Hà Nội lấy ý kiến Nghị quyết chuyên đề về người cao tuổi

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa và Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn chủ trì Hội nghị.

Điểm đáng chú ý, đây là địa phương đầu tiên trong cả nước tổ chức lấy ý kiến vào một nghị quyết chuyên đề về người cao tuổi kể từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thể hiện rõ tư duy chủ động, đi trước một bước trong thể chế hóa chính sách đối với người cao tuổi - một lĩnh vực đang đặt ra yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh già hóa dân số nhanh.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa và Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn chủ trì Hội nghị.

Chủ động thể chế hóa chính sách trong bối cảnh mới

Phát biểu tại Hội nghị, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết, dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời tạo hành lang pháp lý để Hà Nội ban hành các cơ chế đặc thù phát triển hệ thống sản phẩm, dịch vụ dành cho người cao tuổi và thúc đẩy “kinh tế bạc”.

Dự thảo gồm 3 chương, 10 điều, tập trung vào hai nhóm chính sách lớn: Phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và khuyến khích người cao tuổi tiếp tục tham gia phát triển kinh tế. Trong đó, nhiều cơ chế ưu đãi được đề xuất như hỗ trợ quỹ đất, miễn giảm chi phí thành lập cơ sở, ưu đãi tín dụng, đào tạo nhân lực, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong chăm sóc người cao tuổi.

Đặc biệt, dự thảo thể hiện rõ quan điểm chuyển từ “chăm sóc đơn thuần” sang kết hợp “chăm sóc - bảo vệ - phát huy vai trò NCT”, coi người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là nguồn lực quan trọng của phát triển.

Hoàn thiện chính sách, bảo đảm khả thi

Tại Hội nghị, nhiều chuyên gia, nhà quản lý đã tập trung góp ý nhằm hoàn thiện dự thảo theo hướng sát thực tiễn, khả thi và bền vững. Các ý kiến đề nghị cần xác định rõ tính chất thí điểm của một số chính sách; đơn giản hóa thủ tục tiếp cận; minh bạch tiêu chí hỗ trợ; tăng cường ứng dụng nền tảng số và cơ chế giám sát của Mặt trận Tổ quốc cùng các tổ chức chính trị - xã hội.

Đại biểu thảo luận, phản biện tại Hội nghị

Đối với mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, nội dung được quan tâm đặc biệt, nhiều ý kiến cho rằng cần nâng mức hỗ trợ để bảo đảm vận hành hiệu quả; đồng thời tận dụng hệ thống sẵn có như trạm y tế, nhà văn hóa, lực lượng y bác sĩ nghỉ hưu, tình nguyện viên, tránh gia tăng bộ máy.

Một số đại biểu cũng đề xuất mở rộng đối tượng thụ hưởng sang hợp tác xã, hộ kinh doanh, làng nghề - nơi đang sử dụng nhiều lao động cao tuổi; đồng thời bổ sung quy định bảo vệ sức khỏe lao động cao tuổi.

“Ba cùng” - hướng đi mới cho chăm sóc người cao tuổi

Một nội dung mới nhận được sự quan tâm của hội nghị là đề xuất mô hình “Ba cùng” trong chăm sóc người cao tuổi, với nguyên tắc: Chính quyền tạo cơ chế - Doanh nghiệp, tổ chức xã hội vận hành - Gia đình đồng hành.

Theo đó, cấp cơ sở có thể liên kết với các đơn vị đủ năng lực để vận hành các điểm chăm sóc người cao tuổi, sử dụng nguồn hỗ trợ của Nhà nước để chi trả nhân sự phục vụ trực tiếp. Mô hình này được kỳ vọng nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời giảm áp lực biên chế cho khu vực công.

Đại biểu thảo luận, phản biện tại Hội nghị

Các ý kiến cũng đề nghị tăng cường vai trò điều phối của Trung tâm dịch vụ công tác xã hội, bổ sung chức năng công tác xã hội cho đội ngũ cộng tác viên dân số, hình thành mạng lưới chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp, đa tầng.

Lấy người cao tuổi làm trung tâm chính sách

Đại diện người cao tuổi Thủ đô tham dự và phát biểu tại Hội nghị, ông Đào Ngọc Triệu, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Hà Nội đánh giá cao việc thành phố chủ động xây dựng nghị quyết chuyên đề, coi đây là bước đi rất cần thiết trong bối cảnh già hóa dân số.

Từ thực tiễn hoạt động của tổ chức Hội, ông Triệu cho rằng dự thảo cần tiếp tục nhấn mạnh rõ hơn quan điểm xuyên suốt là lấy người cao tuổi làm trung tâm của chính sách, hướng tới mục tiêu nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi. “Chính sách không chỉ dừng ở hỗ trợ mà phải tạo điều kiện để người cao tuổi sống khỏe, sống vui, sống có ích, tiếp tục đóng góp cho gia đình và xã hội”, ông Triệu nhấn mạnh.

Ông cũng đề nghị các chính sách ưu đãi cần được thiết kế cụ thể, đúng đối tượng, gắn với chất lượng dịch vụ; đồng thời quan tâm nhiều hơn tới nhóm người cao tuổi yếu thế, cô đơn, hoàn cảnh khó khăn. Đối với chủ trương xã hội hóa, cần có cơ chế kiểm soát, điều tiết phù hợp để bảo đảm tính nhân văn và công bằng trong tiếp cận dịch vụ.

Bước đi tiên phong, tạo tiền đề nhân rộng

Kết luận hội nghị, bà Trần Thị Phương Hoa ghi nhận các ý kiến phản biện, khẳng định sự đồng thuận cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết; đồng thời nhấn mạnh đây là bước đi thể hiện tư duy đổi mới, chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số.

Với gần 1,4 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số và dự báo tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới, việc Hà Nội tiên phong xây dựng và lấy ý kiến vào nghị quyết chuyên đề về người cao tuổi không chỉ có ý nghĩa đối với Thủ đô, mà còn mở ra hướng tiếp cận chính sách mới cho các địa phương trong cả nước trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Từ một hội nghị phản biện xã hội, có thể thấy rõ một thông điệp: Chính sách đối với người cao tuổi đang được tiếp cận theo hướng toàn diện hơn, thực chất hơn, và quan trọng nhất - đặt người cao tuổi vào vị trí trung tâm của phát triển. Đây cũng chính là nền tảng để hình thành và phát triển “kinh tế bạc” - một động lực tăng trưởng mới, bền vững trong tương lai gần.