Điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi

Tăng huyết áp (THA) là khi huyết áp (HA) tâm thu 140mmHg và/hoặc HA tâm trương 90mmHg. THA được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng, có thể gặp ở mọi đối tượng bao gồm THA ở trẻ em, THA thai kì, THA người già. Trong đó người cao tuổi (NCT) là đối tượng chính của bệnh THA.

Tại Mỹ, với định nghĩa THA là HA tâm thu 130 và/hoặc HA tâm trương 80 mmHg thì THA chiếm 46% dân số chung (>18 tuổi), chiếm 76% người 65-74 tuổi và chiếm 82% người # 75 tuổi. Ở Trung Quốc, THA xảy ra ở trên 50% NCT và hơn 90% ở người >80 tuổi. Tại Việt Nam, theo điều tra dịch tễ năm 2015 của Viện Tim mạch Quốc gia Việt Nam thì tỉ lệ THA trên dân số chung (>18 tuổi) là 47,3%, chiếm trên >60% người >60 tuổi và chiếm >80% người >80 tuổi. Trong số người mắc THA, chỉ 56,5% bệnh nhân điều trị thuốc hạ HA và 17,7 % bệnh nhân được kiểm soát tốt HA.

THA là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới, với khoảng 10 triệu người năm 2015; trong đó có 4,9 triệu người do bệnh tim thiếu máu cục bộ; 2 triệu người do xuất huyết não và 1,5 triệu người do đột qụy nhũn não. Nó cũng là yếu tố nguy cơ chính của suy tim, rung nhĩ, bệnh thận mạn, bệnh mạch máu ngoại vi, suy giảm chức năng nhận thức… là gánh nặng kinh tế cho bệnh nhân và gia đình.

Điều trị tăng huyết áp ở người cao tuổi

Ở những NCT nghi ngờ có THA, cần hỏi bệnh sử kĩ, khám lâm sàng, làm một số xét nghiệm và đánh giá toàn thể tình trạng chức năng (bệnh đồng mắc, thuốc đang dùng...). Chẩn đoán THA nên dựa trên ít nhất 3 lần đo HA khác nhau, với 2 lần khám riêng biệt.

Điều trị tuân theo nguyên tắc lấy bệnh nhân làm trung tâm, chú ý các bệnh đồng mắc, mức độ lão hóa, từ đó xác định HA mục tiêu và loại thuốc cần điều trị, điều trị đơn hay phối hợp. Nên khởi đầu bằng liều thấp, tăng liều chậm. Ưu tiên lựa chọn các thuốc có tác dụng kéo dài, làm giảm các biến chứng, tổn thương cơ quan đích, đặc biệt là đột qụy. Tránh triệu chứng tụt HA tư thế. THA là bệnh mạn tính nên cần theo dõi liên tục, điều trị đúng và đủ hằng ngày, điều trị lâu dài kết hợp điều chỉnh lối sống.

Thuốc điều trị tăng huyết áp ở NCT

Lợi tiểu loại thiazide được xem như là hòn đá tảng của điều trị THA vì giúp phòng ngừa đột qụy, biến cố tim mạch và giá thành rẻ. Tuy nhiên khi điều trị cần chú ý rối loạn điện giải (hạ kali và natri máu) nên cần kiểm tra xét nghiệm điện giải thường xuyên. Thuốc lợi tiểu thiazid làm tăng nồng độ acid uric trong máu nên cần thận trọng đối với bệnh nhân mắc bệnh gút.

Các thuốc chẹn kênh canxi (CCBs) đặc biệt tốt trong phòng ngừa đột qụy ở NCT tăng huyết áp vì trung tính về mặt chuyển hóa, ngoại trừ phù ngoại biên, ít phản ứng phụ. CCBs được chấp nhận thay thế cho lợi tiểu như là điều trị THA ở NCT và nhóm có hội chứng chuyển hóa, suy thận nặng.

Các thuốc ức chế men chuyển (ACEi) và ức chế thụ thể AT1 (ARB) có những ưu điểm cho bệnh nhân với bệnh lí tim mạch, đái tháo đường với tiểu albumin hay bệnh thận mạn. Tuy nhiên, thuốc này giảm HA không mạnh bằng CCBs và lợi tiểu ở NCT. Các nhóm thuốc khác. Chẹn Beta, chẹn adrenergic, tác nhân tác động lên thần kinh trung ương, giãn mạch trực tiếp và đối vận thụ thể mineralcorticoid (aldosterone) đều hữu hiệu cho giảm HA và trong điều trị một vài loại tổn thương cơ quan đích, các tình trạng đi kèm ở NCT tăng huyết áp.

