Ghi nhận từ những mô hình “người cao tuổi hạnh phúc”

Các tỉnh Thanh Hóa, Bắc Ninh, Gia Lai tiên phong với “Chi hội NCT hạnh phúc”; phường Phúc Lợi, TP Hà Nội mở hướng đi mới với “Nhà văn hóa hạnh phúc” gắn chăm sóc NCT ban ngày; tỉnh Lào Cai lan tỏa thông điệp hạnh phúc từ chính mỗi gia đình thông qua cuộc thi “NCT hạnh phúc trong gia đình”. Những mô hình khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: Tạo dựng cộng đồng an toàn, thân thiện, có kết nối để NCT không bị bỏ lại phía sau trong tiến trình già hóa dân số.

Khi hạnh phúc bắt đầu từ nơi gần NCT nhất

Hạnh phúc với NCT đôi khi không phải điều gì lớn lao. Đó có thể là một buổi sáng cùng bạn bè tập dưỡng sinh, một buổi chiều sinh hoạt văn nghệ; là lúc đau ốm có người hỏi thăm, lúc khó khăn có người giúp đỡ; là được con cháu kính trọng, được cộng đồng lắng nghe và quan trọng hơn là vẫn cảm thấy mình có ích. Từ thực tiễn đó, việc xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện và có khả năng kết nối NCT trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét.

Tiết mục văn nghệ tại buổi lễ ra mắt Chi hội NCT hạnh phúc ở tỉnh Thanh Hóa

Tại Hội thảo “Hướng dẫn, vận động xây dựng mô hình “Làng hạnh phúc” dành cho NCT” ngày 17/8 vừa qua, Trung ương Hội NCT Việt Nam đã gợi mở một hướng đi mới: Xây dựng những cộng đồng mà NCT không chỉ được chăm sóc mà còn được sống khỏe, sống vui, sống có ích và tiếp tục cống hiến.

Điều đáng mừng là ý tưởng ấy không bắt đầu từ con số không. Ở nhiều địa phương, những “hạt giống” của cộng đồng hạnh phúc đã được gieo từ cơ sở.

Thanh Hóa tiên phong xây dựng “Chi hội NCT hạnh phúc”

Trong số những địa phương đi tiên phong, Thanh Hóa nổi lên với cách làm bài bản và có sức lan tỏa. Từ sáng kiến được đưa vào Nghị quyết Đại hội III Hội NCT tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026, mô hình “Chi hội NCT hạnh phúc” từng bước trở thành một điểm sáng trong công tác chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò NCT. Đến nay, Thanh Hóa đã thẩm định, công nhận 111 chi hội đạt chuẩn “Chi hội NCT hạnh phúc”. Trong đó, các Chi hội cần hoàn thành những tiêu chí rất cụ thể: Giúp NCT có thu nhập bảo đảm cuộc sống; có các CLB văn hóa, văn nghệ, thể thao, dưỡng sinh, liên thế hệ tự giúp nhau hoạt động hiệu quả; 100% hội viên được bảo đảm an sinh xã hội, có bảo hiểm y tế và tiếp cận dịch vụ y tế; không có NCT bị bạo hành, đối xử thiếu tôn trọng; chi hội đạt vững mạnh liên tục và nhận được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, cộng đồng.

Trao Bằng công nhận Chi hội NCT hạnh phúc ở tỉnh Thanh Hóa.

Ông Nguyễn Đức Thắng, Chủ tịch Hội NCT tỉnh Thanh Hóa Khóa III lý giải rất rõ về căn nguyên của mô hình. Thực tiễn phong trào ở địa phương cho thấy vẫn còn những NCT nghèo, cận nghèo, bệnh tật, cô đơn, nhà ở dột nát, thậm chí bị hắt hủi, bạo lực, hạn chế hòa nhập cộng đồng. Hội lựa chọn Chi hội làm điểm tựa bởi đây là cấp gần nhất, nắm rõ nhất tâm tư, nguyện vọng của NCT và trực tiếp tổ chức các hoạt động chăm sóc, bảo vệ, phát huy vai trò NCT.

Bắc Ninh tạo cách làm phù hợp với địa phương

Từ kinh nghiệm Thanh Hóa, Hội NCT tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức đoàn cán bộ đi trao đổi kinh nghiệm, sau đó xây dựng đề án, trình UBND tỉnh cho phép triển khai. Hai Chi hội NCT thôn Ngang Nội (xã Liên Bão) và thôn Phú Mẫn (xã Yên Phong) được lựa chọn làm điểm và được công nhận “Chi hội NCT hạnh phúc” đầu tiên của tỉnh. Hội coi mô hình như một giải pháp để hướng mạnh hoạt động Hội về cơ sở, lấy chi hội, tổ hội làm trung tâm; đồng thời chú trọng xã hội hóa và chăm lo nhóm NCT khó khăn, cô đơn, không nơi nương tựa. Kết quả thí điểm cho thấy tỷ lệ NCT tham gia tổ chức Hội rất cao, 100% NCT trong diện được hưởng chính sách an sinh xã hội theo quy định; tình cảm cộng đồng thêm gắn kết, sự chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau ngày càng củng cố.

Từ chi hội đến gia đình, từ gia đình đến cộng đồng

Ông Đỗ Đức Khá, thành viên Chi hội NCT tổ dân phố 2 - “Chi hội NCT hạnh phúc” đầu tiên của xã Mang Yang, tỉnh Gia Lai, tâm sự: “NCT chúng tôi bây giờ mong được quan tâm, có chi hội, tổ hội để vui sống, vậy là hạnh phúc rồi”.

Ở tỉnh Lào Cai, thông điệp ấy được đưa thẳng vào mái ấm gia đình qua Cuộc thi “NCT hạnh phúc trong gia đình” năm 2025. Các đội thi không chỉ thể hiện tài năng mà còn giới thiệu những gia đình ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền; tôn vinh đóng góp của NCT trong xây dựng đời sống văn hóa ở thôn, bản, tổ dân phố.

Hội viên Chi hội NCT thôn Phú Mẫn, tỉnh Bắc Ninh phấn khởi đón quyết định công nhận Chi hội NCT hạnh phúc.

Khi nhà văn hóa trở thành “địa chỉ hạnh phúc”

Tại phường Phúc Lợi, TP Hà Nội, nơi ra mắt cùng lúc mô hình “Nhà văn hóa hạnh phúc” và “Chăm sóc NCT ban ngày”. Tại đây, nhà văn hóa không chỉ là nơi hội họp mà được bố trí các không gian đọc sách, chăm sóc sức khỏe, sân bóng chuyền hơi, tập thể thao cùng các hoạt động văn hóa truyền thống để người dân đến sinh hoạt, giao lưu. Mô hình được xây dựng trên các trụ cột tri thức, sức khỏe, văn hóa, kỹ năng sống và gắn kết cộng đồng.

Ông Đào Ngọc Triệu, Phó Chủ tịch Hội NCT TP Hà Nội nhận định: Mô hình không đơn thuần là nơi trông nom, chăm sóc mà hướng tới một không gian sống hạnh phúc, chủ động, có kết nối; chăm sóc cả thể chất, tinh thần và đời sống xã hội, đồng thời tạo điều kiện để NCT sống vui khỏe, hạnh phúc, truyền lại kinh nghiệm, giá trị văn hóa cho thế hệ sau.

Ông Bùi Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND phường Phúc Lợi, khẳng định: Địa phương sẽ lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo, đồng thời huy động các nguồn lực xã hội hợp pháp để mô hình phát triển bền vững.