Biện pháp dự phòng hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa thường được định nghĩa là một nhóm các chứng bệnh: Tăng huyết áp, tăng đường - máu, dư thừa mỡ trung tâm hay bất thường về cholesterol xảy ra đồng thời, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và các vấn đề khác về sức khỏe như đột qụy, đái tháo đường...

Khi bạn chỉ có đơn độc một trong các chứng này thì không có nghĩa là bạn bị hội chứng chuyển hóa. Tuy vậy, bất kì một chứng nào trong số đó cũng đều có thể làm tăng nguy cơ và khi có nhiều hơn các chứng bệnh phối hợp thì nguy cơ càng lớn hơn.

Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh

Người mắc hội chứng chuyển hóa (HCCH) thường xuất hiện các triệu chứng: Tăng huyết áp, tăng insulin làm rối loạn dung nạp glucose; tăng nồng độ chất béo triglyceride; giảm cholesterol tốt HDL; béo phì.

Theo tiêu chuẩn chẩn đoán của Tổ chức Y tế Thế giới, người mắc bệnh sẽ gồm 3 trong 5 dấu hiệu sau: Có béo bụng, vòng eo trên 102cm ở nam và trên 88cm ở nữ; tăng triglyceride máu trên 150mg/dl; nồng độ HDL-c dưới 40mg/dl ở nam và dưới 50mg/dl ở nữ; huyết áp trên 130/85mmHg; đường huyết lúc đói trên 110mg/dl.

Người châu Á, trong đó có Việt Nam mắc bệnh gồm các tiêu chuẩn: Vòng eo trên 90cm ở nam và trên 80cm ở nữ; đường huyết lúc đói trên 110mg/dl hoặc bị bệnh đái tháo đường; HDL-C dưới 40mg/dl ở nam và dưới 50mg/dL ở nữ; triglyceride trên 150mg/dl; huyết áp trên 130/85mmHg hoặc đang điều trị tăng huyết áp.

Ai dễ gặp và hệ lụy?

HCCH là kết quả của nhiều yếu tố: Tuổi tác, bệnh sử gia đình và di truyền (một số gene làm cho dễ mắc hội chứng này), ăn uống không hợp lí, các thay đổi hormon (như ở tuổi sau mãn kinh, hội chứng buồng trứng đa nang ở tuổi sinh đẻ), môi trường sống tĩnh tại, ít hoạt động thể lực, stress... Có càng nhiều yếu tố nguy cơ thì càng có nguy cơ lớn hơn của đái tháo đường và bệnh tim mạch.

bien phap du phong hoi chung chuyen hoa
 

Các rối loạn về chuyển hóa kết hợp thúc đẩy sự hình thành và phát triển của các mảng xơ vữa trong động mạch, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và mạch máu não cũng như làm tăng tỉ lệ tử vong do các nguyên nhân này. HCCH dẫn đến tình trạng xơ vữa mạnh ở các mạch máu lớn và nhỏ, trong đó, những vùng thường gặp là: Cung (quai) động mạch chủ, động mạch vành; động mạch cảnh trong, động mạch dưới đòn; động mạch não giữa, động mạch thân nền. Phình mạch: Hay gặp ở động mạch thân nền, động mạch cảnh trong. Các bệnh động mạch nhỏ.

Dự phòng và điều trị HCCH

Mục đích chính của điều trị HCCH là nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2. Vì vậy, việc thay đổi lối sống là điều quan trọng hàng đầu để đề phòng và giảm nhẹ các nguy cơ ngắn và dài hạn. Can thiệp vào lối sống bao gồm:

Ăn uống hợp lí: Giảm ăn các chất béo và đường; ăn nhiều rau, hạt, củ, quả, thịt nạc và cá, tránh dùng các thực phẩm chế biến với dầu thực vật (dễ tạo ra các acid béo không no), hạn chế dùng các thực phẩm chế biến (thường có nhiều muối và được cho thêm đường).

Chế độ ăn Địa Trung Hải cũng rất đáng tham khảo: Giàu mỡ “tốt” (dầu olive), chứa tỉ lệ carbohydrat và protein hợp lí (như cá và gà).

Tập thể dục: Tập nặng vừa phải, ví dụ như đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5-7 ngày trong tuần.

Giảm cân nặng: Giảm cân nặng giúp giảm nguy cơ bệnh tim. Mục tiêu là giảm 7-10% cân nặng hiện có của bạn, cần ăn giảm 500-1.000 calo/ngày để đạt chỉ số trọng lượng cơ thể (BMI) dưới 25kg/m2.

