Cần kiên quyết khắc phục kẽ hở trong xử lí tham nhũng, tiêu cực

Ở một số quốc gia ít xảy ra tham nhũng, đã thực hiện hành vi tham nhũng thì sẽ bị xử lí về hình sự, các chế tài kỉ luật chỉ có ý nghĩa bổ sung cho chế tài hình sự vì tham nhũng luôn bị quy định là tội phạm với bất kì mức độ nguy hiểm nào. Trong khi đó, ở nước ta không phải hành vi tham nhũng nào cũng là tội phạm và bị xử lí hình sự.

Việc xử lí hành vi tham nhũng còn có thể áp dụng các biện pháp xử lí kỉ luật hành chính, có nghĩa là tồn tại song song hai hình thức xử phạt chính là xử lí kỉ luật hành chính và hình sự. Các chế tài hình sự được quy định chi tiết trong Bộ luật Hình sự. Các chế tài kỉ luật hành chính được dẫn chiếu tới các văn bản pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.

Việc tồn tại song song hai hình thức xử lí đã tạo ra những kẽ hở để bao che, nương nhẹ cho hành vi tham nhũng. Luật Phòng chống tham nhũng quy định thêm năm hành vi tham nhũng mà Bộ luật Hình sự không quy định thành tội phạm tham nhũng. Điều này không có tác dụng trong việc răn đe và xử lí thêm nhiều hành vi tham nhũng mà còn mở ra “lối thoát” để một số hành vi đáng lẽ phải bị điều tra, xử lí hình sự theo quy định Bộ luật Hình sự thì có thể được chuyển hóa nhẹ đi thành năm hành vi còn lại theo quy định của Luật Phòng chống tham nhũng và xử lí theo các hình thức kỉ luật hành chính. Thí dụ như hành vi tham ô tài sản (bị xử lí hình sự) và hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn sử dụng trái phép tài sản công vì vụ lợi (chỉ bị xử lí kỉ luật hành chính) có ranh giới rất mong manh trong xác định, hành vi trước có thể bị chuyển thành hành vi sau để tránh bị xử lí về hình sự. Hay hành vi kê khai tài sản gian dối được quy định tại Luật Phòng chống tham nhũng chỉ có thể bị xử lí bằng các hình thức kỉ luật hành chính.

Cần kiên quyết khắc phục kẽ hở trong xử lí tham nhũng, tiêu cực

Có thể nhận thấy rõ điều này qua thực tế từ khi Luật Phòng chống tham nhũng năm 2005 được ban hành cho tới năm 2015, hầu như các nỗ lực chống tham nhũng chưa có nhiều đột phá. Chỉ thị 50-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lí vụ việc, vụ án tham nhũng nêu rõ tồn tại “công tác phát hiện, xử lí tham nhũng chưa đáp ứng yêu cầu; số vụ việc, vụ án tham nhũng được phát hiện còn ít; một số vụ việc xử lí còn kéo dài, chưa nghiêm”. Một số cán bộ với hàng loạt những sai phạm, gây thất thoát lớn cho NSNN nhưng chỉ bị kỉ luật với các hình thức cảnh cáo, cách chức, chuyển công tác, đã về hưu thì xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm mà không bị đưa ra điều tra, xử lí về mặt hình sự. Hay như trường hợp bà Hồ Thị Kim Thoa chỉ bị miễn nhiệm chức vụ Thứ trưởng Bộ Công thương trong khi dư luận vẫn còn nhiều câu hỏi xoay quanh khối tài sản lớn mà bà Thoa đã sở hữu tại Công ty CP Bóng đèn Điện Quang chưa được giải trình rõ ràng.

Một số vụ án tham nhũng, Tòa án quyết định hình phạt nhẹ hoặc áp dụng các tình tiết về nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, có thành tích xuất sắc, bồi thường thiệt hại, gia đình có công… để cho bị cáo hưởng án treo thiếu thuyết phục, kể cả với trường hợp là chủ mưu. Một số cán bộ trong các cơ quan tư pháp có hành vi nhận hối lộ với mục đích bao che cho tội phạm tham nhũng. Tòa án Nhân dân Tối cao từng chỉ ra rằng, các vụ án tham nhũng bị phát hiện ngày càng nhiều, gây thiệt hại lớn về kinh tế, gây bất bình trong xã hội, nhưng việc đưa ra truy tố, xét xử chưa đáp ứng được yêu cầu, hình phạt áp dụng đối với các bị cáo phạm tội tham nhũng đôi khi còn chưa tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Điều này đã gây bức xúc trong dư luận một thời gian khá dài, xâm hại tới niềm tin của Nhân dân đối với Nhà nước.

