Hiền tài và vận mệnh quốc gia

Từ quốc gia cho đến một tổ chức, cơ quan, đơn vị nếu có “hiền tài”, đặc biệt là người đứng đầu có tài cao, học rộng, mẫn tiệp và đạo đức trong sáng sẽ ảnh hưởng sâu sắc, quyết định tới sự phát triển của quốc gia, dân tộc, tới sự trong sạch, vững mạnh của tổ chức, cơ quan, đơn vị…

Cách đây 580 năm (tức năm 1442) nhà vua anh minh Lê Thánh Tông giao cho Đông các Đại học sĩ, kiêm Quốc Tử Giám Tết tửu (sau là Lễ bộ Thượng thư) Thân Nhân Trung viết bia Văn Miếu - Quốc Tử Giám: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia; nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao; nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp”.

Người xưa giải thích: “Hiền tài” là người tài cao, học rộng và có đạo đức, có ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển của quốc gia. “Nguyên khí” là sức mạnh vật chất, tinh thần tiềm tàng nơi con người, nơi đất nước đó và mong muốn có giá trị quan trọng với mỗi quốc gia. Một đất nước, không có hiền tài không thể giữ vững được độc lập, tự chủ, không thể phát triển kinh tế - xã hội, triều chính có thể rối loạn. Trong lịch sử hàng nghìn năm đấu tranh giành độc lập và giữ nước, dân tộc ta có không biết bao hiền tài, nhân vật lịch sử kiệt xuất, Anh hùng dân tộc như Ngô Quyền, Lý Công Uẩn, Lý Thường Kiệt, Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông, Quang Trung - Nguyễn Huệ, Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp…

Chủ tịch Hồ Chí Minh là bậc “Hiền tài” vĩ đại nhất trong lịch sử của đất nước. Người tạo nên sức sống thần kì của “nguyên khí quốc gia”, tạo nên giá trị vật chất, tinh thần tiềm tàng để có một Việt Nam từ chỗ không có tên trên bản đồ thế giới, toàn dân làm nộ lệ trở thành một quốc gia “Chưa bao giờ đất nước ta có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay” như lời Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh với đội ngũ trí thức Việt Nam. 	Ảnh minh họa
Chủ tịch Hồ Chí Minh với đội ngũ trí thức Việt Nam. Ảnh minh họa

Những ngày đầu sau Cách mạng tháng Tám, đất nước đứng trước thử thách “ngàn cân treo sợi tóc”, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chèo chống “con thuyền cách mạng” vượt qua thử thách đi tới thắng lợi vẻ vang, vẽ lên bản đồ thế giới một nước Việt Nam độc lập, thoát khỏi ách đô hộ của đế quốc, thực dân. Trong muôn vàn công lao vĩ đại của Bác, có một kì tích là Người biết nhận ra hiền tài và trọng dụng, dẫn dắt tầng lớp trí thức vào công cuộc kháng chiến kiến quốc. Đó là các nhân sĩ Huỳnh Thúc Kháng, Nguyễn Văn Tố, Phan Kế Toại; các kĩ sư, luật sư, bác sĩ Tây học như Phan Anh, Nguyễn Văn Huyên, Tôn Thất Tùng, Hoàng Minh Giám, Trần Đại Nghĩa, Trần Duy Hưng, Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Hữu Thọ, Đặng Văn Ngữ, Trần Đức Thảo (trong số đó có những người không phải là đảng viên). Đặc biệt, Bác lựa chọn, giao nhiệm vụ Tổng chỉ huy quân đội, rồi kí sắc lệnh phong Đại tướng cho Võ Nguyên Giáp và hàm tướng cho 10 sĩ quan chỉ huy cấp cao khác trong Quân đội vào năm 1948.

Những nhân sĩ, trí thức được Bác trọng dụng cùng với các vị lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Quân đội, vận nước đã tạo bước ngoặt, kháng chiến kiến quốc thành công. Nước Việt Nam bước sang trang sử mới, sánh vai cùng các cường quốc năm châu. Trải qua cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đi vào đổi mới, cũng có rất nhiều “hiền tài”nên đất nước mới phát triển như ngày nay.

