Trong y học cổ truyền, tình trạng bệnh lí này thuộc phạm vi các chứng “Cảnh thống”, “Kiên thống” và thường được trị liệu bằng giải pháp tổng thể kết hợp giữa dùng thuốc và không dùng thuốc, trong đó có việc chọn dùng các món dược thiện mang đậm tính tự nhiên. Một số ví dụ cụ thể dưới đây sẽ giúp người bệnh hiểu thêm và vận dụng.
- Cát căn 15g sắc kĩ bỏ bã lấy nước, đem ninh với xích tiểu đậu 20g và gạo tẻ 30g thành cháo, mỗi ngày ăn 2 lần sáng và chiều. Dùng cho trường hợp cổ gáy đau cứng trong giai đoạn đầu.
- Đương quy 12g, thân cân thảo 15g, hai thứ sắc kĩ bỏ bã lấy nước ; cá chim 1 con làm sạch, đem nấu với nước thuốc thành canh, chế đủ gia vị, ăn nóng. Dùng cho trường hợp thoái hóa cột sống cổ gây hội chứng cổ vai cánh tay, đau nhức kèm tê bì kéo dài.
- Bạch thược 30g, mộc qua 12g, kê huyết đằng 15g, cát căn 10g, cam thảo 10g. Các vị đem sấy khô, tán vụn, hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Dùng cho đau cổ vai mạn tính.
- Quế chi 150g, cát căn 400g, bạc thược 150g, bán hạ chế 100g, can khương 50g, bạch giới tử 100g, đào nhân 120g, kê huyết đằng 300g, hoàng cầm 120g, cam thảo 90g. Tất cả đem sấy khô, tán vụn, đựng trong bình kín dùng dần. Mỗi ngày lấy 50g hỗn hợp thuốc hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Dùng cho đau cổ vai kéo dài, đau nhức kèm tê bì nhiều.
- Tần giao 10g, khương hoạt 6g, hồng hoa 5g, xơ mướp 1 đoạn dài 10cm. Tất cả thái vụn, hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Dùng cho đau nhức vai gáy mạn tính.
- Hoàng kỳ 120g, đương quy 40g, quế chi 24g, bạch thược 40g, cam thảo 32g, đại táo 30g, uy linh tiên 24g, xuyên sơn giáp 12g, phòng phong 24g, ngô công 4 con, can khương 20g, khương hoạt 24g. Tất cả sấy khô, tán vụn, đựng trong bình kín dùng dần. Mỗi ngày lấy 30g hỗn hợp thuốc hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Dùng cho đau cổ vai kinh niên, hạn chế vận động, nhức nhối và tê bì nhiều.
- Đậu xanh 125g, ý dĩ 125g, hai thứ đãi sạch, ngâm cho nở rồi đem ninh nhừ, chế thêm chút đường trắng, ăn trong ngày. Dùng cho trường hợp viêm quanh khớp vai cấp tính có sưng nóng, đỏ đau.
- Cá quả 1 con nặng chừng 500g, măng trúc 100g, hành củ 5 củ, gừng tươi 5 lát, rượu vang 50 ml. Cá quả làm thịt, cắt khúc, cho vào nồi nấu cùng măng trúc, gừng tươi. Khi chín, cho thêm hành, rượu và gia vị vừa đủ, đun sôi vài dạo là được, dùng làm canh ăn. Thích hợp với viêm quanh khớp vai mạn tinh có đau nhức và tràn dịch.
- Gân hươu 50g rửa sạch, thái miếng, mộc nhĩ trắng 10g, hai thứ đem hầm nhừ, chế đủ gia vị, ăn nóng. Dùng cho chứng đau cổ vai mạn tính, đau nhức, hạn chế vận động, có biểu hiện teo cơ. Gân hươu hiếm nên có thể thay bằng gân bò hoặc gân móng lợn.
- Thịt chó 250 rửa sạch, thái miêng, đương quy 10g, tam thất 10g, sinh khương 15g. Tất cả đem hầm nhừ, chế đủ gia vị, ăn cái uống nước. Dùng cho người đau cổ vai mạn tính, sợ lạnh, hay bị cảm lạnh, cổ gáy cứng đau.
- Cành thông 250 rửa sạch, chặt nhỏ, đem ngâm với rượu trắng 500 ml, sau 1 tuần là dùng được, uống mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 20 ml trong bữa ăn. Dùng cho chứng đau cổ vai mạn tính.
- Ý dĩ 120g sấy khô, tán thành bột thô, đem ngâm với 2000 ml rượu trắng, sau 1 tuần thì dùng được, uống mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 30 ml. Dùng cho chứng đau vai gáy có kèm theo sưng khớp, mình mẩy nặng nề, chân phù nhẹ, tiểu tiện ít.
