỡi áp lên hàm ếch, ép ngực, thu bụng, hai tay buông thả tự nhiên áp vào hai bên đùi, hai bàn chân mở rộng ngang tầm hai vai, đầu ngón chân hơi quắp vào trong. Thở tự nhiên, tập trung ý nghĩ vào huyệt Dũng tuyền (ở điểm nối 2/5 trước với 3/5 sau của đoạn nối đầu ngón chân 2 và điểm giữa bờ sau gót chân, trong chỗ lõm ở gan bàn chân) trong 3 phút đến khi huyệt vị này có cảm giác nóng ấm thì chuyển sang phép thở khí công: khi hít vào thì dùng ý nghĩ dẫn thận khí từ huyệt Dũng tuyền đi lên, qua huyệt Hội âm (ở trước hậu môn) rồi theo Nhâm mạch (đường trục giữa bụng đi từ Hội âm lên huyệt Thừa tương ở dưới môi dưới) rồi nhập vào huyệt Đan điền. Khi thở ra thì dùng ý nghĩ dẫn khí từ Đan điền thông sang huyệt Mệnh môn (ở chỗ lõm dưới đầu mỏm gai đốt sống thắt lưng 2, đối xứng trước sau với huyệt Đan điền) rồi lại hạ xuống thông qua Hội âm tới Dũng tuyền. Cứ làm như thế nhiều lần để khí trong cơ thể đi lại tuần hoàn.

Công pháp 3

Hai bàn tay đặt trên giường, ưỡn ngực, ngửa đầu, đồng thời hít khí vào đầy lồng ngực, ngừng thở một chút, sau đó thở khí ra, đồng thời cúi gáy, cong lưng, thu lồng ngực lại. Một thở ra, một hít vào là một biến. Tập khoảng 9 đến 18 biến là được.

Công pháp 4

Chọn tư thế ngồi hoặc nằm, lưỡi uốn chạm hàm ếch, thả lỏng toàn thân tuần tự từ đầu, gáy, thân, tay, chân... Tập trung ý nghĩ vào huyệt Đan điền. Tiếp đó, thở sâu bằng bụng theo nguyên tắc “sâu, dài, đều đặn và nhẹ nhàng”, có nghĩa là khi hít vào thì bụng phình lên, khi thở ra thì bụng thót lại. Thở ra bằng miệng, hít vào bằng mũi. Thời gian thở ra dài bằng 1 - 2 lần thời gian hít vào. Làm đều đặn mỗi ngày 2 lần vào sáng sớm và chiều tối. Khi mới tập mỗi lần làm 10 biến, sau đó tăng dần lên tuỳ theo tình trạng cụ thể của mỗi người.

Có thể chọn hai trong bốn công pháp nêu trên. Khi luyện tập, cần lựa vị trí cho thích hợp, bảo đảm yên tĩnh, thông thoáng nhưng không bị gió lùa. Trước khi luyện tập 15 - 20 phút cần dừng mọi hoạt động thể lực và trí óc căng thẳng, đi vệ sinh và cởi bớt áo ngoài. Trong thời gian tập nên sinh hoạt điều độ, ăn uống đủ chất, không hút thuốc lá và uống rượu, tránh mọi căng thẳng tình cảm. Sau khi tập xong, không nên vội đứng lên ngay hoặc cử động mạnh, dùng hai bàn tay xoa mặt, vuốt nhẹ hai mắt, sau đó từ từ trở lại hoạt động bình thường. Không nên tập luyện khi quá no hoặc quá đói, khi bị cảm mạo, tiêu chảy cấp tính và quá mệt mỏi cũng nên tạm ngừng tập luyện.

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe, đời sống hội viên

Làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe, đời sống hội viên

Năm 2020 vừa qua, Hội NCT huyện Tri Tôn đã thực hiện hiệu quả các chỉ tiêu, kế hoạch công tác trên giao. Đặc biệt, nhờ vào sự quan tâm của các cấp ủy, chính quyền địa phương, sự hỗ trợ địa phương của các ngành liên quan, hoạt động Hội từ huyện đến cơ sở đều ổn định. Các cấp hội thực hiện tốt việc chăm lo đời sống về vật chất lẫn tinh thần cho NCT huyện.
Người cao tuổi sẽ được tiêm vắcxin phòng Covid-19

Người cao tuổi sẽ được tiêm vắcxin phòng Covid-19

Sáng 24/2, chuyến bay chở hơn 117.000 liều vắcxin phòng Covid-19 được vận chuyển từ Hàn Quốc về Việt Nam, số vắcxin này dự kiến sẽ ưu tiên tiêm cho 11 nhóm đối tượng có nguy cơ cao, trong đó có người trên 65 tuổi.

Làm tốt công tác phát huy hiệu quả vai trò người cao tuổi năm 2020

Trong năm 2020 vừa qua, được sự quan tâm chỉ đạo của Thành ủy, UBND, sự phối hợp chặt chẽ của các ngành, đoàn thể thành phố, Hội Người Cao tuổi (NCT) TP Cao Lãnh đã có điều kiện thuận lợi triển khai thực hiện có hiệu quả các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng; chương trình, kế hoạch của Đảng và Nhà nước, Hội cấp trên đến với hội viên và tổ chức Hội NCT cơ sở.
Hội Người cao tuổi  với trọng tâm và hiệu quả trong Công tác tuyên truyền và chăm sóc sức khỏe NCT

Hội Người cao tuổi với trọng tâm và hiệu quả trong Công tác tuyên truyền và chăm sóc sức khỏe NCT

