Chữ “Thọ” ngày Tết

Dân tộc Việt Nam có truyền thống kính trọng người già, xem người già, người có tuổi là người có nhiều kinh nghiệm, người hiểu biết. Cho nên dân gian thường nói: “Kính lão đắc thọ”, hay “Kính già già để tuổi cho”...
Vào những dịp Tết, người ta hay chúc nhau mọi sự tốt lành. Trẻ con thì được chúc mau lớn nên người, người làm ăn thì được chúc buôn bán phát đạt, người đi học thì được chúc học hành tấn tới, đỗ đạt, làm quan... Đặc biệt là những người già cả thường được chúc có sức khỏe dồi dào, sống lâu trăm tuổi. Đó là ước nguyện muôn đời mà con người mong ước vươn tới. Khỏe mạnh, sống lâu người ta gọi là “Thọ”. Vậy, nguồn gốc chữ “Thọ” như thế nào tưởng cũng nên tìm hiểu qua đôi chút cho biết.

Ngày xưa, khi điều kiện về y tế chưa phát triển, con người cũng chưa có ý thức lắm về việc học hỏi và vận dụng các kiến thức về y học để chăm sóc cho sức khỏe của mình, nên con người sống không mấy thọ. Một số bệnh ngày nay y học xem rất thông thường, nhưng ngày xưa là đã khá trầm trọng. Việc con người thời xưa sống đến 50 tuổi là một việc đáng mừng nên tổ chức tiệc ăn mừng, mà người ta gọi là mừng thọ, mừng thọ ngũ tuần, lục tuần... Về nguồn gốc của chữ “Thọ” thì theo truyền thuyết là nó bắt nguồn từ Trung Quốc, vào thời vua Phục Hy. Vua Phục Hy căn cứ vào Hà Đồ trên lưng con long mã nổi trên sông Hoàng Hà đặt ra tám quẻ và sáng tạo ra lối chữ long thư (hình dáng ngoằn ngoèo và dài như con rồng). Rồi tiếp đến các hoàng đế sau lập ra các kiểu chữ điểu tích (kiểu vết chân chim), quy thư (kiểu hình con rùa), khoa đẩu (kiểu hình dài như nòng nọc)...

Chữ “Thọ” ngày Tết

Các kiểu chữ này đều được tạo ra trên nguyên tắc lục thư (sáu cách cấu tạo nên chữ Hán: Tượng hình, chỉ sự, hội ý, hình thanh, chuyển chú và giả tá). Từ đời nhà Thương chữ “Thọ” đã được sử dụng mặc dù còn rất thô sơ, chưa có hình thể hoàn chỉnh như bây giờ. Như chúng ta đã biết, chữ Hán là một thứ chữ tượng hình, ý nghĩa của nó nằm ngay trong hình thể của chữ, cho nên khi khái niệm về chữ “Thọ” ra đời, người ta cảm thấy rất khó khăn khi cụ thể hóa nó cho trọn ý nghĩa và hình thể của chữ. Vì vậy, người ta bèn mượn chữ “Trù” trong chữ giáp cốt để ghi khái niệm chữ “Thọ”. “Trù” có nghĩa là luống đất, mà luống đất thì chạy dài, uốn lượn theo địa hình trồng trọt, với hàm ý lâu dài, bền chặt, tốt tươi. Với hàm ý đó nên chữ “Trù” dễ dàng được chấp nhận sử dụng để diễn đạt cho khái niệm của chữ “Thọ”. Về sau, người ta cảm thấy bất tiện vì một chữ mà diễn đạt hai nghĩa hoàn toàn khác nhau, dễ gây hiểu lầm và khó phân biệt, nên người ta đã ghép thêm một chữ “Lão” (nghĩa là già) vào phía bên trên để chỉ ý. Như vậy, chữ “Thọ” lúc đầu là chữ hình thanh, sau này chuyển sang loại chỉ sự. Kể từ đó chữ “Thọ” không có sự thay đổi gì nữa và được sử dụng rộng rãi trong suốt chiều dài lịch sử và cho mãi đến sau này.

