Chữ “Thọ” ngày Tết

Dân tộc Việt Nam có truyền thống kính trọng người già, xem người già, người có tuổi là người có nhiều kinh nghiệm, người hiểu biết. Cho nên dân gian thường nói: “Kính lão đắc thọ”, hay “Kính già già để tuổi cho”...
Vào những dịp Tết, người ta hay chúc nhau mọi sự tốt lành. Trẻ con thì được chúc mau lớn nên người, người làm ăn thì được chúc buôn bán phát đạt, người đi học thì được chúc học hành tấn tới, đỗ đạt, làm quan... Đặc biệt là những người già cả thường được chúc có sức khỏe dồi dào, sống lâu trăm tuổi. Đó là ước nguyện muôn đời mà con người mong ước vươn tới. Khỏe mạnh, sống lâu người ta gọi là “Thọ”. Vậy, nguồn gốc chữ “Thọ” như thế nào tưởng cũng nên tìm hiểu qua đôi chút cho biết.

Ngày xưa, khi điều kiện về y tế chưa phát triển, con người cũng chưa có ý thức lắm về việc học hỏi và vận dụng các kiến thức về y học để chăm sóc cho sức khỏe của mình, nên con người sống không mấy thọ. Một số bệnh ngày nay y học xem rất thông thường, nhưng ngày xưa là đã khá trầm trọng. Việc con người thời xưa sống đến 50 tuổi là một việc đáng mừng nên tổ chức tiệc ăn mừng, mà người ta gọi là mừng thọ, mừng thọ ngũ tuần, lục tuần... Về nguồn gốc của chữ “Thọ” thì theo truyền thuyết là nó bắt nguồn từ Trung Quốc, vào thời vua Phục Hy. Vua Phục Hy căn cứ vào Hà Đồ trên lưng con long mã nổi trên sông Hoàng Hà đặt ra tám quẻ và sáng tạo ra lối chữ long thư (hình dáng ngoằn ngoèo và dài như con rồng). Rồi tiếp đến các hoàng đế sau lập ra các kiểu chữ điểu tích (kiểu vết chân chim), quy thư (kiểu hình con rùa), khoa đẩu (kiểu hình dài như nòng nọc)...

Chữ “Thọ” ngày Tết

Các kiểu chữ này đều được tạo ra trên nguyên tắc lục thư (sáu cách cấu tạo nên chữ Hán: Tượng hình, chỉ sự, hội ý, hình thanh, chuyển chú và giả tá). Từ đời nhà Thương chữ “Thọ” đã được sử dụng mặc dù còn rất thô sơ, chưa có hình thể hoàn chỉnh như bây giờ. Như chúng ta đã biết, chữ Hán là một thứ chữ tượng hình, ý nghĩa của nó nằm ngay trong hình thể của chữ, cho nên khi khái niệm về chữ “Thọ” ra đời, người ta cảm thấy rất khó khăn khi cụ thể hóa nó cho trọn ý nghĩa và hình thể của chữ. Vì vậy, người ta bèn mượn chữ “Trù” trong chữ giáp cốt để ghi khái niệm chữ “Thọ”. “Trù” có nghĩa là luống đất, mà luống đất thì chạy dài, uốn lượn theo địa hình trồng trọt, với hàm ý lâu dài, bền chặt, tốt tươi. Với hàm ý đó nên chữ “Trù” dễ dàng được chấp nhận sử dụng để diễn đạt cho khái niệm của chữ “Thọ”. Về sau, người ta cảm thấy bất tiện vì một chữ mà diễn đạt hai nghĩa hoàn toàn khác nhau, dễ gây hiểu lầm và khó phân biệt, nên người ta đã ghép thêm một chữ “Lão” (nghĩa là già) vào phía bên trên để chỉ ý. Như vậy, chữ “Thọ” lúc đầu là chữ hình thanh, sau này chuyển sang loại chỉ sự. Kể từ đó chữ “Thọ” không có sự thay đổi gì nữa và được sử dụng rộng rãi trong suốt chiều dài lịch sử và cho mãi đến sau này.

Vì chữ “Thọ” hàm nghĩa tốt, nên nó được mọi người ưa thích và sử dụng trong các lễ hiếu hỉ, khao vọng, tết nhất. Người ta chúc nhau “Bách niên giai lão”, “Phúc như Đông hải, thọ tỉ Nam sơn”... với hàm ý khỏe mạnh, sống có nhân đức, nhân nghĩa được trường thọ với đời.

