Giải mật chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Chính quyền Tổng thống Trump vừa cho giải mật báo cáo đề cập đến chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ với những điểm nhấn nổi bật về “thúc đẩy Ấn Độ trỗi dậy”, ngăn Trung Quốc thiết lập “vòng cung ảnh hưởng”...

Báo cáo có tiêu đề “Khung chiến lược của Mỹ cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” (gọi tắt là Khung chiến lược) được đóng dấu mật, thuộc diện nhạy cảm cao về an ninh quốc gia Mỹ, không công bố cho người nước ngoài. Báo cáo có độ dài 10 trang, được Hội đồng an ninh Quốc gia Mỹ (NSC) hoàn tất vào tháng 2/2018 và là định hướng nền tảng để triển khai “Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ (2017)”, cũng như chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc, Ấn Độ, Triều Tiên và nhiều quốc gia khác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong 3 năm gần đây. Việc công bố giải mật tài liệu lần này cho thấy những thách thức về an ninh và địa chính trị mà chính quyền Joe Biden sẽ phải đối diện trong thời gian tới.

Trong phần đầu, báo cáo chỉ ra những thách thức chiến lược đối với Mỹ, bao gồm: Duy trì ưu thế chiến lược của Mỹ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, thúc đẩy trật tự kinh tế tự do, đồng thời ngăn chặn Trung Quốc thiết lập khu vực ảnh hưởng phi tự do, tạo dựng hợp tác trong những lĩnh vực để thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng tại khu vực; không để Triều Tiên gây đe dọa đến Mỹ và đồng minh và cuối cùng là thúc đẩy vai trò lãnh đạo kinh tế toàn cầu của Mỹ kết hợp với khuyến khích một nền thương mại công bằng, có đi có lại.

Từ trái qua: Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi, Ngoại trưởng Australia Marise Payne và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại cuộc gặp “Nhóm bộ tứ” ở Tokyo Nhật Bản
Từ trái qua: Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi, Ngoại trưởng Australia Marise Payne và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tại cuộc gặp “Nhóm bộ tứ” ở Tokyo Nhật Bản

Kế đến, Khung chiến lược nhấn mạnh vai trò của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, khẳng định an ninh và thịnh vượng Mỹ phụ thuộc vào khu vực này - một động lực tăng trưởng đối với kinh tế Mỹ, khu vực và toàn cầu. Suy yếu vai trò lãnh đạo tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ bào mòn khả năng của Mỹ trong đạt mục tiêu lợi ích trên phạm vi toàn cầu.

Trung Quốc được xác định là nhân tố nhà nước đáng quan ngại nhất đối với Mỹ trong tài liệu chiến lược này, với các ý đồ, bước đi nhằm chia rẽ liên minh của Mỹ với các đối tác tại khu vực, tận dụng khoảng trống quyền lực để thách thức Mỹ. Từ đó nhấn mạnh yêu cầu kiềm chế ảnh hưởng gia tăng của Bắc Kinh thông qua thiết lập kết nối chiến lược với đồng minh và đối tác, đề cao “trật tự kinh tế tự do” tại khu vực...

Trên thực tế, chính quyền Trump trong 3 năm qua đã theo đuổi nhiều mục tiêu chính sách mà báo cáo chiến lược đề xuất, nhất là những khuyến nghị giải pháp đối với vấn đề Trung Quốc. Nổi bật là việc xây dựng “đồng thuận quốc tế” cho rằng chính sách công nghiệp và hoạt động thương mại bất bình đẳng quốc tế của Trung Quốc làm hủy hoại trật tự thương mại toàn cầu.

Đề xuất tạo dựng liên minh "Nhóm bộ tứ". Khung chiến lược nêu bật yêu cầu tạo dựng liên minh nòng cốt giữa Mỹ với Australia, Ấn Độ và Nhật Bản, hướng đến khung an ninh bộ tứ với Mỹ làm trung tâm; thúc đẩy sự trỗi dậy của Ấn Độ, coi đây là một thành tố nền tảng để kiềm chế Trung Quốc. Những đề xuất này về cơ bản đã được thể hiện rõ trong vận hành chính sách của Mỹ thời gian qua.

Tuy nhiên, cũng có định hướng trong Khung chiến lược không được Nhà Trắng chấp nhận. Tài liệu nhiều lần khuyến nghị Mỹ cần mở rộng can dự tại châu Á - Thái Bình Dương, nhất là với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Nhưng trên thực tế, Mỹ lại thoái lui khỏi khu vực, thể hiện qua các bước đi như rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) hay như quyết định không tham dự nhiều kì hội nghị thượng đỉnh của ASEAN của ông Trump.

