Chế tài pháp luật về tội “Gây rối trật tự công cộng”

Ngày 1/2/2025 (mùng 4 Tết Ất Tỵ), mạng xã hội lan truyền clip nam tài xế ô tô bị một nhóm người tấn công dù đang ngồi trong xe. Cơ quan chức năng huyện Giao Thủy xác nhận sự việc trên xảy ra tại bến phà Cồn Nhất.

Ngày 2/2/2025, Công an huyện Giao Thủy đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp với Phạm Ngọc Tuân, trú tại TP Hà Nội và Phạm Văn Tuyên, em trai Tuân, trú tại huyện Giao Thủy, để điều tra hành vi gây rối trật tự công cộng.

Theo luật sư Đặng Văn Cường, sự việc diễn ra ở bến phà Cồn Nhất khiến dư luận xã hội bức xúc. Do đó, cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh làm rõ để giải quyết là cần thiết, trên cơ sở các quy định của pháp luật. Pháp luật nghiêm cấm hành vi đánh người, gây rối trật tự công cộng. Vì vậy, dù do mâu thuẫn va chạm giao thông hay bất kì lí do nào khác, hành vi đánh người nơi công cộng vẫn là hành vi trái pháp luật. Do đó, tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, những người đánh người trên xe ô tô có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp hành vi đánh người gây ra thương tích cho nạn nhân và có đơn của nạn nhân đề nghị xử lí hình sự thì dù thương tích dưới 11% thì cơ quan điều tra vẫn có thể khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can về tội “Cố ý gây thương tích” theo Điều 134 Bộ luật Hình sự khi hành vi được xác định là có tính chất côn đồ (vì lí do nhỏ nhặt mà đánh người).

Công an huyện Giao Thủy đã tạm giữ khẩn cấp 2 người đàn ông để làm rõ. Ảnh cắt từ clip

Điều đáng chú ý trong clip đang lan truyền trên không gian mạng thì không chỉ có một người hành hung những người trên xe ô tô mà có ít nhất hai người cùng tham gia thực hiện hành vi cố ý gây thương tích cho người khác. Bởi vậy cơ quan điều tra sẽ làm rõ danh tính của tất cả những người có liên quan để xem xét xử lí theo quy định của pháp luật.

“Trường hợp nạn nhân không có thương tích hoặc không đề nghị xử lí về tội cố ý gây thương tích thì hành vi đánh người nơi công cộng vẫn có thể bị xử lí hình sự về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự”, luật sư Đặng Văn Cường nêu.

Theo quy định của pháp luật thì trật tự công cộng là trật tự được thiết lập trên cơ sở pháp luật và đạo đức xã hội, để bảo đảm mọi người được an toàn nơi công cộng, tính mạng, sức khỏe, danh dự nhân phẩm của công dân được pháp luật bảo vệ nơi công cộng. “Hành vi đánh người nơi công cộng là gây rối trật tự công cộng, nếu hành vi được xác định là ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự an toàn xã hội thì người thực hiện hành vi sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với chế tài ít nhất là bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm”, luật sư Đặng Văn Cường cho biết.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm: Có tổ chức; Dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách; Gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc gây đình trệ hoạt động công cộng; Xúi giục người khác gây rối; Hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng; Tái phạm nguy hiểm. Bởi vậy, trong trường hợp mà chưa đủ căn cứ để xử lí về tội cố ý gây thương tích thì những tình huống đánh người có phá phách như trong trường hợp này có thể sẽ phải đối mặt với hình phạt từ 2 năm đến 7 năm tù.

Trong vụ việc nêu trên, cơ quan chức năng cũng sẽ làm rõ có hư hỏng tài sản hay không để xem xét xử lí về hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản. Ngoài ra, những người trong xe ô tô còn cho rằng, bị mất chiếc đồng hồ trị giá 30 triệu đồng, vấn đề này cơ quan điều tra cũng sẽ làm rõ có hành vi đánh người để lấy đồng hồ hay không? Nếu có, sẽ xử lí hình sự về tội “Cướp tài sản” theo quy định tại Điều 168 Bộ luật Hình sự.

Cũng theo luật sư Đặng Văn Cường, thời gian qua, liên tục xảy ra các vụ việc đánh người do mâu thuẫn nhỏ nhặt, do va chạm giao thông. Hiện tượng này cho thấy sự xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức xã hội. Nhiều người dân coi thường pháp luật, xem nhẹ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác. Họ sẵn sàng hành hung, gây thương tích cho người khác ngay tại nơi công cộng, gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Những sự việc như vậy gây mất an toàn công cộng, nên nhiều địa phương đã quyết liệt trong việc xử lí các hành vi đánh người nơi công cộng. Hầu hết các hành vi này trong thời gian qua đều đã bị xử lí hình sự.

“Tuy nhiên, vì nhiều lí do khác nhau, nhiều người vẫn không kiểm soát được cảm xúc, thiếu kĩ năng sống và đặc biệt là có ý thức coi thường người khác, nên sẵn sàng dùng vũ lực để giải quyết mâu thuẫn. Vụ việc trên sẽ là bài học cho nhiều người trong việc ứng xử đối với những tình huống mâu thuẫn, va chạm giao thông”, luật sư Đặng Văn Cường nêu.