Danh mục
THEO DÕI TRÊN: Facebook Youtube Tiktok
Trong chuyên đề 4 này, từ kì 1 đến kì 3 chúng ta đã cùng tìm hiểu về cấu tạo chức năng của cột sống và các bệnh lí thường gặp của cột sống, từ kì 4 đến kì 8 là những vấn đề liên quan đến cột sống thắt lưng. Trong kì này và những kì tiếp theo, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về vấn đề cột sống cổ…
+
aa
-

Kì 9: Thoái hóa cột sống cổ

Cột sống cổ: Là phần trên cùng của cột sống. Có 7 đốt sống trong cột sống cổ, kí hiệu là C, được đánh số từ trên xuống dưới bắt đầu là C1 rồi đến C7. Hai đốt sống đầu tiên (C1, C2) của cột sống cổ được cấu tạo đặc biệt để cho phép cử động: Xoay, ngửa, gật, lắc đầu cổ. Đốt sống cổ 7 (C7) là đốt sống cổ cuối tiếp nối với đốt sống lưng. Có thể xác định bằng cách: Ngồi hơi cúi đầu, quay cổ qua lại phải trái, ụ xương nào cao nhất động đậy nhiều dưới ngón tay là đốt cổ 7.

Theo cấu tạo sinh lí, đoạn đốt sống cổ là đoạn cong đầu tiên hình chữ c với chỗ cong về phía trước nhất là đốt sống cổ 4. Nếu đầu phải đội các vật nặng thì đốt sống này là điểm chịu lực kém nhất nên dễ bị tổn thương nhất. Ngoài ra, hai đốt sống cổ 5 (C5) và cổ 6 (C6) hay bị thoái hóa nhất.

Thoái hóa cột sống cổ là bệnh thường gặp ở NCT, liên quan tới quá trình lão hóa. Do cột sống phải chịu đựng nhiều các tải trọng xảy ra liên tục, dẫn tới các biến đổi hình thái gồm các biến đổi thoái hóa ở các đĩa đệm, thân đốt sống và ở các mỏm gai sau, tình trạng hư hại phần sụn của đĩa sụn mặt trên đốt sống, đĩa đệm và sụn khớp liên mỏm gai sau, mọc gai - mỏ xương ở chuỗi thân đốt sống. Thoái hóa cột sống thường tiến triển chậm, biểu hiện bởi sự tăng dần các triệu chứng: Đau, co cứng cơ vùng cổ và hạn chế vận động.

“Cột sống” - trụ cột của sự sống

Nguyên nhân: Sự phát triển quá mức của xương: Là kết quả của việc cơ thể cố gắng phát triển thêm xương để làm cho cột sống khỏe hơn. Tuy nhiên, phần xương phát triển thừa có thể chèn vào tủy sống hoặc dây thần kinh dẫn đến đau cổ gây thoái hóa.

Mang vác vật nặng thường xuyên hoặc ngồi làm việc sai tư thế.

Dinh dưỡng kém, bị thiếu hụt các khoáng tố nhất là canxi.

Lão hóa: Do sự thay đổi của khớp cổ khi già đi. Thoát vị đĩa đệm, mất nước đĩa đệm và kích thích xương là tất cả các kết quả của lão hóa

Độ cứng dây chằng: Các dây chằng kết nối xương cột sống với nhau bị cứng hơn theo thời gian làm ảnh hưởng đến chuyển động của cổ dẫn đến thoái hóa

Thừa cân, béo phì và lười hoạt động.

Do yếu tố di truyền.

Hút thuốc: Thói quen này cản trở các chất dinh dưỡng đến các đĩa đệm và khiến chúng lão hóa nhanh hơn.

Theo quan điểm của đông y chủ yếu các tạng thận, can, tì sẽ ảnh hưởng đến nguyên nhân gây thoái hóa. Do phong hàn thấp xâm nhập vào làm cho khí huyết trong kinh lạc bị bế tắc dẫn đến thoái hóa.

Triệu chứng: Hầu hết không có triệu chứng đáng kể. Một số dấu hiệu thường gặp gồm: Cổ cứng khó quay cổ; thường đau ở phía sau đầu, lan ra thái dương, trán hay sau hố mắt; đau vùng gáy, ngứa hoặc tê vai lan xuống cánh tay, cẳng tay và ngón tay; yếu cơ nên khó có thể nâng cánh tay hoặc nâng đồ vật. Thoái hóa đốt sống cổ có thể gây ra cả 3 hội chứng: Chèn ép rễ dây thần kinh sống, chèn ép tủy sống và chèn ép động mạch ống sống.

Triệu chứng thoái hóa cột sống cổ chia theo từng cấp độ: Tạm thời phân chia thành 10 cấp độ khác nhau theo tiến triển của thoái hóa cột sống cổ:

Cấp độ 1: Có cảm giác bị cứng và đau ở cổ khi ngửa đầu nhìn lên.

Cấp độ 2: Đau mỏi cổ thường xuyên hơn, cảm giác đau và cứng có thể lan sang cả vai và lưng.

Cấp độ 3: Dễ bị tụt khỏi gối khi ngủ, tỉnh dậy cảm thấy khó vận động cổ, đau và khó chịu ở cổ.

Cấp độ 4: Bị tê cánh tay, có khi còn cảm thấy mờ mắt, nhức mắt.

Cấp độ 5: Dáng đi siêu vẹo, thị lực giảm nên khó đi lại trên một đường thẳng.

Cấp độ 6: Cổ, vai và cánh tay bị hạn chế, có khi còn không thể cầm bút viết được bình thường.

Cấp độ 7: Không dùng được đũa, chỉ có thể dùng thìa để ăn.