Riêng hình thức xử lí kỉ luật hành chính như khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, cách chức và buộc thôi việc cũng tiềm ẩn những nguy cơ nương nhẹ. Cán bộ, công chức sẽ bị xem xét kỉ luật bởi một hội đồng do người đứng đầu cơ quan, đơn vị của người vi phạm chỉ định tạm thời thông qua các cuộc họp và bỏ phiếu kín. Chủ tịch hội đồng là lãnh đạo cấp trưởng hoặc cấp phó. Tuy nhiên, tính công minh của hội đồng kỉ luật trong nội bộ có thể bị ảnh hưởng do sự nể nang, tác động của mối quan hệ cá nhân, thân quen, sự bao che do đã từng nhận được lợi ích từ phía người thực hiện hành vi tham nhũng, nhất là khi tham nhũng trong tổ chức thường có tính hệ thống hoặc thực chất là tham nhũng tập thể.

Không thể phủ nhận những chuyển biến tích cực trong công tác xử lí nghiêm hành vi tham nhũng, tiêu cực trong những năm gần đây, với một loạt các vụ án lớn và nghiêm trọng, các quan chức cấp cao bị đưa ra xét xử, lấy lại niềm tin trong dư luận. Nhưng điều này dường như không xuất phát từ quy định pháp luật được sửa đổi chặt chẽ hơn, mà chủ yếu do sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, vào cuộc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 50-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lí vụ việc, vụ án tham nhũng, đồng chí Tổng Bí thư trực tiếp chỉ đạo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực đã tuyên bố thể hiện sự cương quyết xử lí tham nhũng, tiêu cực “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai”.

Thiết nghĩ, thời gian tới cần sửa đổi các quy định chặt chẽ hơn để tăng hiệu lực, hiệu quả của pháp luật đối với việc xử lí hành vi tham nhũng. Việc sửa đổi nên theo hướng thống nhất áp dụng biện pháp xử lí hình sự đối với mọi hành vi tham nhũng, các biện pháp xử lí kỉ luật chỉ nên áp dụng như một hình thức bổ sung chứ không phải hình phạt chính đối với một số hành vi này. Điều này giúp tạo ra tính răn đe đối với cán bộ, công chức và xóa bỏ các kẽ hở, hạn chế hiện nay đang tạo ra bởi hình thức xử lí kỉ luật nội bộ đối với hành vi tham nhũng, tiêu cực. Các hành vi khác có liên quan cần phải thể chế hóa vào các quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức hoặc quy định về phòng ngừa xung đột lợi ích để có hình thức xử lí phù hợp. Có như vậy, việc xử lí các hành vi tham nhũng, tiêu cực mới bảo đảm tính nghiêm minh về lâu dài, hiệu quả thiết thực.

Phạm Như Hùng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hiến đất mở đường là niềm vui vô giá

Hiến đất mở đường là niềm vui vô giá

Hiến đất mở đường là niềm vui vô giá mà bà con lương giáo hai thôn Ngọc Hà và Nam Sơn, xã Ngọc Sơn tâm nguyện. Ủng hộ hết mình trong công cuộc xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế cộng đồng, vườn sạch nhà đẹp, đường xã khang trang.
Đưa pháp luật đến gần với đồng bào dân tộc Khmer

Đưa pháp luật đến gần với đồng bào dân tộc Khmer

Luật sự Kim Ron Tha, Giám đốc Công Ty Luật TNHH Thành Văn- Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh sinh trưởng ở Trà Vinh. Nhưng trong ông luôn nặng lòng với những người đồng bào dân tộc Khmer. Phóng viên Tạp chí Tạp chí Ngày mới online vừa có cuộc trao đổi ngắn với luật sư về những giải pháp để tuyên truyền pháp luật trong đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm giảm thiểu những hủ tục, phát huy được những nét văn hóa lành mạnh như tình nghĩa, trách nhiệm tương thân, tương ái trong cộng đồng dân tộc
Phá rừng tự nhiên mở đường, làm nhà trái phép