Cũng từ đó chữ “Thọ” được tôn vinh, nó được in trên thiệp, trên tranh... với các kiểu chữ khác nhau tạo cho nó thêm diễm lệ, viên mãn và giá trị của nó cũng được nâng lên. Rồi trong những ngày Tết Nguyên đán, người ta mua chữ “Thọ” về dán ở nhà, mua tranh Phước - Lộc - Thọ về treo, cũng như trưng tượng Phước - Lộc - Thọ... Tất cả nhằm hướng tới một năm mới tốt lành, an khang thịnh vượng, sức khỏe dồi dào, sống lâu trăm tuổi...

Vũ Thanh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.
Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).
Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Từ ngày 15/9 đến tháng 10/2021, Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình triển lãm online trên nền tảng mạng xã hội về chủ đề “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Triển lãm nhằm tôn vinh, quảng bá hình ảnh áo dài truyền thống trong dòng chảy văn hóa, lịch sử dân tộc; gắn với các hoạt động nghi lễ, sinh hoạt lễ hội truyền thống cũng như trong hoạt động thường ngày của người Việt. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa triển khai đề án “Huế- Kinh đô Áo dài” trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hiện nay.
Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

ĐT futsal Việt Nam hy vọng có thể trở thành 1 trong 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành vé vào vòng loại trực tiếp FIFA Futsal World Cup 2021, sau chiến thắng "toát mồ hôi" 3-2 trước ĐT Panama, đêm 16-9.
Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Bạn sẽ đi đâu khi hết dịch? Sau quá nhiều ngày cuồng chân bí bách, chẳng điều gì quyến rũ chúng ta hơn là những bãi biển hoang sơ, những trải nghiệm mới lạ giữa thiên nhiên kỳ thú muôn màu cùng bao món đặc sản “ngon quên lối về”. Hội tụ những điểm đến vừa chất, vừa chill, Quy Nhơn chắc chắn là lựa chọn hàng đầu trên bản đồ của các tín đồ du lịch khi dịch đi qua.

Tin khác

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ
Cùng thời điểm với những ồn ào liên quan đến nghệ sĩ Việt Nam, ở Trung Quốc diễn ra hiện tượng các cơ quan quản lý văn hóa mạnh tay chấn chỉnh hoạt động của các nghệ sĩ, mong muốn trả lại môi trường nghệ thuật trong sáng đúng nghĩa, để nghệ thuật thực sự hướng con người đến chân - thiện - mỹ, giúp con người hoàn thiện nhân cách, đạo đức của mình.

Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc
Huấn luyện viên Park Hang-seo đã triệu tập trở lại 32 cầu thủ đội tuyển Việt Nam chuẩn bị cho trận đấu với tuyển Trung Quốc và Oman.

Những nụ cười ở nóc Lâng Loan

Những nụ cười ở nóc Lâng Loan
Từ ngày dời làng khỏi vùng sạt lở, nóc Lâng Loan đang từng ngày giảm nghèo giảm đói, xây dựng thành làng hạnh phúc trên đỉnh mây mù Trường Sơn…

Thí điểm đón khách quốc tế đến Phú Quốc, bằng hộ chiếu vắc xin: Dồn lực để đảm bảo thành công

Thí điểm đón khách quốc tế đến Phú Quốc, bằng hộ chiếu vắc xin: Dồn lực để đảm bảo thành công
Sau khi có thông tin về cuộc làm việc giữa Bộ VH-TT&DL và UBND tỉnh Kiên Giang về Kế hoạch thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc, các doanh nghiệp du lịch đã rất kỳ vọng vào Kế hoạch này, sẵn sàng tham gia và mong sẽ triển khai đúng thời gian dự định.

