Dị vật đường tiêu hóa, đặc biệt là bã thức ăn, là tình trạng tương đối phổ biến ở NCT do suy giảm chức năng nhai và giảm nhu động dạ dày. Nếu không được xử trí kịp thời, khối bã có thể gây tắc nghẽn đường tiêu hóa, loét hoặc thủng dạ dày.
Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình tiếp nhận nữ bệnh nhân P.T.L. (70 tuổi) nhập viện vì đau tức vùng thượng vị, buồn nôn và nôn nhiều. Kết quả nội soi phát hiện một khối bã thức ăn lớn mắc kẹt trong dạ dày, có nguy cơ gây tắc ruột và nhiều biến chứng nguy hiểm.
 |
| ThS.BSNT Nguyễn Thị Oanh cùng ê-kíp thực hiện nội soi can thiệp dưới gây mê, thay vì phẫu thuật mở nhằm giảm tối đa nguy cơ cho người bệnh. |
Đây là trường hợp có nguy cơ cao do người bệnh tuổi cao, thể trạng suy kiệt, mắc nhiều bệnh lý nền như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, suy tim và từng đặt stent mạch vành nên phải duy trì thuốc chống ngưng tập tiểu cầu liên tục.
Sau hội chẩn, ê-kíp do ThS.BSNT Nguyễn Thị Oanh thực hiện đã lựa chọn phương pháp nội soi can thiệp dưới gây mê thay cho phẫu thuật mở nhằm giảm tối đa nguy cơ cho người bệnh.
Do khối bã thức ăn có kích thước lớn và rất cứng, ê-kíp không thể lấy bằng rọ gắp thông thường mà áp dụng kỹ thuật cắt nhỏ cơ học ngay trong lòng dạ dày, sau đó gắp từng phần dị vật ra ngoài qua đường miệng. Phương pháp này giúp lấy bỏ hoàn toàn khối bã thức ăn mà không cần phẫu thuật, đồng thời bảo tồn cấu trúc giải phẫu tự nhiên của đường tiêu hóa.
Hệ thống nội soi độ phân giải cao cũng giúp các bác sĩ quan sát rõ tình trạng viêm loét niêm mạc dạ dày do khối bã chèn ép, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ chảy máu ở bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu.
Sau 24 giờ can thiệp, các chỉ số sinh tồn của người bệnh ổn định, bệnh nhân ăn uống trở lại bình thường và đủ điều kiện xuất viện.
 |
| Bã thức ăn kẹt trong dạ dày người bệnh. |
Theo ThS.BSNT Nguyễn Thị Oanh, giá trị lớn nhất của ca can thiệp không chỉ là lấy thành công khối bã thức ăn mà còn giúp người bệnh cao tuổi, có nhiều bệnh nền tránh được một cuộc phẫu thuật. Đối với bệnh nhân từng đặt stent mạch vành và đang sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu, việc tránh phẫu thuật cũng đồng nghĩa giảm đáng kể nguy cơ chảy máu và cải thiện tiên lượng điều trị.
Các bác sĩ cho biết, bã thức ăn thường hình thành ở NCT có răng yếu, nhai không kỹ, giảm nhu động dạ dày hoặc ăn nhiều thực phẩm chứa nhiều chất xơ cứng như măng, rau già, các loại quả chát như hồng ngâm, ổi, nhất là khi ăn lúc đói.
NCT nên ăn chậm, nhai kỹ, lựa chọn thực phẩm phù hợp với khả năng nhai nuốt. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, đầy bụng, buồn nôn hoặc nôn kéo dài, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử lý sớm, tránh các biến chứng nguy hiểm.
