Giải mật chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Chính quyền Tổng thống Trump vừa cho giải mật báo cáo đề cập đến chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ với những điểm nhấn nổi bật về “thúc đẩy Ấn Độ trỗi dậy”, ngăn Trung Quốc thiết lập “vòng cung ảnh hưởng”...

Báo cáo có tiêu đề “Khung chiến lược của Mỹ cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” (gọi tắt là Khung chiến lược) được đóng dấu mật, thuộc diện nhạy cảm cao về an ninh quốc gia Mỹ, không công bố cho người nước ngoài. Báo cáo có độ dài 10 trang, được Hội đồng an ninh Quốc gia Mỹ (NSC) hoàn tất vào tháng 2/2018 và là định hướng nền tảng để triển khai “Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ (2017)”, cũng như chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc, Ấn Độ, Triều Tiên và nhiều quốc gia khác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong 3 năm gần đây. Việc công bố giải mật tài liệu lần này cho thấy những thách thức về an ninh và địa chính trị mà chính quyền Joe Biden sẽ phải đối diện trong thời gian tới.

Trong phần đầu, báo cáo chỉ ra những thách thức chiến lược đối với Mỹ, bao gồm: Duy trì ưu thế chiến lược của Mỹ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, thúc đẩy trật tự kinh tế tự do, đồng thời ngăn chặn Trung Quốc thiết lập khu vực ảnh hưởng phi tự do, tạo dựng hợp tác trong những lĩnh vực để thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng tại khu vực; không để Triều Tiên gây đe dọa đến Mỹ và đồng minh và cuối cùng là thúc đẩy vai trò lãnh đạo kinh tế toàn cầu của Mỹ kết hợp với khuyến khích một nền thương mại công bằng, có đi có lại.

Từ trái qua: Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi, Ngoại trưởng Australia Marise Payne và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại cuộc gặp “Nhóm bộ tứ” ở Tokyo Nhật Bản
Từ trái qua: Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi, Ngoại trưởng Australia Marise Payne và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại cuộc gặp “Nhóm bộ tứ” ở Tokyo Nhật Bản

Kế đến, Khung chiến lược nhấn mạnh vai trò của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, khẳng định an ninh và thịnh vượng Mỹ phụ thuộc vào khu vực này - một động lực tăng trưởng đối với kinh tế Mỹ, khu vực và toàn cầu. Suy yếu vai trò lãnh đạo tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ bào mòn khả năng của Mỹ trong đạt mục tiêu lợi ích trên phạm vi toàn cầu.

Trung Quốc được xác định là nhân tố nhà nước đáng quan ngại nhất đối với Mỹ trong tài liệu chiến lược này, với các ý đồ, bước đi nhằm chia rẽ liên minh của Mỹ với các đối tác tại khu vực, tận dụng khoảng trống quyền lực để thách thức Mỹ. Từ đó nhấn mạnh yêu cầu kiềm chế ảnh hưởng gia tăng của Bắc Kinh thông qua thiết lập kết nối chiến lược với đồng minh và đối tác, đề cao “trật tự kinh tế tự do” tại khu vực...

Trên thực tế, chính quyền Trump trong 3 năm qua đã theo đuổi nhiều mục tiêu chính sách mà báo cáo chiến lược đề xuất, nhất là những khuyến nghị giải pháp đối với vấn đề Trung Quốc. Nổi bật là việc xây dựng “đồng thuận quốc tế” cho rằng chính sách công nghiệp và hoạt động thương mại bất bình đẳng quốc tế của Trung Quốc làm hủy hoại trật tự thương mại toàn cầu.

Đề xuất tạo dựng liên minh "Nhóm bộ tứ". Khung chiến lược nêu bật yêu cầu tạo dựng liên minh nòng cốt giữa Mỹ với Australia, Ấn Độ và Nhật Bản, hướng đến khung an ninh bộ tứ với Mỹ làm trung tâm; thúc đẩy sự trỗi dậy của Ấn Độ, coi đây là một thành tố nền tảng để kiềm chế Trung Quốc. Những đề xuất này về cơ bản đã được thể hiện rõ trong vận hành chính sách của Mỹ thời gian qua.

Tuy nhiên, cũng có định hướng trong Khung chiến lược không được Nhà Trắng chấp nhận. Tài liệu nhiều lần khuyến nghị Mỹ cần mở rộng can dự tại châu Á - Thái Bình Dương, nhất là với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Nhưng trên thực tế, Mỹ lại thoái lui khỏi khu vực, thể hiện qua các bước đi như rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) hay như quyết định không tham dự nhiều kì hội nghị thượng đỉnh của ASEAN của ông Trump.

Mục tiêu đề cao lợi ích của những giá trị dân chủ Mỹ ở trong và ngoài nước, coi đây là cách để tạo đối trọng với Trung Quốc được nêu trong Khung chiến lược cũng hứng chịu đòn tấn công mạnh, nổi bật là vụ biểu tình, bạo loạn mới đây ở tòa nhà Quốc hội Mỹ - một biến cố khiến Matt Pottinger - người chắp bút chính cho Khung chiến lược, đi đến quyết định từ chức Phó Cố vấn an ninh Quốc gia hôm 7/1…

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

“Cuộc chạy tiếp sức” để tiếp cận vaccine

“Cuộc chạy tiếp sức” để tiếp cận vaccine

Tình trạng thiếu vaccine ở một khu vực có tỉ lệ nghèo đói và bất bình đẳng cao đồng nghĩa với nhiều người mắc Covid-19 cảm thấy mình "đang chờ chết"...
Tỉ phú ''trùm diệt virus'' McAfee chết trong nhà tù Tây Ban Nha