Tuy nhiên, bên cạnh thành công cũng còn những khiếm khuyết, hạn chế về việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, ảnh hưởng không nhỏ đến tạo lập môi trường “nguyên khí quốc gia”. Nhiều năm qua, có hiện tượng lựa chọn, sử dụng cán bộ ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương theo cách “tiền tệ, quan hệ, hậu duệ”, ít coi trọng “trí tuệ”. Không ít cán bộ cao cấp có chức có quyền, nhất là người đứng đầu áp dụng “quy trình”, quy hoạch, bổ nhiệm, sắp xếp con em, người thân trong khi năng lực, đạo đức thua kém nhiều người khác. Một bộ phận hiền tài là con em Nhân dân lao động học giỏi, có tài, đức nhưng do không chạy chọt, bố mẹ không có chức vụ, quyền hạn rất khó được trọng dụng. Nhiều thanh niên đi du học tại các nước phát triển không về nước làm việc. Chất xám bị “chảy máu”, lãng phí nguồn lực tinh hoa.

Dưới các triều đại phong kiến, Nhà vua chọn nhân tài thông qua con đường khoa bảng, tổ chức thi hương, thi hội, thi đình. Nhiều khoa hàng nghìn người dự thi, Nhà nước chỉ chọn 15-20 người tài để bổ làm quan. Ngày nay, chế độ ưu việt nhiều cán bộ được lựa chọn đúng, phát huy năng lực tốt, song không ít người thiếu tài, đức lại làm lãnh đạo, phần vì chạy chọt, phần vì là “hậu duệ” nên nhiều người không đủ tầm, không có tâm. Đó là “một bộ phận không nhỏ”, hình thành “lợi ích nhóm”, vi phạm hoặc lợi dụng kẽ hở của pháp luật, của cơ chế thị trường để tham ô, tham nhũng có tổ chức, gây thiệt hại ngân sách Nhà nước, tài sản của Nhân dân.

Tại hội nghị cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng ngày 9/12/2021, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Trương Thị Mai báo cáo: Trong 5 năm (2016-2020) có 1.623 đảng viên lợi dụng chức vụ, quyền hạn, cấu kết với doanh nghiệp, với đối tượng khác để tham ô, tham nhũng; hơn 25.000 đảng viên bị kỉ luật do suy thoái tư tưởng chính trị; 8.300 đảng viên bị xử lí kỉ luật và pháp luật; 15.000 đảng viên bị xử lí kỉ luật do đạo đức, lối sống…

Hội nghị Đại biểu toàn quốc của Đảng giữa nhiệm kì Khóa VII, Đảng ta đã xác định 4 nguy cơ: Tụt hậu xa về kinh tế; chệch hướng; tham nhũng, quan liêu và diễn biến hòa bình, nay vẫn hiện hữu trong đó đáng chú ý là 2 nguy cơ tụt hậu và tham nhũng. Về tụt hậu, nước ta vẫn là quốc gia ở mức nghèo với GDP năm 2021 đạt 354,868 tỉ USD, trong khi đó Mỹ 330 triệu dân GDP 22.939, 580 tỉ USD; Nhật Bản 126,5 triệu dân GDP 5.081,776 tỉ USD; Singapore 5,9 triệu dân GDP 378,645 tỉ USD; Thái Lan 70 triệu dân GDP 546,223 tỉ USD, v.v. Về năng suất lao động Việt Nam thấp hơn nhiều nước Đông Nam Á. Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan một lao động của họ có năng suất bằng 8-13 lao động nước ta…

Từ nay đến năm 2045, để Việt Nam trở thành nước công nghiệp, có thu nhập cao thì “hiền tài” phải tương xứng. Xây dựng nền văn hóa và trọng dụng nhân tài theo tư tưởng Hồ Chí Minh “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”; đội ngũ lãnh đạo “cần kiệm liêm chính”, “chí công vô tư”; phải đổi mới toàn diện việc quy hoạch, đào tạo, lựa chọn, sử dụng nhân tài, nói không với chạy chức chạy quyền và “tiền tệ, hậu duệ, quan hệ”. Cần tổ chức thi tuyển người đứng đầu các cấp nhằm chọn nhân tài để nâng tầm “nguyên khí quốc gia”.

Kim Quốc Hoa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Phòng tránh cận thị cho học sinh

Phòng tránh cận thị cho học sinh

Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, cận thị hiện đang là một bệnh phổ biến đáng lo ngại trong học sinh ở nước ta. Khám mắt cho 1.000 học sinh thì khoảng 400 em bị cận thị, nhiều em cận thị nặng 5 đến 6 điốp trở lên. Hầu hết đều mắc bệnh trong quá trình học tập. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do trong lớp học ở trường thiếu ánh sáng và một phần tại gia đình.
Nhà ở xã hội, khát vọng của công nhân, người thu nhập thấp

