Y tế 27/01/2026 11:25
Trước nguy cơ xâm nhập của virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch, chủ động theo dõi sức khỏe và tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng bệnh.
Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, chủ yếu lây từ động vật sang người và có thể lây từ người sang người. Virus này được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia, sau đó ghi nhận các ca bệnh trên người tại Bangladesh (năm 2001) và Ấn Độ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah hiện mới ghi nhận các ca rải rác với quy mô nhỏ, chưa hình thành ổ dịch lớn. Tuy nhiên, đây là mầm bệnh đặc biệt nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40-75%. Đáng lưu ý, đến nay vẫn chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
 |
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, tính đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Tuy nhiên, trước diễn biến dịch bệnh tại khu vực, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống dịch ngay từ cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng khi có tình huống phát sinh.
Bộ Y tế đồng thời phối hợp chặt chẽ với WHO và các quốc gia để theo dõi sát tình hình, kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp và hiệu quả.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định.
Giới chức y tế Ấn Độ xác nhận virus Nipah có nguồn gốc từ loài dơi ăn quả, có thể lây sang người qua thực phẩm bị nhiễm bẩn, tiếp xúc với động vật mắc bệnh hoặc lây từ người sang người qua giọt bắn và dịch tiết.
Trước nguy cơ lan rộng trong khu vực, Thái Lan đã triển khai sàng lọc y tế đối với hành khách nhập cảnh từ Ấn Độ tại các sân bay quốc tế lớn, đồng thời phát thẻ cảnh báo sức khỏe cho người đến từ vùng nguy cơ. Nepal cũng tăng cường kiểm tra y tế tại sân bay và các cửa khẩu giáp Ấn Độ.
WHO xếp virus Nipah vào nhóm mầm bệnh ưu tiên do tiềm năng gây dịch lớn. Các chuyên gia y tế cảnh báo việc chẩn đoán nhầm hoặc bỏ sót ca bệnh, đặc biệt trong môi trường bệnh viện, có thể khiến nhân viên y tế trở thành nhóm có nguy cơ lây nhiễm cao.
Thời gian ủ bệnh do virus Nipah thường từ 4-14 ngày. Người nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Sau đó, bệnh có thể tiến triển với các biểu hiện nặng hơn như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, cho thấy tình trạng viêm não cấp tính. Một số biến chứng thần kinh nguy hiểm có thể xuất hiện sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.
 |
Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân: Hạn chế đến các khu vực đang có dịch do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết. Tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng dịch. Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất; hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Thực hiện nghiêm vệ sinh an toàn thực phẩm: ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến.
Không tiếp xúc gần với các động vật có nguy cơ lây truyền cao như dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; sử dụng khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, sau đó rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng, việc nâng cao ý thức phòng bệnh và chủ động theo dõi sức khỏe là yếu tố then chốt giúp ngăn chặn nguy cơ xâm nhập và lây lan của virus Nipah vào cộng đồng.
