Biện pháp dự phòng hội chứng chuyển hóa

Hội chứng chuyển hóa thường được định nghĩa là một nhóm các chứng bệnh: Tăng huyết áp, tăng đường - máu, dư thừa mỡ trung tâm hay bất thường về cholesterol xảy ra đồng thời, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và các vấn đề khác về sức khỏe như đột qụy, đái tháo đường...

Khi bạn chỉ có đơn độc một trong các chứng này thì không có nghĩa là bạn bị hội chứng chuyển hóa. Tuy vậy, bất kì một chứng nào trong số đó cũng đều có thể làm tăng nguy cơ và khi có nhiều hơn các chứng bệnh phối hợp thì nguy cơ càng lớn hơn.

Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh

Người mắc hội chứng chuyển hóa (HCCH) thường xuất hiện các triệu chứng: Tăng huyết áp, tăng insulin làm rối loạn dung nạp glucose; tăng nồng độ chất béo triglyceride; giảm cholesterol tốt HDL; béo phì.

Theo tiêu chuẩn chẩn đoán của Tổ chức Y tế Thế giới, người mắc bệnh sẽ gồm 3 trong 5 dấu hiệu sau: Có béo bụng, vòng eo trên 102cm ở nam và trên 88cm ở nữ; tăng triglyceride máu trên 150mg/dl; nồng độ HDL-c dưới 40mg/dl ở nam và dưới 50mg/dl ở nữ; huyết áp trên 130/85mmHg; đường huyết lúc đói trên 110mg/dl.

Người châu Á, trong đó có Việt Nam mắc bệnh gồm các tiêu chuẩn: Vòng eo trên 90cm ở nam và trên 80cm ở nữ; đường huyết lúc đói trên 110mg/dl hoặc bị bệnh đái tháo đường; HDL-C dưới 40mg/dl ở nam và dưới 50mg/dL ở nữ; triglyceride trên 150mg/dl; huyết áp trên 130/85mmHg hoặc đang điều trị tăng huyết áp.

Ai dễ gặp và hệ lụy?

HCCH là kết quả của nhiều yếu tố: Tuổi tác, bệnh sử gia đình và di truyền (một số gene làm cho dễ mắc hội chứng này), ăn uống không hợp lí, các thay đổi hormon (như ở tuổi sau mãn kinh, hội chứng buồng trứng đa nang ở tuổi sinh đẻ), môi trường sống tĩnh tại, ít hoạt động thể lực, stress... Có càng nhiều yếu tố nguy cơ thì càng có nguy cơ lớn hơn của đái tháo đường và bệnh tim mạch.

bien phap du phong hoi chung chuyen hoa
 

Các rối loạn về chuyển hóa kết hợp thúc đẩy sự hình thành và phát triển của các mảng xơ vữa trong động mạch, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và mạch máu não cũng như làm tăng tỉ lệ tử vong do các nguyên nhân này. HCCH dẫn đến tình trạng xơ vữa mạnh ở các mạch máu lớn và nhỏ, trong đó, những vùng thường gặp là: Cung (quai) động mạch chủ, động mạch vành; động mạch cảnh trong, động mạch dưới đòn; động mạch não giữa, động mạch thân nền. Phình mạch: Hay gặp ở động mạch thân nền, động mạch cảnh trong. Các bệnh động mạch nhỏ.

Dự phòng và điều trị HCCH

Mục đích chính của điều trị HCCH là nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2. Vì vậy, việc thay đổi lối sống là điều quan trọng hàng đầu để đề phòng và giảm nhẹ các nguy cơ ngắn và dài hạn. Can thiệp vào lối sống bao gồm:

Ăn uống hợp lí: Giảm ăn các chất béo và đường; ăn nhiều rau, hạt, củ, quả, thịt nạc và cá, tránh dùng các thực phẩm chế biến với dầu thực vật (dễ tạo ra các acid béo không no), hạn chế dùng các thực phẩm chế biến (thường có nhiều muối và được cho thêm đường).

Chế độ ăn Địa Trung Hải cũng rất đáng tham khảo: Giàu mỡ “tốt” (dầu olive), chứa tỉ lệ carbohydrat và protein hợp lí (như cá và gà).

Tập thể dục: Tập nặng vừa phải, ví dụ như đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5-7 ngày trong tuần.

