Triệu chứng khác thường, cùng được chẩn đoán viêm phổi
Tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, hai bệnh nhân 72 và 81 tuổi nhập viện với những biểu hiện ban đầu khác nhau nhưng đều được xác định mắc viêm phổi trên nền nhiều bệnh lý mạn tính.
Bệnh nhân thứ nhất là ông N.X.L. (81 tuổi, Hà Nội), có tiền sử gout, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và bệnh thận mạn. Ba ngày trước khi nhập viện, ông sốt cao tới 39°C, mệt mỏi, đau dữ dội khớp gối phải, hạn chế vận động. Sau khi dùng thuốc tại nhà nhưng không cải thiện, gia đình đưa ông đến bệnh viện.
![]() |
| Ảnh: BVCC |
Khi nhập viện, bệnh nhân còn sốt 38°C, phổi có ran nổ rải rác hai bên, khớp gối phải sưng đau, các khớp bàn và ngón tay xuất hiện hạt tophi. Do triệu chứng nổi bật là sốt cao và đau khớp, người bệnh ban đầu nghĩ đến đợt cấp của bệnh gout. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm, X-quang và chụp cắt lớp vi tính cho thấy ông mắc viêm phổi.
Trường hợp thứ hai là bà L.T.C. (72 tuổi, Hà Nội), có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường. Những ngày trước nhập viện, bà đau mỏi toàn thân nhưng không ghi nhận rõ tình trạng sốt. Đến ngày vào viện, các triệu chứng tăng lên, kèm đau tức vùng trước xương ức, khó thở và buồn nôn. Qua thăm khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc viêm phổi dù không có biểu hiện sốt.
![]() |
| Ảnh: BVCC |
Viêm phổi có thể không sốt, không ho điển hình
TS.BS Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, ở người cao tuổi, nhiễm trùng đường hô hấp thường có biểu hiện không điển hình như ở người trẻ. Người bệnh có thể sốt cao, sốt nhẹ hoặc không sốt; đôi khi chỉ mệt mỏi, chán ăn, đau tức ngực hoặc khó thở.
Nguyên nhân là do quá trình lão hóa khiến chức năng bảo vệ của hệ hô hấp và khả năng đáp ứng miễn dịch suy giảm. Các cơ chế làm sạch đường thở hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus xâm nhập và gây bệnh.
Bên cạnh đó, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và phải sử dụng thuốc kéo dài. Những yếu tố này khiến triệu chứng nhiễm trùng khó nhận biết hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ bệnh diễn biến nặng.
Đặc biệt, ở người mắc đái tháo đường, bệnh thận mạn, bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phổi có thể làm gia tăng gánh nặng lên các cơ quan vốn đã suy giảm chức năng. Nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp, nhiễm trùng nặng và các biến chứng nguy hiểm.
Nhận biết sớm, chủ động phòng bệnh khi trời lạnh
Theo TS.BS Vũ Minh Điền, viêm phổi có thể do nhiều tác nhân gây ra, trong đó có vi khuẩn và virus. Việc xác định nguyên nhân, mức độ bệnh có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị.
![]() |
Vì vậy, gia đình không nên chỉ dựa vào dấu hiệu sốt để nhận biết viêm phổi ở người cao tuổi. Khi người bệnh mệt mỏi nhiều, chán ăn, ho, đau tức ngực, khó thở hoặc sức khỏe xấu đi không rõ nguyên nhân, cần được đưa đến cơ sở y tế thăm khám. Người có nhiều bệnh nền cũng không nên tự ý mua thuốc điều trị, bởi việc dùng thuốc không phù hợp có thể làm chậm chẩn đoán, tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn và tương tác với thuốc đang sử dụng.
BS Điền khuyến cáo, nếu người cao tuổi khó thở nhiều, đau ngực dữ dội, tím tái hoặc rối loạn ý thức, cần được cấp cứu ngay.
Để phòng viêm phổi khi thời tiết chuyển lạnh, người cao tuổi cần duy trì dinh dưỡng đầy đủ, vận động phù hợp, giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Lượng nước uống cần phù hợp với tình trạng sức khỏe; người mắc bệnh tim hoặc bệnh thận mạn cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
Ngoài ra, cần hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh đường hô hấp, đeo khẩu trang ở nơi đông người hoặc môi trường nhiều khói bụi, kiểm soát tốt các bệnh lý nền. Tiêm vaccine cúm mùa hằng năm và trao đổi với bác sĩ về chỉ định tiêm vaccine phế cầu, RSV cũng là những biện pháp cần được quan tâm, căn cứ vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng.
Với người cao tuổi, đặc biệt là người có nhiều bệnh nền, không nên chờ đến khi sốt cao hoặc khó thở nặng mới đi khám. Nhận biết những thay đổi bất thường dù nhỏ và thăm khám kịp thời là yếu tố quan trọng giúp phát hiện, điều trị viêm phổi.