Vì chữ “Thọ” hàm nghĩa tốt, nên nó được mọi người ưa thích và sử dụng trong các lễ hiếu hỉ, khao vọng, tết nhất. Người ta chúc nhau “Bách niên giai lão”, “Phúc như Đông hải, thọ tỉ Nam sơn”... với hàm ý khỏe mạnh, sống có nhân đức, nhân nghĩa được trường thọ với đời.

Cũng từ đó chữ “Thọ” được tôn vinh, nó được in trên thiệp, trên tranh... với các kiểu chữ khác nhau tạo cho nó thêm diễm lệ, viên mãn và giá trị của nó cũng được nâng lên. Rồi trong những ngày Tết Nguyên đán, người ta mua chữ “Thọ” về dán ở nhà, mua tranh Phước - Lộc - Thọ về treo, cũng như trưng tượng Phước - Lộc - Thọ... Tất cả nhằm hướng tới một năm mới tốt lành, an khang thịnh vượng, sức khỏe dồi dào, sống lâu trăm tuổi...

Vũ Thanh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

11 đội đi tiếp vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực Châu Á cùng với tuyển Việt Nam đã được xác định, sau khi các lượt trận cuối kết thúc vào rạng sáng 16.6.
Thế vận hội Tokyo: Lãnh đạo IOC đến Nhật Bản để chuẩn bị Olympic

Thế vận hội Tokyo: Lãnh đạo IOC đến Nhật Bản để chuẩn bị Olympic

Phó Chủ tịch IOC John Coates cùng các quan chức cấp cao khác đã đến Nhật Bản để phối hợp với giới chức nước chủ nhà nhằm chuẩn bị cho việc tổ chức Thế vận hội Olympic Tokyo 2020.
Vòng loại World Cup 2022: HLV Park Hang-seo tính gì trước UAE?

Vòng loại World Cup 2022: HLV Park Hang-seo tính gì trước UAE?

Không được chỉ đạo trực tiếp đội tuyển Việt Nam trong trận đấu quan trọng với UAE nhưng HLV Park Hang-seo đã chuẩn bị sẵn mọi tình huống để không chỉ trợ lý Lee Young Jin mà bất kỳ cộng sự nào khác trong Ban huấn luyện cũng có thể thay ông truyền đạt chiến thuật đến các cầu thủ.
Nghiên cứu cho thí điểm sử dụng Hộ chiếu vắcxin với khách quốc tế đến một số trung tâm du lịch

Nghiên cứu cho thí điểm sử dụng Hộ chiếu vắcxin với khách quốc tế đến một số trung tâm du lịch

Sau phiên họp cho ý kiến về tình hình phòng, chống dịch Covid-19, Bộ Chính trị đã kết luận về một số nhiệm vụ trọng tâm tăng cường công tác phòng, chống dịch Covid-19 và phát triển kinh tế - xã hội.
Lịch thi đấu EURO 2020 hôm nay 14/6

Lịch thi đấu EURO 2020 hôm nay 14/6

Lịch thi đấu EURO 2020 hôm nay 14/6 sẽ diễn ra trận đấu giữa Scotland vs Cộng hòa Séc tại bảng D và cuộc so tài giữa Ba Lan vs Slovakia tại bảng E. Cũng tại bảng này, lúc 2h ngày 15/6 sẽ diễn ra trận Tây Ban Nha vs Thụy Điển.

Tin khác

Xem trực tiếp trận Việt Nam đấu UAE ở kênh nào?

Xem trực tiếp trận Việt Nam đấu UAE ở kênh nào?
Trận đấu giữa Việt Nam vs UAE trong khuôn khổ vòng loại World Cup 2022 khu vực châu Á diễn ra lúc 23h45 (giờ Việt Nam) ngày 15/6 sẽ được VTV5, VTV6 phát trực tiếp, người hâm mộ có thể theo dõi trận đấu trên các kênh này.