Nhà ở xã hội, khát vọng của công nhân, người thu nhập thấp

Hàng chục năm qua, với sự quan tâm chăm lo của Đảng, Nhà nước trong điều kiện hạn hẹp nguồn lực; thể chế, cơ chế chưa đầy đủ, chính sách ưu đãi không hấp dẫn nên việc xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động, người thu nhập thấp và sinh viên chưa nhiều. Theo Bộ xây dựng tính đến đầu tháng 8/2022 mới xây được 7,8 triệu m2 (tương đương khoảng 156.000 căn hộ) so với nhu cầu thì vẫn như muối bỏ bể
Một cuộc hội thảo chất lượng về công tác Hội

Một cuộc hội thảo chất lượng về công tác Hội

Trong đời sống xã hội, để làm sáng tỏ một vấn đề nào đó về lí luận hoặc thực tiễn thì các tổ chức, cơ quan, đơn vị thường tổ chức các cuộc hội thảo. Đối với Hội NCT, hội thảo nếu làm tốt thì có thể trở thành “hội nghị Diên Hồng” để NCT hiến kế cho tổ chức Hội…
Lòng hiếu thảo của người Huế

Lòng hiếu thảo của người Huế

Cùng với văn hóa truyền thống tốt đẹp của đất Cố đô như hiếu học, hiếu khách,… hiếu đạo luôn được người Huế trân trọng giữ gìn.
Xin đừng là “anh hùng bàn phím”!

Xin đừng là “anh hùng bàn phím”!

Thời đại công nghệ thông tin hiện nay người ta rất dễ dàng tiếp cận mạng xã hội. Một danh từ mới được giới trẻ nói về những người võ đoán (ý kiến chủ quan, không căn cứ), thích phê phán, nhận xét người khác bất kể lạ hay quen một cách “vô tội vạ” là - “anh hùng bàn phím”.

Tin khác

Khi về già nên ở với ai?

Khi về già nên ở với ai?
Sức khỏe của người già thường được ví như “ngọn nến trước gió”, chính vì vậy họ rất cần quan tâm, trợ giúp từ cộng đồng, mà trước hết từ con cái và người thân trong gia đình.

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ
Qua nghiên cứu nguồn gốc ra đời nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ có thể nói, cho đến nay, vẫn chưa có tài liệu khẳng định chính xác thời điểm ra đời, chỉ biết ĐCTT đã có mặt trên vùng đất Nam Bộ từ cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX…

“Loạn hoa hậu”

“Loạn hoa hậu”
Mỗi năm, ở nước ta có hàng chục cuộc thi sắc đẹp được tổ chức. Mỗi cuộc thi có một tiêu chí riêng, chọn người xứng đáng cho ngôi vị cao nhất, nhằm tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, đồng thời chọn gương mặt xuất sắc tham gia đấu trường nhan sắc quốc tế. Gánh trên vai sứ mệnh cao cả trên nhưng xem ra nhiều cuộc thi Hoa hậu chưa thực sự xứng tầm.

Làm gì khi con trẻ bị áp lực, căng thẳng

Làm gì khi con trẻ bị áp lực, căng thẳng
Những vấn đề ở trường học và đời sống xã hội, nhiều khi tạo ra áp lực làm cho con trẻ cảm thấy không thể chống chọi được. Có lúc các bậc phụ huynh không thể bảo vệ con trẻ khỏi áp lực, căng thẳng. Nhưng trong cuộc sống thường ngày, các phụ huynh có thể áp dụng các giải pháp sau để giúp con trẻ phát triển lành mạnh và đối phó với sự căng thẳng.

Những khó khăn trong công tác người cao tuổi và giải pháp khắc phục

Những khó khăn trong công tác người cao tuổi và giải pháp khắc phục
Tại buổi làm việc giữa Đoàn công tác Trung ương Hội NCT Việt Nam với lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế, ông Nguyễn Văn Lâm, Trưởng ban Đại diện (BĐD) Hội NCT huyện Phú Lộc đã thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc trong công tác NCT và hoạt động Hội NCT trên địa bàn. Đây không chỉ là thực trạng chung của Hội NCT các cấp trong tỉnh Thừa Thiên Huế mà còn là vấn đề mà nhiều địa phương khác trong cả nước đang gặp phải.

Toạ đàm “​Tài chính mở và thị trường vốn cho khởi nghiệp sáng tạo”

Toạ đàm “​Tài chính mở và thị trường vốn cho khởi nghiệp sáng tạo”
Ngày 15/7, Cơ sở 3 Trường Đại học Văn Lang đã diễn ra buổi tọa đàm với chủ đề “​Tài chính mở và thị trường vốn cho khởi nghiệp sáng tạo - Lễ ra mắt Open Finnovation và công bố đối tác đồng hành chiến lược của Finnovation 2022”.
Xem thêm
Phiên bản di động