Điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi

Tăng huyết áp (THA) là khi huyết áp (HA) tâm thu 140mmHg và/hoặc HA tâm trương 90mmHg. THA được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng, có thể gặp ở mọi đối tượng bao gồm THA ở trẻ em, THA thai kì, THA người già. Trong đó người cao tuổi (NCT) là đối tượng chính của bệnh THA.

Tại Mỹ, với định nghĩa THA là HA tâm thu 130 và/hoặc HA tâm trương 80 mmHg thì THA chiếm 46% dân số chung (>18 tuổi), chiếm 76% người 65-74 tuổi và chiếm 82% người # 75 tuổi. Ở Trung Quốc, THA xảy ra ở trên 50% NCT và hơn 90% ở người >80 tuổi. Tại Việt Nam, theo điều tra dịch tễ năm 2015 của Viện Tim mạch Quốc gia Việt Nam thì tỉ lệ THA trên dân số chung (>18 tuổi) là 47,3%, chiếm trên >60% người >60 tuổi và chiếm >80% người >80 tuổi. Trong số người mắc THA, chỉ 56,5% bệnh nhân điều trị thuốc hạ HA và 17,7 % bệnh nhân được kiểm soát tốt HA.

THA là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới, với khoảng 10 triệu người năm 2015; trong đó có 4,9 triệu người do bệnh tim thiếu máu cục bộ; 2 triệu người do xuất huyết não và 1,5 triệu người do đột qụy nhũn não. Nó cũng là yếu tố nguy cơ chính của suy tim, rung nhĩ, bệnh thận mạn, bệnh mạch máu ngoại vi, suy giảm chức năng nhận thức… là gánh nặng kinh tế cho bệnh nhân và gia đình.

Điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi

Ở những NCT nghi ngờ có THA, cần hỏi bệnh sử kĩ, khám lâm sàng, làm một số xét nghiệm và đánh giá toàn thể tình trạng chức năng (bệnh đồng mắc, thuốc đang dùng...). Chẩn đoán THA nên dựa trên ít nhất 3 lần đo HA khác nhau, với 2 lần khám riêng biệt.

Điều trị tuân theo nguyên tắc lấy bệnh nhân làm trung tâm, chú ý các bệnh đồng mắc, mức độ lão hóa, từ đó xác định HA mục tiêu và loại thuốc cần điều trị, điều trị đơn hay phối hợp. Nên khởi đầu bằng liều thấp, tăng liều chậm. Ưu tiên lựa chọn các thuốc có tác dụng kéo dài, làm giảm các biến chứng, tổn thương cơ quan đích, đặc biệt là đột qụy. Tránh triệu chứng tụt HA tư thế. THA là bệnh mạn tính nên cần theo dõi liên tục, điều trị đúng và đủ hằng ngày, điều trị lâu dài kết hợp điều chỉnh lối sống.

Thuốc điều trị tăng huyết áp ở NCT

Lợi tiểu loại thiazide được xem như là hòn đá tảng của điều trị THA vì giúp phòng ngừa đột qụy, biến cố tim mạch và giá thành rẻ. Tuy nhiên khi điều trị cần chú ý rối loạn điện giải (hạ kali và natri máu) nên cần kiểm tra xét nghiệm điện giải thường xuyên. Thuốc lợi tiểu thiazid làm tăng nồng độ acid uric trong máu nên cần thận trọng đối với bệnh nhân mắc bệnh gút.

Các thuốc chẹn kênh canxi (CCBs) đặc biệt tốt trong phòng ngừa đột qụy ở NCT tăng huyết áp vì trung tính về mặt chuyển hóa, ngoại trừ phù ngoại biên, ít phản ứng phụ. CCBs được chấp nhận thay thế cho lợi tiểu như là điều trị THA ở NCT và nhóm có hội chứng chuyển hóa, suy thận nặng.

Các thuốc ức chế men chuyển (ACEi) và ức chế thụ thể AT1 (ARB) có những ưu điểm cho bệnh nhân với bệnh lí tim mạch, đái tháo đường với tiểu albumin hay bệnh thận mạn. Tuy nhiên, thuốc này giảm HA không mạnh bằng CCBs và lợi tiểu ở NCT. Các nhóm thuốc khác. Chẹn Beta, chẹn adrenergic, tác nhân tác động lên thần kinh trung ương, giãn mạch trực tiếp và đối vận thụ thể mineralcorticoid (aldosterone) đều hữu hiệu cho giảm HA và trong điều trị một vài loại tổn thương cơ quan đích, các tình trạng đi kèm ở NCT tăng huyết áp.

Điều chỉnh lối sống.

Chế độ ăn hợp lí, bảo đảm đủ kali và các yếu tố vi lượng: Giảm ăn mặn (< 6 gam hay 1 thìa cà phê muối/ngày). Tăng cường rau xanh, hoa quả tươi. Hạn chế thức ăn có nhiều cholesterol và axít béo no.