Đội hình dự kiến trận Việt Nam ‘đại chiến’ UAE

Đội hình dự kiến trận Việt Nam ‘đại chiến’ UAE
Ở trận đấu giữa Tuyển Việt Nam và UAE, Tuyển Việt Nam sẽ có sự trở lại của Quang Hải. Nhiều khả năng anh sẽ đá cặp với Xuân Trường ở vị trí tiền vệ trung tâm.

Lịch sử đối đầu Việt Nam - UAE trước thềm trận "chung kết" bảng G

Lịch sử đối đầu Việt Nam - UAE trước thềm trận "chung kết" bảng G
Việt Nam và UAE có nhiều duyên nợ và mới chỉ có 2 lần chúng ta đánh bại đối thủ Tây Á này.

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời
Theo thông tin từ người thân, đạo diễn- NSƯT Lê Cung Bắc vừa qua đời vào lúc 1h53 sáng 13/6 tại nhà riêng ở quận 10- TPHCM sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư, hưởng thọ 76 tuổi.

Tiền vệ Christian Eriksen đã tỉnh táo và ổn định

Tiền vệ Christian Eriksen đã tỉnh táo và ổn định
Tiền vệ Christian Eriksen đã tỉnh táo và ổn định sau khi thực hiện các bài kiểm tra tại bệnh viện thành phố Copenhagen và trận Đan Mạch - Phần Lan sẽ tiếp diễn.

Huấn luyện viên Park Hang-seo: "Tuyển Việt Nam sẽ thắng UAE"

Huấn luyện viên Park Hang-seo: "Tuyển Việt Nam sẽ thắng UAE"
Huấn luyện viên Park Hang-seo đã có những chia sẻ sau trận thắng 2-1 trước Malaysia ở vòng loại World Cup 2022.
Xem thêm
Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Theo thông tin từ người thân, đạo diễn- NSƯT Lê Cung Bắc vừa qua đời vào lúc 1h53 sáng 13/6 tại nhà riêng ở quận 10- TPHCM sau một thời ...
Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Kể từ 13 giờ ngày 11/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ mở cửa đón khách tham quan trở lại. Cùng với đó, nhiều di tích ...
Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Từ đầu tháng 7/2021, Quảng Nam sẽ triển khai hỗ trợ cho 13 di tích tư nhân có tên trong ô vé tham quan phố cổ Hội An để bù ...
New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

Ngày 30/5/2021, New World Phu Quoc Resort - khu nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư và New World Hotels & Resorts quản lý vận hành – đã ...
Du lịch Sa Pa vươn tầm: Nhìn từ cú hích cáp treo Fansipan

Du lịch Sa Pa vươn tầm: Nhìn từ cú hích cáp treo Fansipan

Đối với những người gắn bó với Sa Pa, cáp treo Fansipan là một “cú hích” ngoạn mục khiến ngành du lịch của thị trấn trong sương khởi sắc.
Việt Nam -Từ con số 0 thành điểm đến hàng đầu thế giới

Việt Nam -Từ con số 0 thành điểm đến hàng đầu thế giới

Nhờ có những bước tiến dài cả về “lượng” và “chất”, đạt được những kỳ tích về giải thưởng quốc tế, du lịch Việt Nam đã rút ngắn khoảng cách ...
Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

11 đội đi tiếp vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực Châu Á cùng với tuyển Việt Nam đã được xác định, sau khi các lượt trận ...
Thế vận hội Tokyo: Lãnh đạo IOC đến Nhật Bản để chuẩn bị Olympic

Thế vận hội Tokyo: Lãnh đạo IOC đến Nhật Bản để chuẩn bị Olympic

Phó Chủ tịch IOC John Coates cùng các quan chức cấp cao khác đã đến Nhật Bản để phối hợp với giới chức nước chủ nhà nhằm chuẩn bị cho ...
Vòng loại World Cup 2022: HLV Park Hang-seo tính gì trước UAE?

Vòng loại World Cup 2022: HLV Park Hang-seo tính gì trước UAE?

Không được chỉ đạo trực tiếp đội tuyển Việt Nam trong trận đấu quan trọng với UAE nhưng HLV Park Hang-seo đã chuẩn bị sẵn mọi tình huống để không ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động