Phát triển tiềm năng du lịch Bình Dương sau đại dịch Covid -19

Phát triển tiềm năng du lịch Bình Dương sau đại dịch Covid -19
Tỉnh Bình Dương không chỉ được biết đến với những khu, cụm công nghiệp, mà còn có hệ thống vườn cây ăn trái Lái Thiêu, Tân Uyên, Bắc Tân Uyên, cùng các con sông với những cù lao xanh mướt… Đây là những thuận lợi cần phát huy để phát triển du lịch, nhất là sau đại dịch Covid-19…

Kích cầu phục hồi hoạt động du lịch cuối năm 2021, đầu năm 2022

Kích cầu phục hồi hoạt động du lịch cuối năm 2021, đầu năm 2022
Bộ VH-TT&DL vừa ban hành Kế hoạch triển khai các chính sách kích cầu, phục hồi hoạt động du lịch, lữ hành giai đoạn cuối năm 2021 và đầu năm 2022.
Xem thêm
Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).
Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Từ ngày 15/9 đến tháng 10/2021, Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình triển lãm online trên nền tảng mạng xã hội về chủ đề “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Triển lãm nhằm tôn vinh, quảng bá hình ảnh áo dài truyền thống trong dòng chảy văn hóa, lịch sử dân tộc; gắn với các hoạt động nghi lễ, sinh hoạt lễ hội truyền thống cũng như trong hoạt động thường ngày của người Việt. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa triển khai đề án “Huế- Kinh đô Áo dài” trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hiện nay.
Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Cùng thời điểm với những ồn ào liên quan đến nghệ sĩ Việt Nam, ở Trung Quốc diễn ra hiện tượng các cơ quan quản lý văn hóa mạnh tay chấn chỉnh hoạt động của các nghệ sĩ, mong muốn trả lại môi trường nghệ thuật trong sáng đúng nghĩa, để nghệ thuật thực sự hướng con người đến chân - thiện - mỹ, giúp con người hoàn thiện nhân cách, đạo đức của mình.
Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Bạn sẽ đi đâu khi hết dịch? Sau quá nhiều ngày cuồng chân bí bách, chẳng điều gì quyến rũ chúng ta hơn là những bãi biển hoang sơ, những trải nghiệm mới lạ giữa thiên nhiên kỳ thú muôn màu cùng bao món đặc sản “ngon quên lối về”. Hội tụ những điểm đến vừa chất, vừa chill, Quy Nhơn chắc chắn là lựa chọn hàng đầu trên bản đồ của các tín đồ du lịch khi dịch đi qua.
Thí điểm đón khách quốc tế đến Phú Quốc, bằng hộ chiếu vắc xin: Dồn lực để đảm bảo thành công

Thí điểm đón khách quốc tế đến Phú Quốc, bằng hộ chiếu vắc xin: Dồn lực để đảm bảo thành công

Sau khi có thông tin về cuộc làm việc giữa Bộ VH-TT&DL và UBND tỉnh Kiên Giang về Kế hoạch thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc, các doanh nghiệp du lịch đã rất kỳ vọng vào Kế hoạch này, sẵn sàng tham gia và mong sẽ triển khai đúng thời gian dự định.
Kích cầu phục hồi hoạt động du lịch cuối năm 2021, đầu năm 2022

Kích cầu phục hồi hoạt động du lịch cuối năm 2021, đầu năm 2022

Bộ VH-TT&DL vừa ban hành Kế hoạch triển khai các chính sách kích cầu, phục hồi hoạt động du lịch, lữ hành giai đoạn cuối năm 2021 và đầu năm 2022.
Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

ĐT futsal Việt Nam hy vọng có thể trở thành 1 trong 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành vé vào vòng loại trực tiếp FIFA Futsal World Cup 2021, sau chiến thắng "toát mồ hôi" 3-2 trước ĐT Panama, đêm 16-9.
Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Huấn luyện viên Park Hang-seo đã triệu tập trở lại 32 cầu thủ đội tuyển Việt Nam chuẩn bị cho trận đấu với tuyển Trung Quốc và Oman.
Ông Park nói gì về tình huống trọng tài VAR từ chối 11m của tuyển Việt Nam?

Ông Park nói gì về tình huống trọng tài VAR từ chối 11m của tuyển Việt Nam?

Huấn luyện viên Park Hang-seo cho biết, ông tôn trọng quyết định không thổi phạt đền cho đội tuyển Việt Nam của trọng tài sau khi tham khảo VAR.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.
Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.
Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Ca sĩ Phi Nhung bị nhiễm Covid-19 và được điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM.
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã hội, những người mẹ đang lâm cảnh khó khăn giữa cơn đại dịch Covid-19. Tập đoàn giáo dục Nguyễn Hoàng thực hiện chương trình truyền hình “Mẹ là Tình Yêu” với chủ đề “Cảm ơn những đóa hồng”. Chương trình phát sóng lúc 20h ngày 10/7, trên gần 20 kênh truyền hình và hơn 30 kênh Fanpage, YouTube.
Phiên bản di động