Phá rừng tự nhiên mở đường, làm nhà trái phép

Tạp chí Ngày mới online nhận được đơn của người dân phản ánh, tình trạng một hộ dân đã tự ý phá rừng tự nhiên để mở đường, làm nhà, với diện tích hàng trăm mét vuông tại thôn Thành Tân, xã Thành Yên, huyện Thạch Thành. Tuy nhiên, đến nay, sự việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, làm cho nhiều người dân xã miền núi này vô cùng bức xúc...
Nhiều diện tích đất nông nghiệp bị sử dụng sai mục đích

Nhiều diện tích đất nông nghiệp bị sử dụng sai mục đích

Mặc dù, chính quyền địa phương xã Quất Động, huyện Thường Tín, TP. Hà Nội biết rất rõ về những cá nhân vi phạm xây dựng tràn lan trên đất nông nghiệp, thầu khoán,… nhưng vẫn để cho những công trình này hoàn thiện và đi vào hoạt động.
Tỉnh Bình Dương: Cần xử lí nghiêm các xe cơi nới quá khổ, chở hàng quá tải

Tỉnh Bình Dương: Cần xử lí nghiêm các xe cơi nới quá khổ, chở hàng quá tải

Phản ánh đến Tạp chí Người cao tuổi, nhiều người dân (trong đó có người cao tuổi) ở khu vực huyện Phú Giáo và thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương vô cùng bức xúc cho biết, hằng ngày có rất nhiều chiếc xe có dấu hiệu chở vật liệu quá tải từ các mỏ cát, đá trên địa bàn đến các trạm trộn bê tông tươi cày nát các tuyến đường...

Tin khác

Huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên: Cần xử lý nghiêm hành vi xây dựng trai phép của Công ty Nhạc Long Kim Sơn

Huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên:  Cần xử lý nghiêm hành vi xây dựng trai phép của Công ty Nhạc Long Kim Sơn
Mắc dù chưa được cấp phép xây dựng, chưa hoàn thiện thủ tục chuyển đổi đất… nhưng Công ty Cổ phần hợp tư khoáng sản Nhạc Long Kim Sơn vẫn “bất chấp”, xây dựng trái phép ở xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.

Cần kiên quyết khắc phục kẽ hở trong xử lí tham nhũng, tiêu cực

Cần kiên quyết khắc phục kẽ hở trong xử lí tham nhũng, tiêu cực
Ở một số quốc gia ít xảy ra tham nhũng, đã thực hiện hành vi tham nhũng thì sẽ bị xử lí về hình sự, các chế tài kỉ luật chỉ có ý nghĩa bổ sung cho chế tài hình sự vì tham nhũng luôn bị quy định là tội phạm với bất kì mức độ nguy hiểm nào. Trong khi đó, ở nước ta không phải hành vi tham nhũng nào cũng là tội phạm và bị xử lí hình sự.

Bao giờ người dân “hết khổ” vì bụi, tiềm ẩn mất an toàn giao thông?

Bao giờ  người dân “hết khổ” vì bụi, tiềm ẩn mất an toàn giao thông?
Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học (22/5) và Ngày Môi trường Thế giới (5/6), và Tháng hành động vì môi trường năm 2022, tỉnh Quảng Ninh được Bộ Tài nguyên và Môi trường chọn là nơi tổ chức Lễ phát động. Lễ phát động được truyền hình trực tuyến đến hơn 400 điểm cầu trong toàn quốc. Những tưởng môi trường trong Tháng hành động vì môi trường, thì môi trường sẽ khá lên, nhưng, những ngày qua Tạp chí Ngày mới online liên tục nhận được phản ánh của người dân, trong đó có nhiều NCT ở TP Uông Bí về tình trạng xe của đơn vị thi công đất san lấp mặt bằng khu công nghiệp Amata gây ô nhiễm môi trường, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt của người dân cũng như hoạt động tham gia giao thông của người và phương tiện lưu thông trong khu vực...

