Hồ Sỹ Quảng và hành trình làm giàu cho quê hương từ những thửa ruộng khó

Ông Hồ Sỹ Quảng (đội mũ trắng ở giữa) cùng đoàn tham quan cánh đồng mẫu của Sở Nông nghiệp và môi trường Nghệ An.

Sinh ra và lớn lên ở vùng quê thuần nông, ông Quảng hiểu khá rõ những nhọc nhằn của người nông dân. Sau nhiều năm xa quê, trở về có điều kiện kinh tế, ông không chọn cuộc sống an nhàn mà tiếp tục gắn mình với ruộng đồng. Những năm trực tiếp sản xuất trên vùng đất khó giúp ông nhận ra rằng, nếu người nông dân vẫn sản xuất nhỏ lẻ, mạnh ai nấy làm thì rất khó nâng cao thu nhập. Muốn thay đổi, phải liên kết lại, phải đưa máy móc vào đồng ruộng và phải tìm được đầu ra cho nông sản.

Từ suy nghĩ ấy, ông dành nhiều tâm huyết cho HTX Nông nghiệp Dịch vụ Tổng hợp Thọ Thành, nay hoạt động trên địa bàn xã Đông Thành, tỉnh Nghệ An.

Năm 2015, HTX được tổ chức lại với chỉ 58 thành viên, vốn điều lệ 2 tỷ đồng. Ông Quảng cùng các thành viên Hội đồng quản trị bắt tay xây dựng lại phương thức hoạt động, xác định HTX muốn tồn tại phải mang lại lợi ích cụ thể cho người dân. Thay vì chỉ làm một vài dịch vụ nông nghiệp truyền thống, HTX từng bước mở rộng từ cung ứng giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi đến làm đất, bắc mạ khay, cấy máy, phun thuốc bằng máy bay không người lái, thu hoạch và thu mua sản phẩm.

Điểm dễ nhận thấy trong cách làm của ông Quảng là luôn bắt đầu từ những việc người dân cần. Khi lao động nông nghiệp ngày càng thiếu, máy móc được đưa xuống đồng ruộng để thay sức người. Khi người dân khó mua vật tư với giá hợp lý, HTX đứng ra cung ứng. Khi đến mùa thu hoạch mà đầu ra bấp bênh, HTX tìm doanh nghiệp để liên kết tiêu thụ.

Theo báo cáo của HTX, mỗi năm đơn vị thực hiện làm đất, bắc mạ khay, cấy máy và thu hoạch trên 1.000ha; thu mua hơn 2.000 tấn lúa tươi. Các dịch vụ này không chỉ giúp nông dân giảm công lao động mà còn góp phần giảm chi phí sản xuất.

Từ những thửa ruộng manh mún, HTX từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, liên kết với doanh nghiệp. Báo Nghệ An từng ghi nhận HTX Thọ Thành là một trong những mô hình có cách làm khá rõ trong tích tụ ruộng đất và tổ chức sản xuất theo chuỗi. HTX đảm nhận nhiều khâu từ giống, mạ khay, làm đất, cấy, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch, qua đó giúp những hộ ít lao động, nhất là những gia đình chỉ còn người lớn tuổi ở quê, vẫn có thể tiếp tục giữ ruộng.

Đây cũng là điều ông Quảng trăn trở nhiều năm. Theo ông, ruộng đất nếu cứ để manh mún sẽ khó tạo ra sản phẩm hàng hóa có sức cạnh tranh. Trong khi đó, người trẻ ngày càng ít gắn bó với đồng ruộng, người ở lại chủ yếu là những người lớn tuổi. Vì vậy, cơ giới hóa và liên kết sản xuất không chỉ là câu chuyện tăng năng suất mà còn là cách để giữ những cánh đồng không bị bỏ hoang.

HTX cũng cố gắng tạo thêm lợi ích trực tiếp cho thành viên. Một số loại giống, phân bón, mạ khay được cung ứng với giá ưu đãi; HTX đồng thời làm đối trọng với tư thương trong các khâu dịch vụ và thu mua, góp phần hạn chế tình trạng nông dân bị ép giá.