Giảm cân nặng: Giảm cân nặng giúp giảm nguy cơ bệnh tim. Mục tiêu là giảm 7-10% cân nặng hiện có của bạn, cần ăn giảm 500-1.000 calo/ngày để đạt chỉ số trọng lượng cơ thể (BMI) dưới 25kg/m2.

Giảm LDL-cholesterol và giảm huyết áp: Bằng cách giảm cân, tập thể dục kết hợp dùng thuốc khi cần. Bỏ thuốc lá là yếu tố nguy cơ chính của các vấn đề về tim mạch.

Lời khuyên của thầy thuốc

Để phòng tránh các rối loạn chuyển hóa, cần loại bỏ những yếu tố gây xơ vữa động mạch có thể phòng tránh được gồm: Tránh béo phì; bỏ hút thuốc lá; điều trị tích cực bệnh tăng huyết áp; kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường; điều trị rối loạn lipid máu; tăng cường vận động thể lực; bỏ hẳn hoặc hạn chế uống rượu; tránh mọi căng thẳng (stress); phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn... Ngoài ra, cách đơn giản nhất và hiệu quả nhất là tầm soát sớm theo định kì để biết tình trạng sức khỏe của mình và chủ động điều chỉnh. Cần tầm soát định kì những bệnh lí thường gặp, tầm soát những nhóm bệnh nhất định trên những đối tượng nhất định (nhóm nguy cơ). Chủ động khám sức khỏe và xét nghiệm định kì ít nhất mỗi năm 1 lần. Phát hiện sớm các rối loạn là cách duy nhất để ngăn ngừa nguy cơ bệnh lí diễn ra.

Theo BS Quang Huy

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

thu tuong chinh phu phe duyet chuong trinh cham soc suc khoe nct den nam 2030 thich ung voi gia hoa dan so

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030 thích ứng với già hóa dân số

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Chương trình Chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030 với mục tiêu chăm sóc, nâng cao sức khỏe  NCT (người từ đủ 60 tuổi trở lên) bảo đảm thích ứng với già hóa dân số, góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030.
7 loai thuc pham tot cho nguoi tieu duong

7 loại thực phẩm tốt cho người tiểu đường

Người mắc bệnh tiểu đường việc không kiểm soát tốt đường máu có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cả cấp tính lẫn mạn tính…
can trong voi nhung bien chung nguy hiem cua benh basedow

Cẩn trọng với những biến chứng nguy hiểm của bệnh basedow!

Basedow là một trong những bệnh lí tuyến giáp phổ biến, gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe người mắc. Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến những biến chứng nghiêm trọng mà bệnh basedow có thể gây ra cũng như biện pháp khắc phục hiệu quả, an toàn.
vien nghe den tieu thuc cua cong ty tnhh y hoc co truyen le thai ton gop phan ho tro suc khoe nct

Viên nghệ đen tiêu thực của Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn góp phần hỗ trợ sức khỏe NCT

 Sau thời gian dài nghiên cứu và thử nghiệm thành công, Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn đã đưa ra thị trường sản phẩm bảo vệ sức khỏe: Viên nghệ đen tiêu thực, đã được Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cấp giấy tiếp nhận đăng ký công bố sản phẩm. Đây là thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho người cao tuổi.  
tang cuong suc khoe than tam bang cac phuong phap y hoc co truyen

Tăng cường sức khỏe thân tâm bằng các phương pháp Y học cổ truyền

Đó là chủ đề buổi Hội thảo do Trung tâm Tư vấn sức khỏe cộng đồng TP Hồ Chí Minh và Group Sapa Trị liệu Việt tổ chức sáng 29/9, tại Bảo tàng Phụ nữ TP Hồ Chí Minh, có nhiều người cao tuổi tham dự.

Tin khác

Chú trọng nâng cao nghiệp vụ, chăm sóc sức khỏe NCT

chu trong nang cao nghiep vu cham soc suc khoe nct
Công tác dân số hiện còn nhiều khó khăn, cơ quan dân số của các huyện đang giai đoạn kiện toàn, thiếu người làm việc, cán bộ quản lí; viên chức dân số cấp xã sau kiện toàn nhiều người chưa được đào tạo chuyên môn, chưa có kinh nghiệm công tác và phải kiêm nhiệm vụ ở trạm y tế; mức bồi dưỡng cho cộng tác viên thực hiện công việc dân số ở thôn, tổ dân phố thấp, chưa được cải thiện.

