Chỉ số đo lường hiệu quả công việc (KPI) về đánh giá công chức, viên chức: Giữ chân những người có năng lực

Đánh giá, xếp loại đúng người, đúng việc

Thời gian vừa qua, tại một số địa phương trên cả nước, trước và sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đã đưa vào triển khai thí điểm bộ công cụ chỉ số hiệu suất chính hoặc chỉ số đo lường hiệu quả công việc (KPI) trong hệ thống chính trị, hành chính đã ghi nhận những chuyển biến tích cực.

Việc áp dụng công cụ này không chỉ giúp lượng hóa hiệu quả công việc của cán bộ, công chức một cách cụ thể, mô hình này còn mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý công vụ, lấy kết quả công việc làm trọng tâm, gắn trách nhiệm với từng vị trí việc làm.

Tiêu chí định lượng cho từng đầu công việc: Khối lượng công việc, mức độ phức tạp, thời gian hoàn thành, chất lượng xử lý và mức độ hài lòng của người dân hoặc người giao việc. Phần mềm tự động tính điểm dựa trên dữ liệu được nhập vào, so sánh với định mức tiêu chuẩn, từ đó chấm điểm hiệu suất hằng ngày, hằng tuần. Việc này tạo thói quen tự kiểm tra, tự điều chỉnh cách làm việc, đồng thời giúp cấp quản lý dễ dàng theo dõi tiến độ và chất lượng công việc từng người.

Trung tâm Phục vụ Hành chính công tỉnh Khánh Hòa.

Việc ứng dụng KPI còn giúp cơ quan quản lý xây dựng được bộ tiêu chí rõ ràng để làm căn cứ xét lương, thưởng, quy hoạch và đào tạo đội ngũ kế cận. Đây cũng là cách để phát hiện, sàng lọc cán bộ, công chức có năng lực thực chất và từng bước chuẩn hóa đội ngũ theo yêu cầu cải cách hành chính hiện nay.

Theo ông Võ Chí Vương, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, việc địa phương triển khai KPI được địa phương xác định là bước đi quan trọng trong đổi mới quản lý công vụ: Thứ nhất, là hình thành nhận thức, tư tưởng thống nhất; thứ hai, là xây dựng bản mô tả đầu công việc của từng cơ quan, đơn vị.

Trên cơ sở đó định lượng được khối lượng, chất lượng và thời gian hoàn thành từng loại đầu việc. Sau đó mới áp vào công thức tính điểm. Việc này chưa cần phần mềm phức tạp mà bước đầu mỗi cán bộ, công chức tự nhập dữ liệu và tính toán điểm số theo hướng dẫn chung. KPI giúp lượng hóa công việc, tránh cảm tính trong đánh giá cán bộ. Bởi thực tế, có cán bộ làm nhiều, hiệu quả cao nhưng không nói ra được; có người thì giỏi báo cáo, nhưng kết quả lại không như mong đợi. KPI sẽ giúp nhìn rõ điều đó.

Cách làm này giúp chuyển từ đánh giá cảm tính sang lượng hóa kết quả công việc, là bước chuyển quan trọng trong cải cách hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn đánh giá cán bộ và nâng cao chất lượng bộ máy. Trong quá trình đó, ai làm việc hời hợt sẽ lọt vào nhóm tinh giản. Ai làm tốt sẽ được lương thưởng xứng đáng. Ngoài ra, KPI cũng giúp siết chặt kỷ luật, kỷ cương.

Mới đây, tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2025 của ngành Nội vụ, bà Phạm Thị Thanh Trà, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, Bộ sẽ tham mưu cho Chính phủ ban hành nghị định áp dụng KPI để đánh giá cán bộ, công chức. Tuy nhiên, tiêu chí phải được xây dựng từ thực tiễn, phù hợp với đặc thù địa phương.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai trong bối cảnh có nhiều yếu tố mới, từ tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, đến điều kiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho cấp xã đều chưa từng có tiền lệ. Đội ngũ cán bộ, công chức được bố trí cho cấp xã cũng mới, với trọng trách mới, yêu cầu mới, trong khi hệ thống hạ tầng phục vụ vận hành vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Theo bà Phạm Thị Thanh Trà, với hàng loạt yếu tố mới như vậy, những vướng mắc, bất cập trong giai đoạn đầu là điều tất yếu. Chúng ta không thể cầu toàn, quan trọng là phải kịp thời nhận diện, tháo gỡ để từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới và cũng là nhiệm vụ trọng tâm. Trước mắt, cần tạm thời tăng cường cán bộ, đặc biệt là cán bộ có chuyên môn sâu cho cấp xã. "Phải đánh giá cán bộ công chức cấp xã công khai, dân chủ, chính xác để kịp thời cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ, gắn với chính sách hiện hành. Đặc biệt, cần giữ chân những người có năng lực", Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Nâng cao hiệu quả đánh giá, sàng lọc cán bộ, công chức

Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2025, gồm 7 chương, 45 điều vừa được Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua. Trong đó liên thông cán bộ, công chức cấp xã với cấp tỉnh, thống nhất một chế độ công vụ từ Trung ương đến cấp xã để thực hiện chủ trương xây dựng một nền công vụ thống nhất, liên thông, đồng bộ từ Trung ương đến cấp xã, không phân biệt cán bộ, công chức cấp xã với cấp tỉnh.

Quy định chuyển tiếp cán bộ, công chức cấp xã theo quy định của luật hiện hành được chuyển thành cán bộ, công chức theo quy định mới của Luật Cán bộ, công chức nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện về trình độ đào tạo mà không yêu cầu về thời gian công tác, tiêu chuẩn, điều kiện của ngạch công chức.

Chuyển đổi phương thức quản lý cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, lấy vị trí việc làm là trung tâm, trên cơ sở căn cứ vào yêu cầu của vị trí việc làm và kết quả, sản phẩm thực hiện nhiệm vụ để tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đánh giá, đào tạo, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, công chức…

Một trong những điểm mới của luật đó là nâng cao hiệu quả đánh giá, sử dụng và sàng lọc cán bộ, công chức.

Theo đó, luật quy định nguyên tắc, thẩm quyền, nội dung, phương thức đánh giá, xếp loại chất lượng công chức trên cơ sở theo dõi, đánh giá thường xuyên, liên tục, đa chiều, định lượng bằng các tiêu chí cụ thể gắn với tiến độ, số lượng, chất lượng của kết quả, sản phẩm theo vị trí việc làm (KPI); sử dụng kết quả đánh giá để thực hiện khen thưởng, chế độ thu nhập tăng thêm, tiền thưởng hoặc xem xét bố trí vào vị trí việc làm thấp hơn, hay cho thôi việc để sàng lọc người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ra khỏi bộ máy; đồng thời, quy định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý, đánh giá và sử dụng công chức đúng năng lực, đúng vị trí việc làm.

Luật Cán bộ, công chức năm 2025 cũng hoàn thiện quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức. Luật đã lược bỏ hình thức kỷ luật giáng chức đối với công chức lãnh đạo, quản lý; không tiếp tục quy định hạ bậc lương là một hình thức xử lý kỷ luật, bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa quy định kỷ luật Đảng và kỷ luật hành chính, đồng bộ với sử dụng kết quả đánh giá công chức theo quy định mới của luật.