Vì sao Trung Quốc muốn từ bỏ phát triển dựa vào xuất khẩu?

Đối diện với đòn trừng phạt thuế từ Mỹ cùng với mức độ bảo hộ ngày một lớn ở châu Âu, Bắc Kinh sẽ phải ưu tiên đẩy mạnh tiêu dùng nội địa…

Chuyển từ hướng ngoại sang hướng nội

Nhiều năm qua, giới lãnh đạo Trung Quốc nói nhiều đến thích ứng “tái cân bằng kinh tế toàn cầu” thông qua dịch chuyển mô hình kinh tế theo hướng lấy tiêu dùng nội địa làm đòn bẩy. Nhưng cũng trong từng ấy năm, có rất ít dấu hiệu cho thấy Trung Quốc từ bỏ vai trò công xưởng của thế giới.

Năm nay tình hình có thể khác khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc bước vào kì họp thứ 5 khóa XVII (26-29/10), với nội dung thảo luận trọng tâm là nhấn mạnh hơn nữa vai trò thị trường nội địa.

Giới quan sát Trung Quốc nhận thấy rõ mức độ cấp thiết trong bước chuyển đổi này, khi quốc gia 1,4 tỉ dân cảm nhận được băng giá chính trị từ đòn trừng phạt thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng với việc châu Âu quyết theo đuổi “tự chủ chiến lược về kinh tế”, đề cao phát triển sản xuất nội địa.

Trung Quốc tìm cách đẩy mạnh sản xuất, lưu thông hàng hóa trong thị trường nội địa.                                            Ảnh Skynews
Trung Quốc tìm cách đẩy mạnh sản xuất, lưu thông hàng hóa trong thị trường nội địa. Ảnh Skynews

Kể từ sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát, di dời sản xuất khỏi Trung Quốc để quay về quốc gia gốc đã trở thành đường hướng ngày càng nổi bật ở nhiều nền kinh tế phương Tây, khi họ viện dẫn những lo ngại an ninh do phụ thuộc vào các công ty công nghệ lớn của Trung Quốc.

Chiến lược dịch chuyển này được gọi là “vòng tuần hoàn kép”. Chủ tịch Tập Cận Bình là người công bố khái niệm này vào tháng 5 vừa qua. Chuyên gia phân tích Vicnet Zhu thuộc hãng tư vấn Rhodium Group cho rằng, giới lãnh đạo Bắc Kinh không ai khẳng định Trung Quốc sẽ được lợi hơn nếu ngắt kết nối với bên ngoài. Nhưng thực sự Bắc Kinh cần một Kế hoạch B để tránh điều tồi tệ nhất.

Không dễ thay đổi thói quen tiết kiệm, tiêu dùng

Việc dịch chuyển chỉ là vấn đề thời gian. Trung Quốc luôn hiểu rằng sớm hay muộn sẽ phải áp dụng mô hình mới. Vấn đề còn lại là cách thức thực hiện ra sao.

Năm 2000, Bắc Kinh phát động chiến lược “Khai phát miền Tây” nhằm tái phân bổ nguồn lực, tài sản từ các tỉnh duyên hải phát triển về các địa phương nằm sâu trong đất liền thông qua việc triển khai các dự án hạ tầng lớn.

Thông qua tạo việc làm cho người nghèo, giới hoạch định chính sách hi vọng sẽ kích thích chi tiêu trong dân chúng. Nhưng sáng kiến này cũng không thành công, kéo theo một thập kỉ dòng người từ nông thôn đổ ra các tỉnh, thành phố duyên hải miền Đông, khiến dân số Quảng Tây, Tứ Xuyên, Vân Nam ở vùng Tây Nam suy giảm.

“Vòng tuần hoàn kép” có ý biến những cam kết thành thay đổi thực tại thực chất. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu chiến lược này có đủ sức tạo ra nền tảng tăng trưởng giúp Trung Quốc vượt khỏi “bẫy thu nhập trung bình” hay không. Đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.

Thu nhập bình quân tại Trung Quốc đã tăng 8 lần trong giai đoạn từ 1978-2015. Nhưng đi kèm đó là gia tăng hố sâu ngăn cách giàu nghèo. Thói quen tiết kiệm cũng là một trở ngại, khi người dân Trung Quốc không sẵn lòng móc hầu bao chi tiêu. Tiết kiệm đã lên mức đỉnh, chiếm 52% GDP năm 2008 trước khi khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu tác động tới Trung Quốc. Tỉ lệ này hiện vẫn đứng ở mức cao, khoảng 45% GDP. Ngược lại, chi tiêu tiêu dùng cá nhân chỉ chiếm khoảng 38,8% GDP của Trung Quốc, thấp hơn nhiều so với mức 51,7% của Liên minh châu Âu (EU) và 66,8% ở Mỹ.