Viêm đại tràng mạn tính, căn bệnh dễ mắc nhưng khó chữa

viem dai trang man tinh can benh de mac nhung kho chua
Viêm đại tràng mạn tính là một bệnh thường gặp ở nước ta, bệnh rất khó trị dứt điểm và hay tái phát, biểu hiện bằng những cơn đau bụng thường xuyên, rối loạn tiêu hóa gây ảnh hưởng tới sức khỏe và cuộc sống của người bệnh.

Cách tự nhiên để xương chắc khỏe

cach tu nhien de xuong chac khoe
Mật độ xương rất quan trọng đối với xương và sức khỏe tổng thể. Nếu xương giảm mật độ, chúng có thể dễ dàng bị gãy. Tuy nhiên, có nhiều cách giúp tăng cường và duy trì mật độ xương một cách tự nhiên.

Tăng mỡ máu ở người cao tuổi

tang mo mau o nguoi cao tuoi
Tăng mỡ máu là một chứng bệnh gặp khá phổ biến, đặc biệt ở NCT. Tăng mỡ máu có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống người bệnh, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, NCT nên làm gì để phòng chứng tăng mỡ máu?...

Hướng dẫn cách bảo đảm an toàn trong chăm sóc Người cao tuổi trong đại dịch COVID-19

huong dan cach bao dam an toan trong cham soc nguoi cao tuoi trong dai dich covid 19
Trong bối cảnh COVID- 19 đang đe dọa toàn cầu và mỗi quốc gia, Trong số người bị nhiễm COVID-19, người cao tuổi (NCT) luôn có nguy cơ tử vong cao hơn những người ở lứa tuổi trẻ hơn vì hầu hết NCT bị mắc bệnh nền.

Giúp NCT phòng bệnh hô hấp mùa nắng nóng

giup nct phong benh ho hap mua nang nong
Nắng nóng kéo dài, nhất là những ngày gần đây, thời tiết ngoài trời ở miền Bắc nước ta có ngày lên trên 40 độ, nhiều bệnh có xu hướng gia tăng, trong đó có bệnh đường hô hấp, đặc biệt hay gặp ở NCT. Vậy, mùa Hè NCT nên làm gì để phòng bệnh đường hô hấp?
Xem thêm
them 6 nguoi nhap canh mac covid 19

Thêm 6 người nhập cảnh mắc Covid-19

18h ngày 19/10, Bộ Y tế ghi nhận thêm 6 ca nhập cảnh mắc Covid-19 được cách ly ngay, nâng tổng số ca nhiễm cả nước lên 1.140 ca. Đến ...
tap chi khoa hoc danh tieng hang dau the gioi cong bo nghien cuu dieu tri tu ky cua vinmec

Tạp chí khoa học danh tiếng hàng đầu thế giới công bố nghiên cứu điều trị tự kỷ của Vinmec

Tạp chí khoa học danh tiếng thế giới STEM CELLS Translational Medicine (Nhà xuất bản Wiley, Hoa Kỳ) số tháng 9.2020 công bố nghiên cứu “Kết quả của việc ghép ...
tu 15112020 phat den 200 trieu dong vi pham hanh chinh trong linh vuc y te

Từ 15/11/2020 phạt đến 200 triệu đồng vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế

Cá nhân có thể bị phạt tối đa tới 100 triệu đồng và 200 triệu đồng đối với tổ chức nếu vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, ...
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
8 loai nam tot cho suc khoe

8 loại nấm tốt cho sức khỏe

Không chỉ thơm ngon, bổ dưỡng mà những loại nấm dưới đây còn có thể tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ chữa được nhiều bệnh hiệu quả và có ...
nhung thoi quen tot cho trai tim

Những thói quen tốt cho trái tim

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (HCDC), để có một trái tim khỏe mạnh mỗi người cần duy trì các thói quen như: Vận động ...
no luc cham soc dinh duong vi su phat trien cua tre em tren toan cau

Nỗ lực chăm sóc dinh dưỡng vì sự phát triển của trẻ em trên toàn cầu

Hiện nay trên thế giới đã có 68 quốc gia triển khai Sữa học đường (SHĐ) với khoảng 160 triệu trẻ em được hưởng lợi từ việc uống sữa tại ...
Phiên bản di động