Năm 2020, được sự quan tâm, hỗ trợ, chỉ đạo của Ban Đại diện Hội NCT tỉnh An Giang; của Thành ủy- UBND thành phố Long Xuyên, Ban Đại diện Hội NCT TP Long Xuyên tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động công tác Hội và phong trào Hội NCT đạt được nhiều kết quả tốt đẹp, nhất là công tác tuyên truyền và chăm lo đời sống cho NCT.
Kí hợp đồng tài trợ Dự án “Trung tâm chăm sóc sức khoẻ NCT Phương Đông”

Kí hợp đồng tài trợ Dự án “Trung tâm chăm sóc sức khoẻ NCT Phương Đông”

Hiện cả nước có hơn 11 triệu NCT, chiếm khoảng 11,95% dân số, trong đó có gần 2 triệu người từ 80 tuổi trở lên. Dự báo đến năm 2034, trung bình 3 người trong độ tuổi lao động sẽ hỗ trợ một NCT, đến năm 2049 sẽ chỉ còn 2 người trong độ tuổi lao động hỗ trợ một NCT.

Tin khác

Người mang “sức khỏe” về thôn xóm

Người  mang “sức khỏe” về thôn xóm
Hơn 10 năm qua, ông Hồ Quốc Tuấn, 70 tuổi, Chi hội trưởng Chi hội NCT thôn Nghĩa Tây, xã Đại Nghĩa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam luôn gương mẫu đi đầu trong thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đặc biệt ông tích cực vận động hội viên chăm chỉ rèn luyện sức khỏe.

Cảnh giác với viêm khớp cổ chân ở NCT

Cảnh giác với viêm khớp cổ chân ở NCT
Viêm khớp cổ chân gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng ở NCT nếu bị viêm khớp cổ chân sẽ ảnh hưởng khá nhiều đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, NCT có thể áp dụng một số biện pháp để hạn chế viêm khớp cổ chân và biến chứng.

Hội thảo về chăm sóc sức khỏe và mừng thọ người cao tuổi

Hội thảo về chăm sóc sức khỏe và mừng thọ người cao tuổi
Trung tâm Tư vấn và Chăm sóc NCT TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo về chăm sóc sức khỏe NCT, đồng thời chúc, mừng thọ cho 49 cụ có độ tuổi từ 80 tuổi trở lên.

Bài thuốc trị chứng ngứa ở người cao tuổi

Bài thuốc trị chứng ngứa ở người cao tuổi
Việc bài tiết của tuyến nhờn dưới da ở NCT trong mùa Thu - Đông càng làm cho lớp da của người già đã khô thêm khô. Mặt khác NCT nếu mắc các bệnh mạn tính thường dùng các loại thuốc khác nhau.

Truyền thông chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại vùng sâu, vùng xa

Truyền thông chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại vùng sâu, vùng xa
Thực hiện Đề án Chăm sóc sức khỏe NCT trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2017 - 2025, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS - KHHGĐ) tỉnh Bắc Giang vừa phối hợp với Hội NCT tỉnh và Hội NCT huyện Lục Ngạn tổ chức hội nghị truyền thông chăm sóc sức khoẻ và chuyển đổi hành vi về dân số, kế hoạch hoá gia đình cho hơn 300 hội viên NCT của xã Kim Sơn, một xã vùng cao còn nhiều khó khăn của huyện Lục Ngạn.
Xem thêm
Hội Đông y TP Đà Nẵng: Tăng cường khám bệnh, tư vấn, cấp thuốc chữa bệnh miễn phí

Hội Đông y TP Đà Nẵng: Tăng cường khám bệnh, tư vấn, cấp thuốc chữa bệnh miễn phí

Sáng 24/2, Hội Đông y thành phố Đà Nẵng tổ chức hội nghị Tổng kết công tác năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021 và kỷ niệm 66 năm ...
Tiếp tục tiêm thử nghiệm vaccine Nano Covax giai đoạn 2

Tiếp tục tiêm thử nghiệm vaccine Nano Covax giai đoạn 2

Sáng 26/2, tại Hà Nội, Học viện Quân y (Bộ Quốc phòng) và huyện Bến Lức, tỉnh Long An, tiếp tục tiêm thử nghiệm vaccine ngừa COVID-19 Nano Covax giai ...
Thêm 2 loại vắc xin phòng Covid-19 được Bộ Y tế cấp phép

Thêm 2 loại vắc xin phòng Covid-19 được Bộ Y tế cấp phép

Sau vắc xin Astrazeneca, Bộ Y tế vừa phê duyệt cấp phép cho 2 loại vắc xin nhập khẩu của Mỹ và Nga để phục vụ cho nhu cầu cấp ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Bài thuốc Đông y giúp người cao tuổi phòng chữa bệnh hiệu quả

Bài thuốc Đông y giúp người cao tuổi phòng chữa bệnh hiệu quả

Tuổi già đồng nghĩa với cơ thể thường bị lão hóa, hệ miễn dịch giảm để cho các bệnh cơ hội có dịp phát triển.
“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

Kì 2: Điều chỉnh chế độ ăn uống
“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

“Bí kíp” tránh thừa cân ở người cao tuổi

Kì 1: Thay đổi nhỏ, lợi ích lớn
Vòng eo 60cm không còn là ước mơ xa xỉ

Vòng eo 60cm không còn là ước mơ xa xỉ

5 tháng sau sinh chăm chỉ đeo latex, cô bạn Thùy Dung - hotgirl Ngân hàng tự tin diện áo dài đón tết với vòng eo con kiến - 60cm
Phiên bản di động