Giải mã những đột biến khiến biến thể Delta lây nhiễm nguy hiểm nhất

Làm thế nào các đột biến đã khiến virus SARS-CoV-2 trở nên dễ lây lan nhất với biến thể Delta? Các nhà khoa học đã nỗ lực giải mã từng đột biến làm nên "sức mạnh" của biến chủng virus này...

Theo tờ USA Today, Delta đã giữ lại một số đột biến thành công nhất được tìm thấy trong các biến thể trước đó trong khi còn chứa những thay đổi di truyền mới cho phép nó lây lan nhanh gấp đôi.

Delta nguy hiểm hơn virus gốc và các biến thể khác về nhiều mặt. Nó có thời gian ủ bệnh là 4 ngày, thay vì 6 ngày, khiến cho người mắc bệnh nhanh hơn. Ở giai đoạn đầu của đại dịch, mỗi người nhiễm virus lây lan cho trung bình 2 - 3 người. Nhưng hiện tại, trung bình mỗi người nhiễm Delta lây cho 6 người khác.

Các nhà khoa học xác định trình tự các đột biến của Delta nhưng vẫn đang cố gắng tìm hiểu tầm quan trọng của chúng. Sự lây lan nhanh chóng của biến thể Delta đặc biệt đáng ngạc nhiên vì nó thiếu 2 đột biến khiến các biến thể trước đó trở nên đáng sợ. Delta không có đột biến gai N501Y được tìm thấy trong các biến thể Alpha, Beta và Gamma, vốn cho phép chúng xâm nhập tế bào thành công hơn virurs gốc. Delta cũng thiếu đột biến E484K, vốn tạo ra biến thể Gamma đáng lo ngại. Sự thay đổi di truyền này, còn được gọi là “Eek”, cho phép virus lây nhiễm cho cả những người được tiêm chủng.

Biến thể Delta đang đứng sau làn sóng lây nhiễm mạnh ở cả những quốc gia có tỉ lệ tiêm chủng cao
Biến thể Delta đang đứng sau làn sóng lây nhiễm mạnh ở cả những quốc gia có tỉ lệ tiêm chủng cao

Trên thực tế, Delta cũng có chung các đột biến với các biến thể "thành công" khác. Giống như tất cả các biến thể đã được xác định, biến thể Delta chứa một đột biến gai là D614G, còn được gọi là “Doug”. Delta cũng có một đột biến gai gọi là P681R, gần giống với đột biến trong biến thể Alpha dường như gây ra tải lượng virus cao hơn ở bệnh nhân. Những người nhiễm biến thể Delta có lượng virus trong đường hô hấp cao gấp 1.000 lần, điều này khiến họ có khả năng rất cao lây lan virus khi hắt hơi, ho hoặc nói chuyện.

Một đột biến khác ở Delta - cũng được tìm thấy ở biến thể Kappa và Epsilon - được gọi là L452R. Các thí nghiệm cho thấy đột biến này cũng ảnh hưởng đến vùng liên kết thụ thể, có tác dụng ngăn cản kháng thể vô hiệu hóa virus. Những đột biến nói trên trở nên đáng sợ hơn khi tồn tại cùng một nhóm thay vì một mình.

Biến thể Delta cũng phát triển những đột biến di truyền không thấy ở các biến thể khác. Một đột biến như vậy được gọi là D950N. Đột biến D950N khác với các đột biến khác vì nó nằm bên ngoài vùng liên kết thụ thể trong một khu vực của bộ gen SARS-CoV-2, giúp virus kết hợp với tế bào người. Việc hợp nhất với các tế bào của con người cho phép SARS-CoV-2 đưa vật liệu di truyền của nó vào các tế bào đó. Đột biến này có thể ảnh hưởng đến loại tế bào mà virus lây nhiễm, có khả năng gây hại cho các cơ quan và mô khác nhau.

Các nhà khoa học cho biết không thể dự đoán chính xác Delta sẽ hoạt động như thế nào trong tương lai, mặc dù "nó sẽ trở nên tồi tệ hơn". Họ lưu ý rằng các đợt bùng phát dịch do biến thể Delta có xu hướng kéo dài từ 10 - 12 tuần khi virus “càn quét” các cộng đồng dân cư nhạy cảm.

Mặc dù một số nghiên cứu kết luận rằng vaccine Johnson & Johnson (tiêm 1 mũi duy nhất) kích thích các kháng thể mạnh mẽ và bền bỉ chống lại biến thể Delta, một báo cáo mới cho thấy các kháng thể tạo ra bởi một mũi tiêm có thể không đủ để vô hiệu hóa biến thể này. Các tác giả của nghiên cứu đó - từ Trường Y khoa Grossman, Đại học New York, cho rằng có thể cần dùng liều thứ hai. Trong khi đó, hai liều vaccine Pfizer-BioNTech bảo vệ 94% người khỏi bất kì triệu chứng nhiễm trùng nào do biến thể Alpha và 88% đối với biến thể Delta, theo một nghiên cứu mới trên Tạp chí Y học New England. Hai liều vaccine AstraZeneca bảo vệ 75% người khỏi bệnh Alpha và 67% trước Delta.

Giáo sư vi sinh vật tiến hoá Bedford cho biết, cách tốt nhất để làm chậm sự tiến hóa của các biến thể là chia sẻ vaccine với thế giới, tiêm chủng cho càng nhiều người càng tốt. Bởi vì virus chỉ trải qua những thay đổi di truyền khi chúng lây lan từ vật chủ này sang vật chủ khác, việc ngừng truyền nhiễm sẽ khiến chúng không có cơ hội đột biến.