Tích cực giảm cân, duy trì cân nặng với chỉ số khối cơ thể (BMI: Body mass index) từ 18,5 - 22,9 kg/m2. Cố gắng duy trì vòng bụng dưới 90cm ở nam và dưới 80cm ở nữ. Hạn chế đồ uống có cồn, với 2 li/ngày cho nam giới và 1 li/ngày cho phụ nữ (một li= 340ml bia, 140ml rượu vang hoặc 40ml rượu chưng cất). Ngừng hút thuốc lá, thuốc lào. Tập thể dục, đi bộ hoặc vận động ở mức độ vừa phải, đều đặn khoảng 30-60 phút/ngày. Tránh lo âu, căng thẳng thần kinh; cần thư giãn, nghỉ ngơi hợp lí. Ngủ đủ giấc (7 tiếng/đêm ); tránh bị lạnh đột ngột.

Ngoài ra, NCT nên có máy đo HA cá nhân tại nhà để kiểm soát HA. Đặc biệt trong các trường hợp gặp bất thường, kết quả HA giúp việc xử lí cấp cứu đúng cách. Định kì thăm khám bác sĩ để được phát hiện, phòng ngừa, hỗ trợ trong kiểm soát và điều trị THA.

Ts. Bs. Nguyễn Văn Triệu

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.
5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

Khi có tuổi không đồng nghĩa với bệnh tật, tuy nhiên có tuổi chỉ cơ thể ngày một yếu hơn, hoạt động thể lực giảm, tính tình, khẩu vị cũng thay đổi. Mặt khác hệ thống miễn dịch suy giảm dễ mắc một số bệnh mạn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường... Sau đây là 5 “bí kíp” về dinh dưỡng để người cao tuổi sống vui, sống khỏe với con cháu.
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm cân thì đây cũng là những thực phẩm không tốt cho cơ thể nếu ăn quá nhiều.
Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết bị y tế, tổng trị giá 205 triệu đồng.
TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

Sáng 18/6, chỉ sau một ngày nhận lệnh từ Sở Y tế, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 lập tức chỉ đạo triển khai ngay khu điều trị bệnh nhi Covid-19 tại một góc khuôn viên riêng trong bệnh viện (góc đường Chu Mạnh Trinh và Nguyễn Du, cổng số 3, chỉ mở khi tiếp nhận bệnh nhi Covid-19, sau đó đóng ngay).

Tin khác

Sau cắt bỏ khối u trực tràng nên điều trị như thế nào?

Sau cắt bỏ khối u trực tràng nên điều trị như thế nào?
Với đông nam dược từ ngàn xưa, khi khoa học công nghệ chưa phát triển các thầy thuốc đã phải điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc ung thư, trong đó có ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, đông nam dược cho đến nay chưa đủ điều kiện để chứng minh, vì vậy đa số các ca ung thư chỉ tìm đến đông nam dược như một phương pháp hỗ trợ cuối cùng…

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân

Điếc đột ngột: Không dễ xác định nguyên nhân
Theo nhiều nghiên cứu, điếc đột ngột có xu hướng xảy ra nhiều đối với người làm việc ở những nơi ồn ào, công việc căng thẳng. Ước lượng điếc đột ngột gia tăng hằng năm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở người lớn độ tuổi 40 và 50...

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi

Phát hiện sớm thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi
Thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực. Thoái hóa điểm vàng khiến tầm nhìn bị hạn chế, mọi thứ xung quanh trở nên mờ nhạt, méo mó. Bệnh tuy không gây đau đớn nhưng khó hồi phục, ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày...

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2

Hà Tĩnh: Ghi nhận thêm 11 ca dương tính với SARS-CoV-2
Sáng 13/6, tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh, tỉnh này đã ghi nhận thêm 11 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại Lộc Hà, Hương Sơn và TP Hà Tĩnh.

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19

Thanh niên Bình Phước ủng hộ, gắn kết cùng Campuchia phòng chống dịch Covid -19
Này 9/6/2021, Tỉnh đoàn - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Bình Phước phối hợp cùng Huyện ủy, UBND huyện Bù Gia Mập trao các phần quà trị giá hơn 100 triệu đồng vận động từ các doanh nghiệp để “tiếp sức” huyện Ô Răng, tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) trong mùa dịch Covid -19.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)
Trong những kì trước chúng ta đã tìm hiểu về ba đường kinh dương ở chân (kinh túc dương minh vị, túc thái dương bàng quang và túc thiếu dương đởm và hai đường kinh âm ở chân: Túc thái âm tì, túc thiếu âm thận. Trong kì này sẽ cùng tìm hiểu về đường kinh âm ở còn lại ở chân là túc quyết âm can…
Xem thêm
Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.
Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết ...
TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhi mắc Covid-19

Sáng 18/6, chỉ sau một ngày nhận lệnh từ Sở Y tế, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 lập tức chỉ đạo triển khai ngay khu điều trị bệnh ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Phiên bản di động