Xã hội 26/11/2021 09:04
Kinh doanh không có khái niệm hài lòng
Kể lại “cơ duyên” gắn với nghề sản xuất nút áo từ vỏ ốc, ông Nghĩa nhớ lại: Tốt nghiệp kĩ sư ngành thủy lợi (Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh), ông làm phiên dịch cho một công ty Nhật Bản chuyên làm cúc áo từ vỏ sò, vỏ ốc biển.
Mặc dù làm phiên dịch nhưng ông làm đủ việc từ “chạy” các thủ tục, gặp các lãnh đạo Ủy ban Hợp tác và Đầu tư nước ngoài đến xin cấp phép đầu tư... Công ty cần gì, ông đều làm tuốt. Cũng nhờ làm nhiều việc và nhiệt tâm nên ông được các ông chủ Nhật yêu mến và học được công nghệ làm nút áo từ họ. Sau 4 năm, cảm thấy công việc không mới mà bản thân lại muốn được sáng tạo và thử thách nhiều hơn nên ông quyết định khởi nghiệp.
Thời điểm ban đầu, ông chỉ đặt mục tiêu làm sao có sản phẩm thật tốt, chất lượng tinh xảo để đáp ứng và chinh phục các đối tác thế giới, nhắm đến các thị trường “khó tính” như Nhật Bản, châu Âu, Mỹ... Sản phẩm phải dựa trên kĩ thuật cao, giá cao để làm lợi thế cạnh tranh chứ không phải giá rẻ. Bởi nếu cạnh tranh về giá sẽ không thể vượt qua Trung Quốc. Mong muốn của ông là sau 5 năm phải có được vị trí số một trong ngành sản xuất nút áo không chỉ ở Việt Nam. Và động lực để ông làm được như hôm nay là nhờ khách hàng. Họ càng yêu cầu cao, thị trường càng khe khắt thì càng đẩy mình đi, càng quyết tâm phải làm bằng được.
 |
| Doanh nhân Tôn Thạnh Nghĩa. |
Với ông Nghĩa, đã kinh doanh thì không có khái niệm “hài lòng”. Bởi hài lòng với gì đang có sẽ tạo sức ỳ cho chính mình và doanh nghiệp, kìm hãm sự nỗ lực đi tìm kiếm thách thức. Những năm đầu khởi nghiệp, điều kiện kinh doanh thiếu thốn, máy móc, thiết bị nhập khó khăn, vốn liếng có hạn nên ông phải mày mò, tự nghĩ, tự sáng tạo và tự chế tạo máy móc. Có lúc làm không thành, trăn trở cả đêm để nghĩ. Và dĩ nhiên, học phí cho những lần phải sửa sai không hề nhỏ. Nhưng khi vượt qua thách thức thì lại thấy cứng cáp, trưởng thành hơn và thấy năng lượng lại dồi dào để tiếp tục đi tìm thách thức mới. Với một nền kinh tế mở cửa và luôn thay đổi, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, đòi hỏi doanh nghiệp cũng phải “mở cửa” tư duy và không thể hài lòng để mỉm cười... quá lâu với chính mình. Phải tự tạo ra áp lực cho mình và đó là động lực để phát triển. Với ông Nghĩa, “bới” khó để làm và tạo áp lực cho chính mình là cách để mình lớn lên mà không… già.
Mục tiêu còn ở phía trước
Mặc dù đã có một chỗ đứng vững chắc, lâu dài tại các thị trường Anh, Pháp, Mỹ, Ý, Nhật Bản, Đức, Đài Loan, Hồng Kông, Hàn Quốc... nhưng gần một phần tư thế kỉ qua, ông vẫn còn nhiều mục tiêu mới phía trước để theo đuổi.
Hiện Công ty của ông đã trang bị nhiều loại máy móc hiện đại nhập khẩu từ Ý như máy làm nút tự động, khoan lỗ vuông, khắc chữ bằng laser trên bề mặt lẫn bề dày hạt nút... với giá khoảng 15.000 USD/chiếc, có thể sản xuất trung bình 200.000 - 300.000 hạt nút áo mỗi ngày. Trải qua 10 công đoạn, từ mài, cắt, làm khuôn, khoan lỗ, đánh bóng..., những chiếc cúc áo nhỏ bé với giá 2.000 đồng/chiếc, nhưng mang về những đồng đô la không hề nhỏ đóng góp cho nền kinh tế. Hay như chiếc muỗng ngọc trai - một sản phẩm tiếp nối nút áo cũng đạt năng lực xuất khẩu 50.000 chiếc/năm sang Pháp và có mặt tại những nhà hàng dành cho giới thượng lưu, dùng để xúc trứng cá tầm, trứng cua biển...
Song giá trị mà ông Nghĩa cảm thấy còn lớn hơn cả tiền, đó là niềm tự hào của một thương hiệu Việt, tuy nhỏ bé nhưng đã biến những phế phẩm bỏ đi thành những sản phẩm mang lại doanh số hàng đầu Việt Nam; được nhiều thương hiệu thời trang đẳng cấp quốc tế sử dụng như Burberry, Hugo Boss, Dior, Adidas, Van Laack, Oui, Escada, Ralph Lauren. Đặc biệt sản phẩm luôn đạt độ tinh xảo và chưa “từ chối” bất kì yêu cầu nào về độ khó, cũng như độ độc, lạ.
