Hội NCT tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh chuyển đổi số, thu hẹp khoảng cách số với NCT

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống, Hội Người cao tuổi (NCT) tỉnh Thanh Hóa xác định đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả công tác Hội và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của hội viên. Nhiệm kỳ 2026–2031, các cấp Hội tiếp tục phát huy những kết quả bước đầu, đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn, giúp người cao tuổi từng bước tiếp cận, làm chủ công nghệ số.

Tạo nền tảng từ những kết quả bước đầu

Thời gian qua, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động Hội NCT tỉnh Thanh Hóa đã có những chuyển biến tích cực. Đội ngũ cán bộ Hội từng bước thay đổi thói quen làm việc, tăng cường trao đổi thông tin, chuyển tải văn bản và hình ảnh hoạt động thông qua các phương tiện điện tử.

Đến nay, 92% cán bộ Hội sử dụng điện thoại thông minh; khoảng trên 50% hội viên NCT sử dụng điện thoại thông minh. Hội NCT tỉnh đã sử dụng các kênh Zalo, Gmail và thư điện tử để trao đổi công việc, chuyển tải tài liệu, cập nhật thông tin và chia sẻ kinh nghiệm hoạt động. Việc ứng dụng công nghệ giúp thông tin được truyền đạt nhanh chóng, giảm thời gian, chi phí và tạo điều kiện để các cấp Hội kết nối thường xuyên hơn.

Hội NCT tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh chuyển đổi số, thu hẹp khoảng cách số với NCT.

Bên cạnh đó, phần lớn người cao tuổi đã nghỉ hưu được nhận lương qua tài khoản ngân hàng, từng bước làm quen với phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là những điều kiện thuận lợi để mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

Tuy nhiên, chuyển đổi số trong hoạt động Hội vẫn còn những hạn chế. Tỷ lệ hội viên sử dụng điện thoại thông minh chưa đồng đều; một bộ phận người cao tuổi còn lúng túng khi cài đặt, sử dụng ứng dụng, tra cứu thông tin hoặc thực hiện giao dịch trực tuyến. Khả năng tiếp cận công nghệ giữa các địa bàn, nhóm tuổi và điều kiện kinh tế còn khác nhau. Nguy cơ bị lừa đảo, đánh cắp thông tin, chiếm đoạt tài sản trên môi trường mạng cũng là vấn đề cần đặc biệt quan tâm.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu chuyển đổi số phải được triển khai từng bước, thiết thực, dễ tiếp cận, lấy người cao tuổi làm trung tâm; vừa đổi mới hoạt động của tổ chức Hội, vừa giúp hội viên sử dụng công nghệ an toàn và hiệu quả.

Đưa “Bình dân học vụ số” đến với người cao tuổi

Một trong những giải pháp quan trọng là đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, tạo điều kiện để người cao tuổi được hướng dẫn kỹ năng số ngay tại cộng đồng. Việc học cần gắn với nhu cầu thực tế, từ những thao tác đơn giản như sử dụng điện thoại thông minh, gọi video cho con cháu, đọc tin tức chính thống, nhận và gửi thông tin đến tra cứu chính sách, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.

Các cấp Hội cần phối hợp với chính quyền, đoàn thể, tổ công nghệ số cộng đồng tổ chức những buổi hướng dẫn trực tiếp, thực hành theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, phù hợp với khả năng tiếp thu của từng người. Không đặt nặng hình thức hay yêu cầu kỹ thuật phức tạp mà chú trọng giúp hội viên biết sử dụng những tiện ích gần gũi, phục vụ thiết thực cho cuộc sống.

Đặc biệt, cần phát huy vai trò của con cháu, đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên trong hỗ trợ người cao tuổi học công nghệ. Mỗi gia đình có thể trở thành một “lớp học số” nhỏ; mỗi đoàn viên, thanh niên, học sinh có thể là một người hướng dẫn, kiên trì giúp ông bà, cha mẹ sử dụng điện thoại, nhận biết thông tin đáng tin cậy và thực hiện các thao tác cần thiết.

Cách làm này không chỉ giúp người cao tuổi nâng cao kỹ năng số mà còn tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ, phát huy truyền thống kính trọng, chăm sóc và phụng dưỡng ông bà, cha mẹ. Hội cần ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi sống một mình, có hoàn cảnh khó khăn, hạn chế về sức khỏe hoặc ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ.

Cùng với phổ cập kỹ năng, công tác bảo đảm an toàn trên môi trường số phải được thực hiện thường xuyên. Người cao tuổi cần được hướng dẫn không cung cấp mật khẩu, mã OTP; không bấm vào đường link lạ; cảnh giác với cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng, ngân hàng hoặc người thân để yêu cầu chuyển tiền. Khi có giao dịch bất thường, cần kiểm chứng thông tin qua người thân hoặc cơ quan liên quan trước khi thực hiện.