Tạp chí Người cao tuổi phản ánh khách quan, đúng sự thật, có căn cứ pháp luật, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của NCT

Tạp chí Người cao tuổi phản ánh khách quan, đúng sự thật, có căn cứ pháp luật, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của NCT
Tạp chí Người cao tuổi nhận được Văn bản số 29/UBND ngày 19/5/2022 của UBND phường Hiến Nam, phúc đáp thông tin nội dung của các bài đăng trên Tạp chí Ngày mới Online (Tạp chí Người cao tuổi), gồm các bài đăng các ngày 20/5/2020; 28/5/2020; 14/12/2021 và 15/4/2022, với nội dung phản ánh việc bà Trần Thị Mai, ở số 546 Nguyễn Văn Linh, phường Hiến Nam đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và các tài sản khắc gắn với đất (sổ đỏ). Sau khi xem xét nội dung Văn bản số 29/UBND của phường Hiến Nam, Tạp chí Người cao tuổi xin trả lời như sau:

3 người chết trong vụ sạt lở đất ở Vĩnh Phúc

3 người chết trong vụ sạt lở đất ở Vĩnh Phúc
Khoảng 18 giờ, ngày 25/5/2022, một vụ sát lở đất khiến tường nhà bị sập xảy ra ở xã Kim Long, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc khiến 3 người tử vong tại chỗ.

Sao không xử lý các công trình vi phạm trật tự xây dựng?

Sao không xử lý các công trình vi phạm trật tự xây dựng?
Phản ánh tới Ngày mới Online, nhiều công trình ở phố cũ, phố cổ trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội vẫn có dấu hiệu vi phạm trật tự xây dựng nhưng không được xử lý dứt điểm. Nhiều người cao tuổi cho rằng, có dấu hiệu các công trình sai phạm trên có sự “tiếp tay”, thậm chí “bao che” của chính quyền sở tại….
Xem thêm
"Mập mờ" chuyện giao, thành bán đất nghĩa trang!?

"Mập mờ" chuyện giao, thành bán đất nghĩa trang!?

Phản ánh tới Tạp chí Ngày mới Online, nhiều người cao tuổi ở xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa cho rằng, việc UBND xã Ngư Lộc bán 143 lô đất, với giá từ 1.500.000 - 1.700.000 đồng/1m2, ở khu Dự án nghĩa trang xã Đa Lộc và Ngư Lộc có dấu hiệu trái quy định pháp luật…
Bất chấp bị xử lý hành chính, Công ty Nhạc Long Kim Sơn vẫn chiếm đất, xây dựng trái phép (!?)

Bất chấp bị xử lý hành chính, Công ty Nhạc Long Kim Sơn vẫn chiếm đất, xây dựng trái phép (!?)

Ngày 19/6, Tạp chí Ngày mới Online đăng bài: "Huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên: Cần xử lý nghiêm hành vi xây dựng trai phép của Công ty Nhạc Long Kim Sơn”, phán ánh việc chưa được cấp phép xây dựng, chưa hoàn thiện thủ tục chuyển đổi đất… nhưng Công ty Cổ phần hợp tư khoáng sản Nhạc Long Kim Sơn vẫn chiếm đất, xây dựng trái phép ở xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
PVcomBank thua kiện một doanh nghiệp

PVcomBank thua kiện một doanh nghiệp

Ngày 30/6 và sáng 1/7/2022, TAND TP Quy Nhơn đưa ra xét xử vụ án dân sự, nguyên đơn là Công ty TNHH Dịch vụ vận tải Thành Thương (Công ty Thành Thương), bị đơn là Ngân hàng Thương mại CP Đại chúng Việt Nam (PvcomBank). Doanh nghiệp khởi kiện PvcomBank, yêu cầu bồi thường thiệt hại do ngân hàng này ép doanh nghiệp mua bảo hiểm của các đối tác được đặt tại PvcomBank, đồng thời không cấp bản sao Giấy đăng kí xe (cà vẹt xe), khiến doanh nghiệp không hoạt động được, gây thiệt hại cho doanh nghiệp. Hội đồng xét xử (HĐXX) tuyên án: Buộc PvcomBank bồi thường cho doanh nghiệp hơn 1,3 tỉ đồng…
Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Có nhiều căn cứ để giám đốc thẩm vụ án trên