Mục tiêu đề cao lợi ích của những giá trị dân chủ Mỹ ở trong và ngoài nước, coi đây là cách để tạo đối trọng với Trung Quốc được nêu trong Khung chiến lược cũng hứng chịu đòn tấn công mạnh, nổi bật là vụ biểu tình, bạo loạn mới đây ở tòa nhà Quốc hội Mỹ - một biến cố khiến Matt Pottinger - người chắp bút chính cho Khung chiến lược, đi đến quyết định từ chức Phó Cố vấn an ninh Quốc gia hôm 7/1…

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Động thái của ông Biden sau thắng lợi lập pháp đầu tiên

Động thái của ông Biden sau thắng lợi lập pháp đầu tiên

Ông Joe Biden đã ca ngợi việc Hạ viện thông qua gói cứu trợ 1,9 nghìn tỉ USD - thắng lợi lập pháp đầu tiên của Tổng thống.
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các chuyên gia đánh giá các thách thức lớn hơn vẫn đang ở phía trước...
NATO - Gập ghềnh đường tìm lại lòng tin

NATO - Gập ghềnh đường tìm lại lòng tin

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã trải qua thời kì căng thẳng trong nhiệm kì của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, người công khai đánh giá NATO đã "lỗi thời" và chỉ trích các đồng minh "luôn lợi dụng Mỹ", thậm chí không ít lần bóng gió về khả năng rút khỏi NATO…
Cam kết xóa bỏ “chủ nghĩa dân tộc vaccine”

Cam kết xóa bỏ “chủ nghĩa dân tộc vaccine”

Một điểm nổi bật trong tuyên bố chung tại hội nghị Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) trực tuyến do Thủ tướng Anh Boris Johnson chủ trì mới đây là các nhà lãnh đạo G7 đã nhất trí tăng cường hợp tác trong ứng phó với đại dịch COVID-19 và tăng tài trợ cho chương trình sáng kiến vaccine toàn cầu lên tới 7,5 tỉ USD thông qua chương trình phân phối vaccine quốc tế COVAX, do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khởi xướng và dẫn dắt.
Luận tội ông Trump: Lời cảnh báo về 'sân khấu chính trị', đảng Dân chủ quyết dồn cựu Tổng thống đến 'chân tường'

Luận tội ông Trump: Lời cảnh báo về 'sân khấu chính trị', đảng Dân chủ quyết dồn cựu Tổng thống đến 'chân tường'

Ngày 8/2, đội ngũ luật sư bào chữa cho cựu Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi Thượng viện Mỹ hủy bỏ phiên tòa luận tội ông bởi động thái này là vi hiến.

Tin khác

Cuộc chạy đua “ngoại giao vaccine” tại Trung Đông

Cuộc chạy đua “ngoại giao vaccine” tại Trung Đông
Pfizer hay Sinopharm? Tại Trung Đông và Bắc Phi, các đơn đặt hàng vaccine ngừa COVID-19 đang bị ảnh hưởng bởi yếu tố ngoại giao và hậu cần…

Bước tiến của xu thế ổn định chiến lược

Bước tiến của xu thế ổn định chiến lược
Ngày 27/1, Hội đồng Liên bang (Thượng viện) và Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga đã thông qua việc gia hạn hiệp ước, theo đó START mới sẽ có hiệu lực đến ngày 5/2/2026…

Phải nêu cao cảnh giác khi đại dịch chưa chấm dứt

Phải nêu cao cảnh giác  khi đại dịch chưa chấm dứt
Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus từng dự báo đến cuối tháng này, tổng số người mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus SARS-CoV-2 trên toàn cầu sẽ vượt mốc 100 triệu người. Và con số ấy đã đến vào sáng 26/1 - chỉ khoảng 2 tuần sau khi thế giới ghi mốc 90 triệu ca bệnh…

Bí ẩn ngành công nghiệp “đào” Bitcoin khiến Iran mất điện

Bí ẩn ngành công nghiệp “đào” Bitcoin khiến Iran mất điện
Đồng tiền ảo Bitcoin đã “lên ngôi” ở Iran như một giải pháp tránh né các lệnh trừng phạt.Các trung tâm đào Bitcoin ngốn điện khổng lồ đang khiến nhiều thành phố của nước này rơi vào cảnh sập nguồn…

"Quái thú" bọc thép của Tổng thống Mỹ gắn biển số mới

"Quái thú" bọc thép của Tổng thống Mỹ gắn biển số mới
Joe Biden, tổng thống thứ 46 của Mỹ, tiếp tục sử dụng phương tiện giao cho người đứng đầu nhà Trắng, chiếc Cadillac One.

Toàn cảnh Lễ nhậm chức của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden

Toàn cảnh Lễ nhậm chức của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden
Trưa 20/1 (nửa đêm 21/1 theo giờ Việt Nam), ông Joe Biden đã tuyên thệ nhậm chức, chính thức trở thành Tổng thống thứ 46 của Mỹ.
Xem thêm
Động thái của ông Biden sau thắng lợi lập pháp đầu tiên

Động thái của ông Biden sau thắng lợi lập pháp đầu tiên

Ông Joe Biden đã ca ngợi việc Hạ viện thông qua gói cứu trợ 1,9 nghìn tỉ USD - thắng lợi lập pháp đầu tiên của Tổng thống.
WTO bổ nhiệm nữ Tổng giám đốc đầu tiên

WTO bổ nhiệm nữ Tổng giám đốc đầu tiên

Tiến sĩ Ngozi Okonjo-Iweala là người phụ nữ châu Phi đầu tiên đảm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Bà được kỳ vọng ...
Phát hiện thêm biến thể mới của SARS-CoV-2 có thể kháng vaccine tại Anh

Phát hiện thêm biến thể mới của SARS-CoV-2 có thể kháng vaccine tại Anh

Các nhà khoa học Anh cho biết, nước này vừa phát hiện thêm một biến thể mới của virus SARS-CoV-2 mang tên B1525, chứa đột biến E484Kcó khả năng khiến ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Phiên bản di động