Hơn nửa thế kỉ sống với tuồng

Dù đã ngoài 70 tuổi, nhưng ông Chu Thời Trung ở thôn Đồng Bảng, xã Đồng Thái (huyện Ba Vì, TP Hà Nội) vẫn đau đáu với nghệ thuật tuồng.

Chẳng ngoa chút nào khi nói tuồng chính là lẽ sống của đời ông bởi ông ăn, ngủ cùng môn nghệ thuật này. Ông khoe vẫn còn những tài sản vô giá đối với nghệ thuật tuồng là trống cái, trống chiến cùng nhiều kịch bản tuồng để sẵn sàng hát, diễn với các bạn yêu nghệ thuật tuồng...

Trong căn nhà đã xây từ lâu nhưng vẫn chưa được sơn phết, ông Trung kể về quá trình đam mê tuồng của mình. Ông cho biết, bố ông là người biết các tích tuồng cổ, chủ yếu là tuồng Bắc như “Chinh Đông”, “Chinh Tây”, “Sơn Hậu”, “Tam Quốc”... Từ năm 11, 12 tuổi, được nghe hát, múa, trống tuồng, ông đã yêu thích nghệ thuật hát tuồng và được bố mình dạy đánh trống, hát tuồng, xây dựng kịch bản... Năm 16 tuổi, ông Trung bắt đầu được tập huấn hai tháng rưỡi về nghệ thuật tuồng ở Dương Cốc, huyện Quốc Oai do Ty Văn hóa Hà Tây tổ chức. Sẵn có niềm cảm hứng từ cha mình, từ đó ông càng đam mê và luôn mong muốn nghệ thuật này được gìn giữ và phát triển.

Ông Trung đánh trống tuồng
Ông Trung đánh trống tuồng

Ông kể, hát Tuồng đòi hỏi người diễn viên thực sự phải có sức khỏe tốt, bởi hát Tuồng nặng hơi, bộ điệu cũng khác so với các môn nghệ thuật khác. Hát tuồng đi đôi với các điệu múa bằng các thế võ, nên mất rất nhiều sức. Tuồng cũng có nhiều làn điệu như hát khách, hát nam ai, nam xuân, hát sướng, hát thán... Không chỉ về cách hát, mà tuồng có đặc trưng là đánh trống tuồng, bản thân ông Trung là một người đánh trống tuồng rất thành thạo. Mỗi khi vào hát mà không có tiếng trống thì người hát sẽ không hát được, tiếng trống như dẫn dắt người hát, hát theo và diễn theo tiếng trống mới hay được… Điều mà ông Trung thấy khó nhất, có lẽ là lối diễn tuồng. Bởi lối diễn thường được khuếch đại hơn sự thật ngoài đời để khán giả dễ cảm nhận. Các động tác càng nhỏ càng nhanh, khi lên sân khấu càng cần tăng cường điệu thì khán giả mới kịp nhận thấy. Kiểu cách đi đứng còn dùng để biểu lộ cái “tâm” của nhân vật thiện, ác. Diễn tuồng khó nhất là ở ý tứ, ngôn ngữ cơ thể và hành động phải ăn khớp, phù hợp, như vậy khán giả mới không thấy sự vô duyên, nhàm chán của diễn viên trên sân khấu. Các tích tuồng đều xoay quanh đề tài, nhân vật trong lịch sử Việt Nam, Trung Quốc, trong đó chiếm được cảm tình của người xem nhất vẫn là các đề tài “phò vua diệt nguỵ”; “trung thành - phản nghịch”… Những lần diễn các trích đoạn tuồng như “Ngọn lửa Hồng Sơn”, “An Tư công chúa” “Đào Xuân cắt thịt” để phục vụ các hội diễn do các cấp phát động, lễ hội ở thôn, dịp tết Trung thu, ông Trung lại tập hợp những người yêu tuồng trong thôn tổ chức tập luyện hằng tháng. Cứ như vậy, ròng rã chỉ dẫn từng động tác, từng điệu hát, cách diễn, ông Trung cho biết, mỗi trích đoạn dù chỉ khoảng 30 đến 35 phút cũng phải mất cả tháng tập luyện thì mới có thể lên sân khấu diễn bà con xem được.