Nghị quyết số: 132/2020/QH14 ngày 17/11/2020 của Quốc hội về sử dụng đất Quốc phòng quy định: “5. Không được chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê quyền sử dụng đất; không được thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; không được tự ý chuyển mục đích sử dụng đất” (khoản 5, Điều 6). Tuy nhiên, khi xét xử tranh chấp liên quan đất Quốc phòng đưa vào hợp đồng khoán trắng cho các hộ dân (ông Bùi Đức Vân, ông Hoàng Lê Hân, ông Giang Minh Họa) trú tại thôn Hiệp Hòa, xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, cơ quan tố tụng ở tỉnh Lâm Đồng có quan điểm trái với quy định trên. Đây là cơ sở để cấp trên xem xét lại toàn bộ vụ án theo trình tự thủ tục giám đốc thẩm.
Bao giờ công trình xây dựng trái pháp luật trên đất nông nghiệp bị xử lý?

Bao giờ công trình xây dựng trái pháp luật trên đất nông nghiệp bị xử lý?

Sau khi Tạp chí Ngày mới online đưa tin “Xã Thượng Quân, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương: Hàng loạt công trình trái phép xây dựng trên đất nông nghiệp” thì dư luận nơi đây tiếp tục dậy sóng. Họ bàn tán nhiều về nguyên nhân vì sao dự án sai phạm nghiêm trọng nhưng vẫn tồn tại? Phải chăng chính quyền sở tại đã cố tình làm ngơ suốt thời gian dài để chủ công trình sai phạm coi thường pháp luật?
Nhà thầu "vô tư" sử dụng gạch nung vào dự án đầu tư công(!?)

Nhà thầu "vô tư" sử dụng gạch nung vào dự án đầu tư công(!?)

Trong quá trình thi công dự án xây dựng mới trụ sở UBND xã Quỳnh Hưng, đơn vị thi công đã đã không tuân thủ các yêu cầu hồ sơ kỹ thuật thi công khi sử dụng gạch nung, trái với Thông tư 13 của Bộ Xây dựng. Đặc biệt, việc làm này không những không bị ngăn chặn mà còn được sự "đồng tình" của chủ đầu tư (!?)...
Cần một bản án phúc thẩm khách quan, công tâm, thượng tôn pháp luật

Cần một bản án phúc thẩm khách quan, công tâm, thượng tôn pháp luật

Cho rằng Bản án số 142/2022/HSST ngày 13/6/2022 của TAND TP Thái Nguyên có nhiều mâu thuẫn, chưa được làm rõ, gia đình anh Hàn Văn Mạnh, ở phường Trung Thành, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên đã kháng cáo toàn bộ bản án tới TAND tỉnh Thái Nguyên để giải quyết theo quy định pháp luật....
Xe quá khổ, quá tải “tung hoành” trên Quốc lộ 3

Xe quá khổ, quá tải “tung hoành” trên Quốc lộ 3

Phản ánh tới Tạp chí Ngày mới Online, về tình trạng xe quá khổ, quá tải, xe vua hoạt động mạnh trên tuyến cao tốc Quốc lộ 3. Nhiều xe tự ý cơi nới thành thùng, phóng nhanh, vượt ẩu tiềm ẩn gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông …
Huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa: Vụ việc đang được điều tra, làm rõ và xử lý dứt điểm

Huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa: Vụ việc đang được điều tra, làm rõ và xử lý dứt điểm

Ngày 18/5/2022, Ngày mới Online đăng bài: “Huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa: Cần làm rõ và xử lí nghiêm những sai phạm tại xã Hà Bắc” phản ánh việc người dân ở thôn Trạng Sơn, xã Hà Bắc, huyện Hà Trung cho rằng, lãnh đạo xã Hà Bắc đang “bao che” cho việc khai thác đất trái phép, xây dựng nhà trái phép… thậm chí Chủ tịch UBND xã cũng bị “tố” nhận tiền “lót tay” để bao che cho sai phạm..
Phiên bản di động