Tỉ phú ''trùm diệt virus'' McAfee chết trong nhà tù Tây Ban Nha

Tỉ phú John McAfee, nhà tiên phong về phần mềm diệt virus, được phát hiện chết hôm 23.6 trong một phòng giam ở Tây Ban Nha.
Quan hệ Mỹ-Israel trước ngã rẽ mới

Quan hệ Mỹ-Israel trước ngã rẽ mới

Với hai nhà lãnh đạo mới, trong một thời kì mới, cách thức Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Naftali Bennett xử lí mối quan hệ hai nước sẽ định hình triển vọng cho hòa bình và ổn định ở Trung Đông.
Bước tăng tốc cần thiết ở châu Á

Bước tăng tốc cần thiết ở châu Á

Việc Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đạt đồng thuận về tăng tốc phân phối vaccine ngừa Covid-19, coi đây như một trong những biện pháp chủ chốt để phục hồi kinh tế trong bối cảnh đại dịch, là một bước chuyển cần thiết trong chiến lược chống dịch của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Hệ lụy “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc với khu vực Thái Bình Dương

Hệ lụy “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc với khu vực Thái Bình Dương

Trung Quốc là khách hàng nhập khẩu tài nguyên thiên nhiên lớn nhất của các nước ở Thái Bình Dương, dù tính theo sản lượng hay quy ra giá trị USD.

Tin khác

Thế giới cần kịch bản sống chung với virus SARS-CoV-2

Thế giới cần kịch bản sống chung với virus SARS-CoV-2
B1617 là biến thể SARS-CoV-2 mạnh nhất hiện nay nhưng còn có thể có những biến thể mạnh hơn xuất hiện. Câu hỏi đặt ra là tại sao biến thể này lây lan dễ dàng như vậy và thế giới có thể chung sống “hòa bình” với nó không?...

Khả năng miễn dịch kinh ngạc của vaccine phòng Covid-19

Khả năng miễn dịch kinh ngạc của vaccine phòng Covid-19
Tờ New York Times cho biết, theo hai nghiên cứu mới, khả năng miễn dịch với Covid-19 ở người kéo dài ít nhất một năm, thậm chí có thể là suốt đời, được cải thiện theo thời gian, đặc biệt là sau khi tiêm chủng. Phát hiện này có thể giúp xoa dịu nỗi lo sợ lâu nay rằng khả năng bảo vệ trước virus SARS-CoV-2 sẽ chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn...

“Chứng nhận kĩ thuật số về Covid” - chìa khóa mở cửa châu Âu

“Chứng nhận kĩ thuật số về Covid” - chìa khóa mở cửa châu Âu
Tại châu Âu, tỉ lệ mắc Covid-19 đang giảm rõ rệt, song song với tỉ lệ tiêm chủng vaccine ngừa căn bệnh này đang ngày một gia tăng.

Tại sao nhiều trẻ em ở một số quốc gia mắc Covid-19 và tử vong?

Tại sao nhiều trẻ em ở một số quốc gia mắc Covid-19 và tử vong?
Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng trẻ em ít có nguy cơ mắc Covid-19 nặng. Nhưng thực tế đang chứng minh rằng tình trạng trẻ em nhiễm virus SARS-CoV-2 đang ngày càng tăng ở Brazil, Indonesia và Ấn Độ...

Israel, Hamas chạy đua giành chiến thắng trước khi đình chiến

Israel, Hamas chạy đua giành chiến thắng trước khi đình chiến
Israel và Hamas biết rằng một cuộc chiến tranh Gaza lần thứ tư, giống như ba lần trước, sẽ có hậu quả như thế nào khi nó tàn phá vùng lãnh thổ nghèo khó của 2 triệu người Palestine. Song, trước khi đi đến một thoả thuận đình chiến, mỗi bên đều nhắm đến thứ mà họ có thể coi là “chiến thắng”...

Loay hoay gỡ “cuộn chỉ rối” Trung Đông

Loay hoay gỡ “cuộn chỉ rối” Trung Đông
Trong diễn biến leo thang được đánh giá là khá bất ngờ, các vụ đụng độ bạo lực giữa cảnh sát Israel và người dân Palestine ở Đông Jerusalem đã biến thành mồi lửa châm ngòi cho một loạt cuộc không kích nhằm vào nhau giữa quân đội Nhà nước Do Thái và lực lượng Hamas của Palestine, đẩy hai bên đến trước nguy cơ của một "cuộc chiến tranh toàn diện”...
Xem thêm
Tỉ phú ''trùm diệt virus'' McAfee chết trong nhà tù Tây Ban Nha

Tỉ phú ''trùm diệt virus'' McAfee chết trong nhà tù Tây Ban Nha

Tỉ phú John McAfee, nhà tiên phong về phần mềm diệt virus, được phát hiện chết hôm 23.6 trong một phòng giam ở Tây Ban Nha.
Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa lớn nhất Trung Quốc được phóng vào tuần trước dự kiến sẽ trở lại bầu khí quyển vào đêm 8/5 hoặc sáng ngày 9/5, theo các ...
Tỉ phú Bill Gates và Melinda Gates ly hôn

Tỉ phú Bill Gates và Melinda Gates ly hôn

Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập và cựu CEO của Microsoft, và vợ ông, Melinda Gates, thông báo ly hôn sau 27 năm.
Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Quyết định của Tổng thống Joe Biden rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan trước ngày tưởng niệm 11/9 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong ...
Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Phiên bản di động