Hơn 55 năm gắn bó với nghề, ông vẫn giữ lửa đam mê, truyền dạy hát và diễn tuồng cho khoảng 150 người yêu tuồng ở thôn Đồng Bảng và rất nhiều nơi khác. Ông đã hoàn thành việc gây dựng được khoảng 10 trích đoạn tuồng. Đó là các vở như “Trưng Vương”, “Tình cá nước”, “Trần Bình Trọng”, “Quốc Toản ra quân”, “Ngọn lửa Hùng Sơn”... Năm 2014, câu lạc bộ đã đoạt giải A1 trong Liên hoan sân khấu tuồng chào mừng kỉ niệm 60 năm ngày Giải phóng Thủ đô. Cũng bao năm qua, khi tuồng Đồng Thái tham gia các hội diễn luôn đoạt giải cao từ cấp huyện, cấp thành phố và Trung ương.

Vài năm trở lại đây, được sự quan tâm của xã Đồng Thái, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao Ba Vì đầu tư khôi phục nghệ thuật tuồng, ông Trung lại tập hợp 30 người còn yêu thích nghệ thuật tuồng trong thôn Đồng Bảng cùng nhau luyện tập, diễn những vở do ông xây dựng kịch bản. Mặc dù nghệ thuật tuồng đã bị mai một nhiều, nhu cầu thưởng thức văn hóa của người dân đa dạng hơn, nhưng ông vẫn cùng những người yêu tuồng cổ giữ gìn nghệ thuật truyền thống này. Mỗi khi xã có yêu cầu diễn các vở tuồng trong các đêm giao lưu văn nghệ quần chúng, dù không có kinh phí hỗ trợ ông vẫn cùng đội tuồng ở thôn tổ chức tập và biểu diễn. Do không có kinh phí nên thiếu trang phục diễn, ông lại liên hệ với Nhà hát tuồng Việt Nam đề nghị hỗ trợ trang phục để các vở diễn đạt hiệu quả cao nhất.

Sau bao năm cống hiến, năm 1999, ông Trung được Bộ Văn hóa và Thông tin tặng Huy chương vì đã có nhiều cống hiến cho sự nghiệp văn hóa Quần chúng. Đây là sự ghi nhận của các cấp đối với ông trong sự nghiệp phát triển chung của văn hóa quần chúng. Những năm gần đây, nhiều người con đi xa khi về quê mỗi dịp tết, lễ, được sống trong nghệ thuật tuồng đã ủng hộ vào quỹ câu lạc bộ, góp động lực cho những thành viên câu lạc bộ sống với đam mê của mình. Nhưng, điều mà ông và các thành viên câu lạc bộ tuồng ở Đồng Bảng trăn trở là kinh phí để duy trì CLB bởi hiện nay, CLB sống được chủ yếu bằng lòng nhiệt huyết của các thành viên.

Có thể nói, hơn nửa thế kỉ sống với tuồng, ông Trung đã có những đóng góp nhất định cho sự phát triển của tuồng Đồng Bảng, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc ở Thủ đô Hà Nội…

rần phương

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có những chia sẻ thú vị về dự án cộng đồng S-Generation và lý do ra đời điệu nhảy quốc dân “Vũ điệu hồi sinh” đang chiếm sóng trên Tik Tok những ngày qua.
Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Lễ hội “Vũ khúc Biển & Hoa” do UBND thành phố Sầm Sơn và Tập đoàn FLC phối hợp tổ chức vừa chính thức khai mạc đầy ấn tượng tại quần thể FLC Sầm Sơn ngày 10/4, với chương trình nghệ thuật đặc sắc và màn trình diễn pháo hoa kéo dài 15 phút từ khách sạn FLC Grand Hotel Sam Son.
Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay lần đầu tiên được Cần Thơ tổ chức diễn ra từ ngày 1-10/4, với chủ đề “Quân-Dân Cần Thơ mừng Chol Chnam Thmay năm 2021,” với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.
Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Mở đầu cho mùa du lịch Sầm Sơn năm 2021 là Lễ hội hoa quy mô bậc nhất cùng khung cảnh pháo hoa rực rỡ bên bờ biển, khởi động mùa du lịch đầy màu sắc.
TP Hồ Chí Minh: Lễ Giỗ tổ Hùng Vương năm 2021 có gì đặc biệt?

TP Hồ Chí Minh: Lễ Giỗ tổ Hùng Vương năm 2021 có gì đặc biệt?

Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 sẽ được tổ chức từ ngày 17 đến 24/4 (nhằm ngày mùng 6 đến 13/3 âm lịch) tại Công viên Lịch sử văn hóa dân tộc. Bên cạnh ngày lễ chính (10/3), năm nay còn có nhiều sự kiện văn hóa, triển lãm, trình diễn nghệ thuật,…

Tin khác

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ
Chúng tôi tình cờ gặp bà Trương Thị Tằng, ở xóm 7, xã Thành Hưng, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Ở tuổi gần tám mươi, bà vẫn khỏe mạnh, nhanh nhẹn sum vầy bên con cháu thì quả là nhiều người mơ ước.