Giảm LDL-cholesterol và giảm huyết áp: Bằng cách giảm cân, tập thể dục kết hợp dùng thuốc khi cần. Bỏ thuốc lá là yếu tố nguy cơ chính của các vấn đề về tim mạch.

Lời khuyên của thầy thuốc

Để phòng tránh các rối loạn chuyển hóa, cần loại bỏ những yếu tố gây xơ vữa động mạch có thể phòng tránh được gồm: Tránh béo phì; bỏ hút thuốc lá; điều trị tích cực bệnh tăng huyết áp; kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường; điều trị rối loạn lipid máu; tăng cường vận động thể lực; bỏ hẳn hoặc hạn chế uống rượu; tránh mọi căng thẳng (stress); phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn... Ngoài ra, cách đơn giản nhất và hiệu quả nhất là tầm soát sớm theo định kì để biết tình trạng sức khỏe của mình và chủ động điều chỉnh. Cần tầm soát định kì những bệnh lí thường gặp, tầm soát những nhóm bệnh nhất định trên những đối tượng nhất định (nhóm nguy cơ). Chủ động khám sức khỏe và xét nghiệm định kì ít nhất mỗi năm 1 lần. Phát hiện sớm các rối loạn là cách duy nhất để ngăn ngừa nguy cơ bệnh lí diễn ra.

Theo BS Quang Huy

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

dot quy nhiet va nhung phuong phap phong ngua trong mua nang nong

Đột qụy nhiệt và những phương pháp phòng ngừa trong mùa nắng nóng

Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến tuyến bài tiết trên da, đốt cháy các tế bào,… Mà còn khiến đột qụy có nguy cơ tăng cao do sốc nhiệt, đặc biệt là các đối tượng người cao tuổi có tiền sử bị tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao…
covid 19 do i tu o ng co nguy co cao die n bie n ta ng na ng se ta p trung va o nho m ngu o i cao tuo i trong thoi gian toi

Covid -19: Đối tượng có nguy cơ cao diễn biến tăng nặng sẽ tập trung vào nhóm người cao tuổi trong thời gian tới

"Nếu người cao tuổi bị bệnh, COVID-19 sẽ làm cho các bệnh mãn tính đó thúc đẩy chuyển thành giai đoạn cấp hoặc đợt cấp, do đó bệnh nhân rất dễ tử vong".
tu xoa bop phong chong roi loan lipid mau

Tự xoa bóp phòng chống rối loạn lipid máu

Trong mươi năm gần đây, cùng với đà phát triển của nền kinh tế và đời sống vật chất, các bệnh lí liên quan đến rối loạn chuyển hoá như đái đường, gút, thừa cân và béo phì, tăng cholesterol máu… có xu hướng ngày càng gia tăng, trong đó bệnh lí rối loạn chuyển hoá lipid máu là thường gặp nhất.
dau nua dau mot chung benh rat nguy hiem

Đau nửa đầu một chứng bệnh rất nguy hiểm

Đau nửa đầu là một chứng bệnh nguy hiểm. Các cơn đau làm suy giảm hoạt động của các tế bào thần kinh và có đến 90% người bị chứng đau nửa đầu phải bỏ dở công việc hay các hoạt động bình thường khác trong đời sống hằng ngày.

Tin khác

Ngừa ung thư dạ dày bằng cà chua

ngua ung thu da day bang ca chua
Cà chua không chỉ là một loại quả thơm ngon được dùng để chế biến thức ăn mà nó còn có nhiều công dụng bất ngờ đối với sức khỏe.

Người cao tuổi cần lưu ý khi đi bộ

nguoi cao tuoi can luu y khi di bo
Đi bộ là một trong những loại hình vận động thể chất được yêu thích nhất. Đi bộ mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như làm chắc khỏe cơ, xương, các mô kết nối và cải thiện sức khỏe tim mạch.

Tỉnh Bắc Giang: Đẩy mạnh các hoạt động truyền thông chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi

tinh bac giang day manh cac hoat dong truyen thong cham soc suc khoe nguoi cao tuoi
Cùng với sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước, ở nước ta hiện nay, tuổi thọ trung bình của người dân năm 2019 đã đạt mức 73,6 tuổi, tăng hơn 33 tuổi so với thời kì những năm 1960.