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Liên minh AUKUS: Sự xuất hiện của một cấu trúc an ninh mới

Liên minh AUKUS: Sự xuất hiện của một cấu trúc an ninh mới

Mới đây, Mỹ, Anh và Australia ra thông báo chính thức về thiết lập mối quan hệ đối tác an ninh 3 bên, (gọi tắt là AUKUS), ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Nội hàm của hợp tác này là gì và có tác động ra sao là điều mà giới nghiên cứu quốc tế đang tập trung làm rõ...
Vì sao đảo chính tái diễn ở châu Phi?

Vì sao đảo chính tái diễn ở châu Phi?

Chỉ trong hơn một năm, Tây Phi đã có ba cuộc đảo chính (hai lần tại Mali và một lần trong tuần này ở Guinea), một âm mưu đảo chính bất thành điễn ra tại Niger và một cuộc chuyển giao quyền lực quân sự ở Chad sau vụ ám sát tổng thống...
Vaccine Covid-19 nội địa vũ khí chống dịch đường dài của châu Á

Vaccine Covid-19 nội địa vũ khí chống dịch đường dài của châu Á

Nhiều quốc gia châu Á đang chạy đua với thời gian phát triển vaccine Covid-19 nội địa, trong bối cảnh nguồn cung thế giới vẫn khan hiếm và đại dịch còn kéo dài với sự xuất hiện của các biến thể virus...
Ván bài mạo hiểm của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ

Ván bài mạo hiểm của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ

Các cường quốc thế giới đang tìm cách gia tăng ảnh hưởng tại Afghanistan sau khi Taliban lên nắm quyền. Trong tiến trình đó nổi lên hai quốc gia đến từ thế giới Arab và Hồi giáo có khả năng đóng vai trò là người trung gian chủ chốt...
Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đã lên tiếng xin lỗi và phải tạm ngừng dịch vụ sau khi một chiếc xe buýt tự lái của công ty này đâm phải một vận động viên khiếm thị tại Thế vận hội thể thao người khuyết tật Paralympic.

Tin khác

Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer

Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer
Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức cấp phép đầy đủ cho vắc xin phòng Covid-19 của Pfizer/BioNTech. Có thể nói, đây là một quyết định rất quan trọng trong thời điểm dịch Covid-19 đang bùng phát mạnh tại Mỹ và nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan

Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan
Ngày 16/8, Tổng thống Joe Biden đã bảo vệ quyết định rút các lực lượng Mỹ ra khỏi Afghanistan khi khẳng định ông ủng hộ chính sách này và đã đến lúc để Mỹ thoát khỏi cuộc xung đột kéo dài 20 năm qua.

Tương lai bất định của Afghanistan

Tương lai bất định của Afghanistan
Những diễn biến dồn dập ở Afghanistan trong chưa đầy 24 giờ qua, lực lượng Taliban tiến vào thủ đô Kabul, Tổng thống Ashraf Ghani quyết định rời đất nước và chính quyền chuyển tiếp tạm thời nắm quyền…, vốn là “kịch bản” đã được dự đoán từ trước, chỉ có điều nó đến sớm hơn so với tính toán.

Tình hình Afghanistan: NATO, EU và hàng loạt quốc gia gấp rút hành động

Tình hình Afghanistan: NATO, EU và hàng loạt quốc gia gấp rút hành động
Trong bối cảnh Taliban chiếm được thủ đô Kabul và ra tuyên bố giành chiến thắng, kết thúc chiến tranh kéo dài ở Afghanistan, các tổ chức quốc tế và các quốc gia đã gấp rút có các hành động ứng phó.

Bạo lực gia tăng ở Afghanistan

Bạo lực gia tăng ở Afghanistan
Tình hình Afghanistan đang “nóng” lên từng ngày khi bạo lực gia tăng chưa từng thấy gây thương vong cho dân thường, trong bối cảnh tiến trình đàm phán hòa bình giữa Chính phủ Afghanistan và lực lượng Taliban rơi vào bế tắc. Bạo lực leo thang không chỉ khiến Afghanistan đối mặt với "những kịch bản thảm khốc nhất", mà còn đe dọa an ninh và ổn định toàn khu vực Trung Á và Nga...
Xem thêm
Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đã lên tiếng xin lỗi và phải tạm ngừng dịch vụ sau khi một chiếc xe buýt tự lái của công ty này đâm phải một vận động viên khiếm thị tại Thế vận hội thể thao người khuyết tật Paralympic.
Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer

Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer

Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức cấp phép đầy đủ cho vắc xin phòng Covid-19 của Pfizer/BioNTech. Có thể nói, đây là một quyết định rất quan trọng trong thời điểm dịch Covid-19 đang bùng phát mạnh tại Mỹ và nhiều quốc gia khác trên thế giới.
Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan

Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan

Ngày 16/8, Tổng thống Joe Biden đã bảo vệ quyết định rút các lực lượng Mỹ ra khỏi Afghanistan khi khẳng định ông ủng hộ chính sách này và đã đến lúc để Mỹ thoát khỏi cuộc xung đột kéo dài 20 năm qua.
Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Quyết định của Tổng thống Joe Biden rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan trước ngày tưởng niệm 11/9 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến kéo dài gần 20 năm ở quốc gia Nam Á đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng...
Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy Natanz, là dấu hiệu rõ ràng cho thấy tiến trình đàm phán vừa được nối lại để cứu vãn thỏa thuận hạt nhân lịch sử năm 2015, còn nhiều chông gai và trắc trở...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị thế độc quyền trong phát triển hệ thống 5G của nước Cộng hòa Hồi giáo này, thay thế Ericssons - đối thủ đến từ Thụy Điển…
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các chuyên gia đánh giá các thách thức lớn hơn vẫn đang ở phía trước...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao chính thức đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.
Phiên bản di động