Điều chỉnh lối sống.

Chế độ ăn hợp lí, bảo đảm đủ kali và các yếu tố vi lượng: Giảm ăn mặn (< 6 gam hay 1 thìa cà phê muối/ngày). Tăng cường rau xanh, hoa quả tươi. Hạn chế thức ăn có nhiều cholesterol và axít béo no.

Tích cực giảm cân, duy trì cân nặng với chỉ số khối cơ thể (BMI: Body mass index) từ 18,5 - 22,9 kg/m2. Cố gắng duy trì vòng bụng dưới 90cm ở nam và dưới 80cm ở nữ. Hạn chế đồ uống có cồn, với 2 li/ngày cho nam giới và 1 li/ngày cho phụ nữ (một li= 340ml bia, 140ml rượu vang hoặc 40ml rượu chưng cất). Ngừng hút thuốc lá, thuốc lào. Tập thể dục, đi bộ hoặc vận động ở mức độ vừa phải, đều đặn khoảng 30-60 phút/ngày. Tránh lo âu, căng thẳng thần kinh; cần thư giãn, nghỉ ngơi hợp lí. Ngủ đủ giấc (7 tiếng/đêm ); tránh bị lạnh đột ngột.

Ngoài ra, NCT nên có máy đo HA cá nhân tại nhà để kiểm soát HA. Đặc biệt trong các trường hợp gặp bất thường, kết quả HA giúp việc xử lí cấp cứu đúng cách. Định kì thăm khám bác sĩ để được phát hiện, phòng ngừa, hỗ trợ trong kiểm soát và điều trị THA.

Ts. Bs. Nguyễn Văn Triệu

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tổng kết chương trình "Phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi huyện Thường Tín"

Tổng kết chương trình "Phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi huyện Thường Tín"

Ngày 10/4, Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội phối hợp với UBND huyện Thường Tín, TP Hà Nội và Công ty CP Dịch vụ Thương mại Ngọc Linh ASEAN tổ chức Hội nghị tổng kết chương trình phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe NCT năm 2020, triển khai nhiệm vụ năm 2021.
Chiều 9/4, thêm 14 ca Covid-19 nhập cảnh

Chiều 9/4, thêm 14 ca Covid-19 nhập cảnh

Chiều 9/4, Bộ Y tế công bố thêm 14 ca mắc mới Covid-19, đều là những ca được cách ly ngay sau nhập cảnh.
Nam y với sức khỏe Người cao tuổi (Kì 2)

Nam y với sức khỏe Người cao tuổi (Kì 2)

Nam y là nền y học độc đáo với sự kết hợp tinh hoa y học cổ truyền, văn hóa chữa bệnh của các dân tộc Việt Nam và sự tiến bộ của y học hiện đại. Dựa trên sinh lí, bệnh học của y học hiện đại kết hợp với lí luận y học cổ truyền, sự nghiên cứu về y học môi trường và quy luật tự nhiên, Nam y nhìn nhận toàn diện về bệnh tật và có những phương pháp chữa bệnh hiệu quả…
Nhiều vi phạm, Công ty Mega Gangnam bị xử phạt gần 145 triệu đồng

Nhiều vi phạm, Công ty Mega Gangnam bị xử phạt gần 145 triệu đồng

Với các hành vi cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; không niêm yết giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh... Công ty cổ phần đầu tư Quốc tế - Mega Gangnam vừa bị phạt gần 145 triệu đồng.
Hà Nội triển khai xét nghiệm SARS-CoV-2 cho hơn 31.000 nhân viên y tế và người bệnh

Hà Nội triển khai xét nghiệm SARS-CoV-2 cho hơn 31.000 nhân viên y tế và người bệnh

Theo Sở Y tế Hà Nội, thời gian thực hiện xét nghiệm được chia thành 3 đợt. Đợt 1 và đợt 2 (diễn ra từ ngày 29/3 đến ngày 15/4), triển khai xét nghiệm cho 26.040 nhân viên y tế. Đợt 3 (diễn ra từ ngày 16/4 đến ngày 30/5), tiến hành với khoảng 5.130 người bệnh tại các bệnh viện.