Theo Vicnet Zhu, lí do chính khiến người tiêu dùng Trung Quốc tăng tiết kiệm, e dè chi tiêu là do thiếu quỹ phúc lợi xã hội. Người dân sẽ phải tiết kiệm nhiều hơn để lo liệu khi về hưu, khi quỹ lương hưu rất hạn hẹp. Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc ước tính, quỹ lương hưu cho lao động thành phố sẽ cạn kiệt vào năm 2035.

Về nhân chủng học, thế hệ sinh ra trong thời kì áp dụng chính sách một con đang gặp phải thách thức kép. Số này hiện ở tầm tuổi 20-30 tuổi, họ có nghĩa vụ phụng dưỡng bố mẹ đã nghỉ hưu cũng như chăm sóc, đầu tư cho con cái. Hơn thế, thị trường lao động ngày nay trở nên cạnh tranh và khốc liệt hơn trước rất nhiều.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thắp sáng ngọn đèn màu cam  đẩy lùi “Đại dịch bóng tối”

Thắp sáng ngọn đèn màu cam đẩy lùi “Đại dịch bóng tối”

Cứ ba phụ nữ trên thế giới thì có một người bị bạo hành thể xác hoặc tình dục. Bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái là hành vi vi phạm quyền con người nghiêm trọng và để lại những hậu quả tàn khốc về cả thể chất lẫn tinh thần, thậm chí gây tử vong. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 hoành hành, vấn nạn này gia tăng đáng báo động, đe dọa gây ra những hậu quả nặng nề chẳng kém gì một đại dịch…
Nguy cơ trên Biển Đông từ một dự luật của Trung Quốc

Nguy cơ trên Biển Đông từ một dự luật của Trung Quốc

Dự luật Hải cảnh của Trung Quốc cho phép lực lượng này dùng vũ lực có thể tiềm ẩn “ngoại giao pháo hạm” và gây nhiều lo ngại cho các quốc gia...
Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Phát biểu khai mạc Đối thoại Doanh nhân APEC 2020 (APEC Dialogues 2020) với chủ đề “Tái thiết hình ảnh APEC - Những ưu tiên sau đại dịch COVID19” sáng 19/11, theo hình thức trực tuyến, Thủ tướng nước chủ nhà Malaysia Muhyiddin Yassin khẳng định dịch viêm đường hô hấp cấp COVID19 bùng phát, ảnh hưởng nghiêm trọng và tác động lâu dài đến các ưu tiên kinh tế và thương mại trong APEC và việc tái định hình APEC thực sự cần thiết…
“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ  được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

Đại dịch Covid-19 tại Mỹ có nguy cơ biến thành một thảm họa nhân đạo, khi ông Trump kiên quyết không chuyển giao quyền lực...
RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

Ngày 15/11, Nhật Bản tham gia kí kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cùng 14 quốc gia khác, đang chiếm gần 50% tổng kim ngạch thương mại của nước này.

Tin khác

Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz
Thông tin về việc các bên xung đột tại Nagorny-Karabakh dưới vai trò trung gian của Nga đạt được thỏa thuận ngừng bắn mới, thực hiện từ 0 giờ ngày 10/11, xuất hiện khá bất ngờ và sau nhiều lần các lệnh ngừng bắn trước đó bị vi phạm ngay khi bắt đầu có hiệu lực…

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm
Dù chưa được khẳng định chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ 2020, song ông Joe Biden được cho là đang xúc tiến soạn thảo một loạt sắc lệnh hành pháp, nhằm đảo ngược những chính sách gây tranh cãi của chính quyền Tổng thống Trump, sau khi ông nhậm chức vào ngày 20/1/2021…

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ
Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành hơn 270 phiếu đại cử tri trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, qua đó sẽ trở thành tổng thống thứ 46 của nước này.

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden
Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”
Đó là chủ đề của Phiên thảo luận trực tuyến Cấp cao Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBALHQ) tổ chức ngày 3/11, do Thủ tướng Saint Vincent & Grenadines Ralph Gonsalves, Chủ tịch HĐBA tháng 11/2020 chủ trì. Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự họp…

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng
Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến địa" quan trọng là Michigan và Wisconsin.
Xem thêm
Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành ...
Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.
Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động