Khai trương Bệnh viện TNCK Mắt Quốc tế DND Hải Dương: Cơ hội cho người dân tiếp cận công nghệ điều trị hiện đại, chất lượng cao

khai truong benh vien tnck mat quoc te dnd hai duong co hoi cho nguoi dan tiep can cong nghe dieu tri hien dai chat luong cao
Ngày 28/6, tại TP Hải Dương, Bệnh viện Tư nhân Chuyên khoa (TNCK) Mắt Quốc tế DND Hải Dương theo tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên tại Hải Dương chính thức khai trương đi vào hoạt động. Đoàn TƯ Hội NCT Việt Nam do Ủy viên Ban Thường vụ, Chánh Văn phòng Đặng Tài Tính; Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Chăm sóc Lưu Thị Hường dự lễ khai trương, tặng lẵng hoa tươi thắm chúc mừng Bệnh viện làm tròn sứ mệnh “vì đôi mắt cộng đồng”.

Phòng tránh đột qụy ở NCT mùa nắng nóng

phong tranh dot quy o nct mua nang nong
NCT (định nghĩa lão là từ 60) dễ bị stress và gặp nhiều vấn đề sức khỏe do nhiệt độ tăng cao hơn người trẻ tuổi vì nhiều lí do: Giảm khả năng thích nghi hoặc điều hòa cơ thể khi nhiệt độ đột ngột thay đổi; tình trạng bệnh lí mạn tính có thể tiến triển nặng lên khi thay đổi nhiệt độ môi trường ảnh hưởng đến cơ thể NCT. Thời tiết nắng nóng, sự bài tiết mồ hôi nhiều nên dễ mất nước nhiều quá còn có thể dẫn đến hiện tượng cô đặc máu dễ tăng nguy cơ đột qụy cấp...

Cảnh giác với chứng chóng mặt ở NCT

canh giac voi chung chong mat o nct
Chóng mặt là một loại triệu chứng có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng ở NCT chiếm tỉ lệ cao hơn và nguy hiểm hơn...
Xem thêm
dinh chi hoat dong phong kham tu lam chet thai phu o ha noi

Đình chỉ hoạt động phòng khám tư làm chết thai phụ ở Hà Nội

Cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi giấy phép và đình chỉ hoạt động của phòng khám tư gây chết thai phụ mang thai 15 tuần tuổi.
ghi nhan them 34 ca mac covid 19 32 ca benh lien quan den da nang

Ghi nhận thêm 34 ca mắc Covid -19, 32 ca bệnh liên quan đến Đà Nẵng

Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng, chống dịch Covid -19 vừa thông tin, 18 giờ ngày 7/8 Việt Nam ghi nhận thêm 34 ca mắc mới. Nâng số ca mắc ...
2 can bo o tp sam son bi de nghi dinh chi cong tac do lo la chong dich

2 cán bộ ở TP Sầm Sơn bị đề nghị đình chỉ công tác do lơ là chống dịch

Tại cuộc họp giao ban trực tuyến toàn tỉnh về công tác phòng, chống dịch Covid-19 tối 6/8, ông Nguyễn Đình Xứng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu TP Sầm ...
nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động ...
dau hieu canh bao benh tang huyet ap

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn ...
cach cai thien tri nho o nguoi cao tuoi

Cách cải thiện trí nhớ ở người cao tuổi

Để cải thiện trí nhớ, người cao tuổi nên rèn luyện thể lực với hình thức phù hợp, ngủ đủ giấc, xây dựng chế độ ăn lành mành và tích ...
loi song gian di giup ban song lau

Lối sống giản dị giúp bạn sống lâu

Không phải là người giàu có, không cần phải ăn cao lương mĩ vị, cũng chẳng cần phải tìm uống những loại thuốc trường sinh bất lão,... bạn vẫn có ...
8 thuc pham an hang ngay de gay ngo doc

8 thực phẩm ăn hàng ngày dễ gây ngộ độc

Trong quà cà chua xanh có chứa Solanine, một loại glyco-alkaloid đắng và độc, ăn nhiều có nguy cơ ngộ độc rất cao. Trong khi đó, khoai lang có đốm đen thường ...
8 thuc pham tang cuong tri nho tot cho nguoi cao tuoi

 8 thực phẩm tăng cường trí nhớ tốt cho người cao tuổi

Các loại cá, trái cây giàu Vitamin C, đậu nành, rau xanh,... là những thực phẩm giúp tăng cường trí nhớ, rất tổt cho người cao tuổi. Bên cạnh chế ...
Phiên bản di động