Các trường hợp không được hưởng di sản thừa kế

4 trường hợp không được hưởng di sản thừa kế

Theo khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015, các trường hợp không được quyền hưởng di sản bao gồm:

Người cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc ngược đãi nghiêm trọng người để lại di sản: Đây là trường hợp người thừa kế có hành vi cố ý gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe của người để lại di sản hoặc có hành vi ngược đãi, hành hạ, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó và đã bị Tòa án kết án.

Quy định này nhằm bảo đảm người có hành vi trái pháp luật, xâm hại nghiêm trọng đến người để lại di sản sẽ không được hưởng lợi từ chính khối tài sản của họ.

Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản: Theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, một số chủ thể có nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ, con cái, vợ chồng hoặc người thân trong những trường hợp nhất định.

Nếu người có nghĩa vụ cố tình bỏ mặc, không thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc dẫn đến vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của mình thì có thể bị tước quyền hưởng di sản của người đó theo Điều 621 Bộ luật Dân sự.

Người cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm chiếm đoạt phần di sản: Trường hợp người thừa kế thực hiện hành vi giết hoặc cố ý xâm phạm tính mạng của người thừa kế khác nhằm làm tăng phần di sản mà mình được hưởng thì cũng không có quyền hưởng di sản.

Quy định này nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng việc thừa kế để thực hiện các hành vi phạm tội, đồng thời bảo đảm sự công bằng trong việc phân chia di sản.

Người có hành vi gian dối trong việc lập hoặc thực hiện di chúc: Người có các hành vi như: Lừa dối hoặc cưỡng ép người để lại di sản lập di chúc;

Ngăn cản người để lại di sản lập di chúc; Giả mạo, sửa chữa, hủy bỏ hoặc che giấu di chúc nhằm hưởng di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

Đây đều là những hành vi xâm phạm quyền tự định đoạt tài sản của người lập di chúc. Vì vậy, pháp luật không cho phép những người thực hiện các hành vi này được hưởng di sản.

Trường hợp vẫn được hưởng di sản

Theo khoản 2 Điều 621 Bộ luật dân sự 2015, mặc dù thuộc một trong các trường hợp nêu trên nhưng người thừa kế vẫn được hưởng di sản nếu người để lại di sản đã biết hành vi của họ nhưng vẫn cho họ hưởng di sản theo di chúc.

Quy định này thể hiện nguyên tắc tôn trọng quyền định đoạt của cá nhân đối với tài sản của mình. Nếu người lập di chúc đã tha thứ và vẫn mong muốn để lại tài sản cho người đó thì ý chí này vẫn được pháp luật ghi nhận.

Như vậy, theo Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 quy định 04 trường hợp người thừa kế không được quyền hưởng di sản, bao gồm: Xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc ngược đãi người để lại di sản; Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng; Xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm chiếm đoạt di sản; và có hành vi gian dối trong việc lập, sửa chữa hoặc hủy di chúc.

Tuy nhiên, nếu người để lại di sản đã biết hành vi vi phạm nhưng vẫn để lại tài sản cho họ theo di chúc, người đó vẫn có quyền hưởng di sản theo quy định tại khoản 2 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015.