Cấp độ 8: Người yếu ớt đi lại không có sức lực và cảm giác như ở trên không.

Cấp độ 9: Rối loạn đại, tiểu tiện không tự chủ.

Cấp độ 10: Nằm tại chỗ không thể rời khỏi giường.

Theo YHCT: Thoái hóa cột sống dựa theo triệu chứng lâm sàng sẽ xếp bệnh này vào loại tí chứng, nuy chứng, đầu thống, cảnh cường, cảnh cường thống, huyễn vựng, cảnh cân cơ.

Do phong hàn: Đầu, gáy, vai và lưng trên đau, gáy cứng, cử động khó khăn; tê tay đau mỏi chi trên có cảm giác nặng, vô lực, thích ấm, sợ lạnh, rêu lưỡi mỏng, trắng nhạt.

Do hàn thấp: Đầu, gáy, vai, vai lưng đau, váng đầu, chóng mặt, cơ thể nặng, ngực và hông sườn đầy tức, rêu lưỡi trắng nhạt, mỏng.

Khí trệ huyết ứ: Đầu, vai, gáy, vai lưng đau, tê, ê ẩm, đau vùng nhất định; ban ngày đỡ đau, ban đêm đau nhiều hơn; ấn vào đau, chân tay tê mỏi, miệng khô, lưỡi đỏ, tím hoặc có những ứ huyết.

Khí huyết đều hư, huyết ứ: Đầu, gáy khó cử động; gáy yếu, tay chân yếu, nhất là ở các đầu ngón tay, vai và tay tê; mệt mỏi, mất ngủ, hay mơ, ra mồ hôi trộm, chóng mặt, hồi hộp, hơi thở ngắn, da mặt xanh, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng.

Can thận âm hư: Gáy, vai, vai lưng đau, có khi đau lan lên đầu, tay chân tê, mất cảm giác, thắt lưng đau; chóng mặt, hoa mắt, gò má đỏ, mồ hôi trộm, họng khô, lưỡi đỏ, rêu lưỡi mỏng. (còn tiếp)

Mời quý độc giả đón đọc chuyên đề “Cột sống - trụ cột của sự sống” kì tiếp theo với nội dung: “Thoái hóa cột sống cổ - Điều trị và phòng ngừa”. Chuyên mục này được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt.

ĐC: Số 18 Nguyễn Đổng Chi - phường Cầu Diễn - quận Nam Từ Liêm - TP Hà Nội. Điện thoại: 0243.207.26.26. Di động: 084.24.89.666

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong Email: saodaiviet.vn@gmail.com

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh - Trịnh Minh Dũng
Tags: Cột sống Đau thắt lưng Sao Đại Việt sức khỏe sức khỏe người cao tuổi chăm sóc người cao tuổi sức khỏe (sống khỏe)

Tin liên quan

Tin tức bạn quan tâm

Người lớn tuổi nên nằm nệm cứng hay mềm?

Nét mới trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An

Không chỉ tập trung điều trị và phục hồi chức năng, Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An đang hướng tới một mô hình chăm sóc mới dành cho người cao tuổi – Day Care Lão khoa. Với hình thức chăm sóc ban ngày, mô hình mở ra hướng tiếp cận toàn diện hơn, kết hợp chăm sóc y tế, phục hồi vận động và nâng đỡ đời sống tinh thần.
Người lớn tuổi nên nằm nệm cứng hay mềm?

Sắp diễn ra Ngày hội Đông y lần thứ II năm 2026

Chiều 19/11, Hội Đông y thành phố Hà Nội tổ chức họp báo thông tin về kế hoạch tổ chức Ngày hội Đông y Hà Nội lần thứ II năm 2026. Chương trình do Hội Đông y thành phố phối hợp Trường Đại học Phenikaa và Công ty cổ phần Đông Tây y Trường Xuân thực hiện, cùng sự đồng hành của Trung ương Hội Đông y Việt Nam, Viện Dược liệu (Bộ Y tế) và các đơn vị chuyên môn.
Người lớn tuổi nên nằm nệm cứng hay mềm?

Khoảng 8 triệu người trưởng thành Việt Nam mắc đái tháo đường

Đái tháo đường đang trở thành gánh nặng sức khỏe cộng đồng với khoảng 8 triệu người trưởng thành mắc bệnh. Đáng lo ngại, bệnh thường tiến triển âm thầm, nhiều người chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng ở tim mạch, thận, mắt và hệ thần kinh. Chủ động kiểm tra đường huyết, nhận diện yếu tố nguy cơ và kiểm soát bệnh từ sớm là điều cần thiết để hạn chế những hệ lụy lâu dài.
Người lớn tuổi nên nằm nệm cứng hay mềm?

Alzheimer và Rối loạn giấc ngủ không thể xem nhẹ

Alzheimer không chỉ âm thầm bào mòn trí nhớ, tư duy và khả năng tự chăm sóc mà còn có thể làm đảo lộn nhịp sinh học, khiến giấc ngủ của người bệnh bị gián đoạn nghiêm trọng. Nghiên cứu tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận 78,6% người bệnh Alzheimer có ít nhất một dạng rối loạn giấc ngủ. Đây không đơn thuần là hệ quả của tuổi tác hay biểu hiện khó tránh khi mắc bệnh, mà là vấn đề cần được nhận diện, đánh giá và can thiệp phù hợp. Hiểu đúng những bất thường trong giấc ngủ, mối liên hệ giữa giấc ngủ và Alzheimer cũng như cách chăm sóc người bệnh sẽ góp phần cải thiện chất lượng sống, đồng thời giảm gánh nặng cho gia đình và người chăm sóc.
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9