Không chỉ trồng trọt, ông Quảng còn hướng HTX sang lĩnh vực chăn nuôi. Đơn vị liên kết với các doanh nghiệp để cung cấp con giống, thức ăn, phòng chống dịch bệnh và thu mua một phần sản phẩm. Hàng năm, HTX cung cấp khoảng 3.000 con giống và 700 tấn thức ăn chăn nuôi cho các hộ liên kết. Một điểm khác khiến HTX trở thành chỗ dựa của nông dân là việc hỗ trợ vốn. Theo báo cáo, mỗi năm khoảng 460 hộ được tạo điều kiện vay vốn từ quỹ phát triển của HTX, với tổng số tiền khoảng 25,2 tỷ đồng.

Từ một HTX chỉ có vài chục thành viên, đến nay HTX Nông nghiệp Dịch vụ Tổng hợp Thọ Thành đã có quy mô hàng nghìn thành viên, vốn điều lệ gần 6 tỷ đồng và doanh thu hàng chục tỷ đồng. Những kết quả đó cũng được các cấp, ngành ghi nhận bằng nhiều bằng khen, giấy khen, trong đó có Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An về thành tích đổi mới, phát triển HTX giai đoạn 2014-2020 và Bằng khen của Liên minh HTX Việt Nam về thành tích tiêu biểu trong xây dựng, phát triển kinh tế tập thể, HTX. Năm 2024, HTX được trao Giải thưởng Ngôi sao Hợp tác xã. Năm 2025 được Bộ Nông nghiệp và Môi trường tặng bằng khen, dự hội nghị thi đua yêu nước lần thứ Nhất.

Với những cống hiến không mệt mỏi của mình, ông Hồ Sỹ Quảng đã được nhận nhiều phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước trao tặng.

Mặc dù tuổi đã cao, ông Hồ Sỹ Quảng vẫn chưa muốn đứng ngoài những công việc mà mình đã theo đuổi nhiều năm. Ông vẫn trực tiếp quan tâm đến hoạt động của HTX, vẫn trăn trở với từng mùa vụ và những bài toán đặt ra đối với người nông dân. Với ông, tuổi tác có thể làm sức khỏe không còn như trước, nhưng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm lại là điều có thể tiếp tục đóng góp cho cộng đồng.

Điều đáng quý ở ông Quảng là ông không nhìn những gì HTX đã đạt được như một đích đến. Ông vẫn thẳng thắn thừa nhận những việc chưa làm được, từ xây dựng thương hiệu gạo sạch, đầu tư cơ sở chế biến đến mở rộng thị trường tiêu thụ và giải quyết nhu cầu về vốn, đất đai.

Bởi vậy, câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện của một người làm kinh tế thành công. Đó còn là câu chuyện về một người sau nhiều năm bôn ba đã trở về quê, đem vốn liếng, kinh nghiệm và tâm huyết của mình gắn với đồng ruộng, rồi tìm cách để nhiều người cùng được hưởng lợi.

Từ vùng đất sình lầy ở Rộc Dứa đến những cánh đồng được cơ giới hóa hôm nay là một hành trình không ngắn. Trong hành trình ấy, ông Hồ Sỹ Quảng đã chọn cách đi cùng người nông dân, từ những việc rất cụ thể của từng mùa vụ đến câu chuyện lớn hơn là thay đổi phương thức sản xuất.

Ở tuổi 70, ông vẫn giữ cho mình sự say mê với ruộng đồng và một niềm tin giản dị: Quê hương muốn phát triển thì người dân phải có sinh kế tốt, còn nông nghiệp muốn đi xa thì không thể mãi làm theo cách cũ. Đó cũng là giá trị đẹp nhất trong câu chuyện của một người cao tuổi đã dành nhiều năm tháng để làm giàu cho quê hương từ chính những thửa ruộng khó.