Đồng Nai: Khánh thành Đền thờ Liệt sỹ huyện Xuân Lộc

Đồng Nai: Khánh thành Đền thờ Liệt sỹ huyện Xuân Lộc
Sáng 9/4, tại thị trấn Gia Ray, huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai đã diễn ra buổi lễ khánh thành Đền thờ Liệt sỹ huyện Xuân Lộc, nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng, cựu chiến binh, thương binh, lãnh đạo các cấp và các sở ban ngành cùng bà con, nhân dân tỉnh Đồng Nai đã đến tham dự và cắt băng khánh thành công trình.

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…
Một ngày thu nắng vàng như rót mật, tôi được thả hồn vào không gian văn hóa cồng chiêng và du lịch cộng đồng bản Khe Rạn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An. Không chỉ cảm nhận nét văn hóa độc đáo của vùng nông thôn mới ở miền Tây xứ Nghệ, tôi càng ngưỡng mộ cái cách người Thái đen ở đây làm du lịch, rất chuyên nghiệp và độc đáo…

Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc
Trạm Tấu, tên vùng đất mới nghe qua đã gợi lên vẻ xa xôi, hùng vĩ và bí hiểm. Thật vậy, nếu ai đó chinh phục được vẻ đẹp vùng đất này thì chắc hẳn đã khám phá được chốn “tiên cảnh” giữa đại ngàn Tây Bắc...

Hàn Quốc đẩy mạnh quảng bá du lịch tới thị trường Việt Nam

Hàn Quốc đẩy mạnh quảng bá du lịch tới thị trường Việt Nam
Để chuẩn bị cho việc mở cửa du lịch quốc tế trong thời gian tới, Tổng cục Du lịch Hàn Quốc (KTO) tại Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động quảng bá du lịch Hàn Quốc tại Việt Nam thông qua nhiều hoạt động và nền tảng online - offline.

Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?

Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?
Là nhân vật hư cấu hiếm hoi được tôn vinh với gần chục bảo tàng riêng trên khắp thế giới, chú gấu "trăm tuổi" Teddy hóa thân trong muôn vàn câu chuyện, hình dạng độc đáo để trở thành người bạn bất tử của mọi thế hệ. Thế nhưng câu chuyện đầy cảm hứng về sự ra đời của Teddy không phải ai cũng biết…
Xem thêm
Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay lần đầu tiên được Cần Thơ tổ chức diễn ra từ ngày 1-10/4, với chủ đề “Quân-Dân Cần Thơ mừng Chol Chnam Thmay ...
GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

Chúng tôi tình cờ gặp bà Trương Thị Tằng, ở xóm 7, xã Thành Hưng, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Ở tuổi gần tám mươi, bà vẫn khỏe mạnh, ...
Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Một ngày thu nắng vàng như rót mật, tôi thả hồn vào không gian văn hóa cồng chiêng và du lịch cộng đồng bản Khe Rạn.
Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Lễ hội “Vũ khúc Biển & Hoa” do UBND thành phố Sầm Sơn và Tập đoàn FLC phối hợp tổ chức vừa chính thức khai mạc đầy ấn tượng tại ...
Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Mở đầu cho mùa du lịch Sầm Sơn năm 2021 là Lễ hội hoa quy mô bậc nhất cùng khung cảnh pháo hoa rực rỡ bên bờ biển sẽ khởi ...
Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, tên vùng đất mới nghe qua đã gợi lên vẻ xa xôi, hùng vĩ và bí hiểm. Thật vậy, nếu ai đó chinh phục được vẻ đẹp vùng ...
Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Hôm nay, Sở VHTT&DL Tây Ninh và Tập đoàn Sun Group tổ chức họp báo chính thức công bố giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 quy mô lớn, lần đầu ...
Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Ban kỷ luật VFF phạt Nguyễn Văn Quyết và Bùi Hoàng Việt Anh của Câu lạc bộ Hà Nội vì có hành vi thi đấu thô bạo trong trận thua ...
Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Ngày 31/3/2021, tại Trụ sở của Hãng hàng không Bamboo Airways, TP Hà Nội, đã diễn ra Lễ ký kết hợp đồng tài trợ giữa Liên đoàn bóng chuyền Việt ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Ra đời trong những phút giây ngẫu hứng vì ấn tượng sâu đậm bởi MV Arise’21 Ta sẽ hồi sinh của dự án S-Generation, Vũ điệu hồi sinh của Quang ...
Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Thế giới thuộc về người đẹp Mỹ và đại diện của Việt Nam - Á hậu Ngọc Thảo dừng chân ở top 20.
Phiên bản di động