NCT xã Hoằng Lộc, tỉnh Thanh Hóa nghe cán bộ hướng dẫn làm thủ tục hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Chuyển đổi số gắn với chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi

Chuyển đổi số không chỉ phục vụ công tác quản lý, điều hành mà cần hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc và phát huy vai trò NCT. Thông qua các kênh thông tin điện tử, tổ chức Hội có thể phổ biến kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; hướng dẫn hội viên tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và những dịch vụ thiết yếu.

Việc từng bước xây dựng, cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu hội viên sẽ giúp các cấp Hội quản lý thông tin thuận lợi hơn, nắm chắc tình hình hội viên, kịp thời phát hiện và hỗ trợ những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn. Quá trình thực hiện phải bảo đảm tính chính xác, an toàn thông tin và quyền riêng tư của người cao tuổi.

Các Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau, Chi hội NCT hạnh phúc cần được phát huy như những địa chỉ gần gũi để tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn hội viên sử dụng công nghệ. Qua đó, chuyển đổi số gắn với các hoạt động chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống tinh thần, hỗ trợ sinh kế và phát huy vai trò NCT trong xây dựng gia đình văn hóa, cộng đồng đoàn kết.

Mặt khác, cần khuyến khích người cao tuổi có kiến thức, kinh nghiệm và khả năng công nghệ tham gia hướng dẫn, hỗ trợ hội viên khác. Người cao tuổi không chỉ là đối tượng được hỗ trợ mà còn có thể trở thành chủ thể tích cực trong quá trình chuyển đổi số, góp phần lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong cộng đồng.

Để chuyển đổi số đạt hiệu quả thiết thực, Hội NCT các cấp cần tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp sau:

Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ Hội. Đẩy mạnh tuyên truyền về vai trò, lợi ích của chuyển đổi số; đưa nội dung này vào chương trình công tác hằng năm. Mỗi cán bộ Hội chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng số, sử dụng hiệu quả các phương tiện điện tử trong quản lý, điều hành và hướng dẫn hội viên.

Hai là, triển khai hiệu quả “Bình dân học vụ số”. Phối hợp tổ chức các buổi hướng dẫn thực hành tại cơ sở; phát huy vai trò của gia đình, thanh niên, học sinh, sinh viên và tổ công nghệ số cộng đồng. Nội dung hướng dẫn phải thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, phù hợp với sức khỏe và khả năng tiếp thu của người cao tuổi.

Ba là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động Hội. Duy trì hiệu quả việc sử dụng Zalo, Gmail và thư điện tử để chuyển tải văn bản, trao đổi công việc, phổ biến chính sách và chia sẻ mô hình hay. Từng bước chuẩn hóa dữ liệu hội viên, nâng cao chất lượng quản lý, giảm giấy tờ và tiết kiệm chi phí.

Bốn là, gắn chuyển đổi số với chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò NCT. Tăng cường cung cấp thông tin về sức khỏe, chính sách an sinh xã hội và dịch vụ thiết yếu; phát huy hiệu quả các Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau, Chi hội NCT hạnh phúc trong hỗ trợ hội viên học tập, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.

Năm là, bảo đảm an toàn thông tin. Thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn hội viên nhận diện tin giả, cuộc gọi lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng. Kịp thời cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo mới, giúp người cao tuổi tự tin hơn khi tham gia môi trường số.

Sáu là, xác định chỉ tiêu cụ thể, tăng cường kiểm tra, đánh giá. Trong nhiệm kỳ 2026–2031, đề xuất phấn đấu duy trì 100% cán bộ Hội sử dụng điện thoại thông minh; ít nhất 90% cán bộ Hội được bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản; nâng tỷ lệ hội viên sử dụng điện thoại thông minh từ khoảng 50% hiện nay lên ít nhất 70%. Mỗi Hội NCT xã, phường xây dựng kế hoạch chuyển đổi số hằng năm, tổ chức ít nhất một hoạt động hướng dẫn kỹ năng số cho người cao tuổi và từng bước hoàn thiện dữ liệu hội viên. Các chỉ tiêu cần được xem xét, thống nhất và đưa vào kế hoạch chính thức của Hội.

Với quyết tâm đổi mới, sự phối hợp của các cấp, các ngành, đoàn thể, gia đình và cộng đồng, chuyển đổi số sẽ từng bước trở thành công cụ hữu ích trong hoạt động Hội NCT tỉnh Thanh Hóa. Qua đó, người cao tuổi có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, sử dụng dịch vụ thiết yếu an toàn, nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần xây dựng xã hội số bao trùm, không để người cao tuổi bị bỏ lại phía sau, tiếp tục phát huy vai trò “Tuổi cao – Gương sáng” trong thời kỳ mới.