Tin khác

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 26)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 26)
Trong kì trước chúng ta cùng tìm hiểu về một số chứng bệnh của tạng Thận đó là chứng thận âm hư và thận dương hư. Ngoài ra, tạng thận còn có mối quan hệ mật thiết với các tạng phủ khác trong cơ thể, nên có thêm một số chứng bệnh kết hợp giữa tạng thận và tạng phủ khác…

Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền

Phòng chống táo bón trẻ em bằng y học cổ truyền
Táo bón là trường hợp trẻ đi ngoài rất khó khăn với lượng phân quá ít, rắn và khô hay khoảng cách giữa hai lần đi quá lâu so với bình thường tuỳ theo từng lứa tuổi. Tính chất phân khô và rắn được coi là yếu tố chính, thời gian giữa hai lần đi là yếu tố phụ.

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm
Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho hay, mỗi năm, trên thế giới có hơn 8 triệu người chết vì sử dụng thuốc lá. Tại Việt Nam, WHO ước tính có gần 40.000 người tử vong do sử dụng thuốc lá mỗi năm, có gần 6.000 người chết vì hít phải khói thuốc thụ động.

Hà Nội: Chủ “kho hàng” mỹ phẩm Bi Bop bị xử phạt hơn 90 triệu đồng

Hà Nội: Chủ “kho hàng” mỹ phẩm Bi Bop bị xử phạt hơn 90 triệu đồng
Liên quan đến việc Cục Quản lý thị trường Hà Nội triệt phá “kho hàng” mỹ phẩm Bi Bop trị giá hơn 4,3 tỷ đồng tại huyện Đông Anh, UBND TP. Hà Nội vừa ra Quyết định xử phạt hành chính hơn 90 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm của chủ “kho hàng” này.

Bổ sung kinh phí mua vắc xin phòng Covid-19

Bổ sung kinh phí mua vắc xin phòng Covid-19
Thủ tướng Chính phủ vừa quyết định trích 1.237 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2021 để bổ sung dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2021 của Bộ Y tế thực hiện mua và tiêm vắc xin phòng bệnh Covid-19.

Nam y với sức khỏe Người cao tuổi (Kì 1)

Nam y với sức khỏe Người cao tuổi (Kì 1)
Nhằm cung cấp cho độc giả những bài thuốc y học cổ truyền quý báu, cách phòng và chữa các căn bệnh hay gặp, giúp Người cao tuổi sống vui - sống khỏe- sống đẹp, Tạp chí Người cao tuổi và Ngaymoionline.vn phối hợp với Nhà Thuốc Đông y gia truyền Thọ Xuân Đường mở chuyên mục “Nam y với sức khỏe Người cao tuổi” trên số báo ra Thứ Sáu hàng tuần. Rất mong nhận được ý kiến trao đổi và thảo luận của độc giả. Trân trọng!
Xem thêm
Chiều 9/4, thêm 14 ca Covid-19 nhập cảnh

Chiều 9/4, thêm 14 ca Covid-19 nhập cảnh

Chiều 9/4, Bộ Y tế công bố thêm 14 ca mắc mới Covid-19, đều là những ca được cách ly ngay sau nhập cảnh.
Nhiều vi phạm, Công ty Mega Gangnam bị xử phạt gần 145 triệu đồng

Nhiều vi phạm, Công ty Mega Gangnam bị xử phạt gần 145 triệu đồng

Với các hành vi cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; không niêm yết giá dịch vụ khám ...
Hà Nội triển khai xét nghiệm SARS-CoV-2 cho hơn 31.000 nhân viên y tế và người bệnh

Hà Nội triển khai xét nghiệm SARS-CoV-2 cho hơn 31.000 nhân viên y tế và người bệnh

Theo Sở Y tế Hà Nội, thời gian thực hiện xét nghiệm được chia thành 3 đợt. Đợt 1 và đợt 2 (diễn ra từ ngày 29/3 đến ngày 15/4), ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới ...
Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh vừa cứu sống nam thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim. Theo Ths Hoàng Minh Quang, ...
Nước gạo lứt đỏ TH true RICE tiên phong 3 "không" tại Việt Nam

Nước gạo lứt đỏ TH true RICE tiên phong 3 "không" tại Việt Nam

Với tôn chỉ trân quý mẹ thiên nhiên, chắt lọc tinh túy từ đồng đất Việt để tạo nên những sản phẩm tốt cho sức khỏe, tháng 3/2021, Tập đoàn ...
Phiên bản di động