Thực tế, có nhiều đơn hàng khó, phải suy nghĩ, đầu tư máy móc mà sản lượng lại không nhiều. Chẳng hạn, có khách hàng muốn đặt khắc laser tên mình lên từng mặt của nút áo, nhưng ông vẫn làm vì say mê, vì lòng tự ái, vì quyết tâm không gì là không thể làm được. Với nỗ lực suốt 25 năm cho lĩnh vực này, ông còn có một mong muốn nữa là xóa dần quan niệm về ngành công nghiệp phụ trợ may mặc của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn yếu.
Khởi đầu mới
Hiện nay trong khủng hoảng Covid-19, ông đã ứng biến và có sáng tạo để vượt khó, khi ông chọn con đường tự “bới” khó, chủ động tạo ra nhiều mẫu mới, đa dạng hóa sản phẩm để khách hàng phải thích và mua chứ không ngồi chờ đặt hàng.
Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, trong lúc thị trường xuất khẩu ngừng trệ, ông dành thời gian nghiên cứu hoàn thiện một số sản phẩm ấp ủ gần 10 năm qua nhưng còn dang dở. Đây cũng là cách ứng biến để công nhân vẫn có việc và máy móc vẫn hoạt động. Đúng như Li Edelkoort - một trong những chuyên gia nổi tiếng thế giới chia sẻ rằng, virus Corona tặng chúng ta “trang giấy trắng cho một khởi đầu mới”. Và ông Nghĩa đã có một khởi đầu mới bằng việc ra mắt Công ty TNHH BluSaigon (thành viên của Công ty TNHH Nút áo Tôn Văn) và “chào sân” với 2 sản phẩm chủ lực là bút ngọc trai và nữ trang bằng xà cừ với mục đích tăng thêm các sản phẩm du lịch Việt Nam. Các sản phẩm này đều trải qua hàng chục công đoạn thủ công tỉ mỉ. Riêng chiếc bút ngọc trai khảm xà cừ, mạ vàng được xem là sản phẩm cao cấp có giá vài triệu đồng.
Hôm ra mắt BluSaigon, có một doanh nhân hỏi ông: “Vì sao ông chọn bút làm sản phẩm chiến lược”? Ông Nghĩa trả lời: “Cây bút là thứ gắn liền với đời người. Nét chữ đầu tiên - cánh thư đầu tiên - giao kết đầu tiên, tất cả khởi đầu từ cây bút. Nhưng quan trọng hơn, bút là công cụ giúp ta ghi lại mọi điều diễn ra trong cuộc sống. Chúng tôi đang nỗ lực từng ngày để tương lai không xa mọi doanh nhân sẽ tự tin giắt trên túi áo một cây bút ngọc trai BluSaigon được làm bằng tay, chính hiệu Made in Việt Nam - đẹp và sang trọng không kém các thương hiệu bút nổi tiếng khác”.
Song có một lí do để ông ấp ủ sản phẩm này, đó là trước đây mỗi năm hai lần, ông thường đi cùng đoàn bác sĩ Nhật Bản sang Việt Nam giải phẫu sứt môi miễn phí cho trẻ em. Trước khi về nước, họ đều gặp khó khăn trong việc mua quà tặng Made in Vietnam cho người thân... Điều đó làm ông trăn trở, áy náy, cảm thấy có lỗi... và giấc mơ sản xuất quà tặng từ vỏ sò ốc bắt đầu từ đó...
Là người cao tuổi (NCT), kì vọng của ông vào thế hệ kế thừa không phải là áp lực lợi nhuận mà là trách nhiệm với hàng trăm cán bộ công nhân viên và người lao động đang làm việc tại Tôn Văn, nên phải truyền cho họ sự đam mê làm việc và trái tim biết yêu thương, đồng cảm. Vì vậy, ông hay đi làm từ thiện và thường dẫn con đến những nơi khó khăn, tiếp xúc với những NCT nghèo khó để các con hiểu được giá trị của cuộc sống cũng như biết yêu thương, đồng cảm hơn.
Ông Nghĩa cũng học theo cách dạy con của người Do Thái, họ dạy con tri thức và kiến thức để sống, làm việc và tạo ra giá trị cho xã hội. Vì vậy, cuộc đời ông nhận được những gì thì ông cũng để lại và bàn giao hết cho các con và những người kế thừa. Ngược lại họ phải trả lại cho xã hội và cho Công ty những giá trị cao hơn cái mà họ nhận. Như thế xã hội mới phát triển.
Điều mà ông, một doanh nhân NCT, tâm đắc nhất và muốn nhắc nhở các con là làm việc phải nỗ lực và trung thực, đừng tham lợi nhuận quá mà đi sai đường và phải trả giá. Cứ làm ăn ngay thẳng thì lợi nhuận cũng sẽ đến, nhất là đừng hại người khác để có lợi cho mình.
