Trung Quốc rơi vào tình thế “khó xử” ở Trung Đông

Hợp tác với Iran, Trung Quốc đứng trước nguy cơ làm mất lòng các đối tác khu vực cũng như vướng vào các vấn đề chính trị - an ninh phức tạp ở Trung Đông…

Hàm ý từ thỏa thuận hàng trăm tỉ USD

Thông tin được báo chí tiết lộ về thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện đầy tham vọng giữa Iran và Trung Quốc đã đặt ra câu hỏi liệu chúng ta đang chứng kiến sự dịch chuyển mang tính xây dựng ở khu vực địa lí chiến lược của châu Á này hay đây chỉ là “cuộc hôn nhân” vì lợi ích của 2 nước trên. Trên thực tế, thỏa thuận này có thể đối mặt với một số trở ngại, cũng như có thể khiến Trung Quốc bị cuốn vào “vòng xoáy” chính trị phức tạp ở Trung Đông.

Tuy nhiên, để hiểu thấu đáo nhất thỏa thuận này, chúng ta cần phải nhìn nó qua lăng kính của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), vốn có mục đích kết nối về mặt kinh tế giữa Trung Quốc với các thị trường lớn ở châu Á, châu Âu, châu Phi, bảo đảm nguồn cung năng lượng trong dài hạn của Trung Quốc.

Các dự án trị giá 400 tỉ USD trong thỏa thuận Iran - Trung Quốc cho tới nay là thỏa thuận lớn nhất của Trung Quốc với một quốc gia trong BRI. Dù vậy, hợp tác sâu rộng với Iran không có nghĩa là Trung Quốc sẽ “thuận buồm xuôi gió”. Việc thực hiện thỏa thuận trên có thể khiến Bắc Kinh đối mặt với những thách thức đáng kể mà cả Iran và Trung Quốc đều chưa đánh giá đầy đủ.

5715 it gsbc
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong một cuộc gặp ở Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 31/12/2019. Ảnh: Getty

Khẩu hiệu “không phương Đông, không phương Tây” đã ăn sâu vào suy nghĩa của Iran khi nói về quan hệ với các cường quốc. Ngoài ra, nhiều người dân Iran vẫn hoài nghi về thỏa thuận Trung Quốc - Iran, cáo buộc chính phủ bán các tài sản quốc gia cho Bắc Kinh với giá rẻ mạt. Trên thực tế, Iran có lẽ sẽ cố ý kéo dài việc tái đàm phán hoặc thậm chí hủy bỏ các dự án đã nhất trí với Trung Quốc, đặc biệt nếu Tehran có thể tái lập quan hệ thương mại với phương Tây.

Bắc Kinh chắc chắn muốn tránh can thiệp quân sự vào Trung Đông giống như Mỹ, ngay cả khi Washington nhận được những lợi ích nhất định nhờ “chiếc ô an ninh” này. Tuy nhiên, khi các lợi ích kinh tế ở Trung Đông lớn dần lên, Trung Quốc sẽ thấy ngày càng khó duy trì thái độ trung lập về chính trị và an ninh trong một khu vực mà bất kì ai tham dự đều phải “chọn phe”.

Tình thế khó xử của Trung Quốc

Sự phức tạp trong các mối quan hệ ở Trung Đông khiến cho Trung Quốc rơi vào tình thế khó xử. Bắc Kinh muốn xây dựng quan hệ chiến lược với Tehran ngay trong khi nước này thúc đẩy các mối quan hệ gần gũi hơn với các nước khu vực như Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Israel. Trên thực tế, Trung Quốc cũng đang đàm phán quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Saudi Arabia và UAE. Tuy nhiên, những quốc gia này gọi Iran là một mối đe dọa hiện hữu, là “kẻ thù không đội trời chung”, Bắc Kinh có thể sa vào vòng xoáy rủi ro.

Chỉ vài ngày trước khi thông tin về thỏa thuận Trung Quốc - Iran bị rò rỉ ra ngoài, Ngoại trưởng Trung Quốc và các ngoại trưởng của Liên đoàn Arab đã thông qua Tuyên bố Amman với việc các nước Arab tán thành chính sách ngoại giao trung lập của Trung Quốc về “một cộng đồng với tương lai chung vì nhân loại”. Những dấu hiệu trên có thể giúp giải thích tại sao Bắc Kinh chưa chính thức xác nhận nước này đang trong quá trình đàm phán một thỏa thuận với Iran.

Bắc Kinh sẽ làm gì để cân bằng mối quan hệ với Iran và với các nước vốn luôn coi Tehran là mối đe dọa khu vực? Nếu xử lí không khéo léo, Bắc Kinh có thể “mất nhiều hơn được” tại Trung Đông.

Cho tới nay, Trung Quốc cố gắng để tận dụng các mối quan hệ phát triển tốt đẹp với các nước vùng Vịnh, Israel và Iran. Tuy nhiên, sự đối đầu gay gắt giữa các bên ở Trung Đông buộc Trung Quốc phải giảm bớt mức độ hợp tác với Iran hoặc nước này sẽ phải tìm cách để làm yên lòng các quốc gia vùng Vịnh và Israel về các chính sách của Tehran. Trung Quốc dường như vẫn e ngại thừa nhận rằng, nước này đang đứng trong tình thế buộc phải lựa chọn nhưng thực tế khốc liệt ở Trung Đông sẽ khiến điều đó trở nên rõ ràng hơn.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nguy cơ trên Biển Đông từ một dự luật của Trung Quốc

Nguy cơ trên Biển Đông từ một dự luật của Trung Quốc

Dự luật Hải cảnh của Trung Quốc cho phép lực lượng này dùng vũ lực có thể tiềm ẩn “ngoại giao pháo hạm” và gây nhiều lo ngại cho các quốc gia...
Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Phát biểu khai mạc Đối thoại Doanh nhân APEC 2020 (APEC Dialogues 2020) với chủ đề “Tái thiết hình ảnh APEC - Những ưu tiên sau đại dịch COVID19” sáng 19/11, theo hình thức trực tuyến, Thủ tướng nước chủ nhà Malaysia Muhyiddin Yassin khẳng định dịch viêm đường hô hấp cấp COVID19 bùng phát, ảnh hưởng nghiêm trọng và tác động lâu dài đến các ưu tiên kinh tế và thương mại trong APEC và việc tái định hình APEC thực sự cần thiết…
“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ  được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

Đại dịch Covid-19 tại Mỹ có nguy cơ biến thành một thảm họa nhân đạo, khi ông Trump kiên quyết không chuyển giao quyền lực...
RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

Ngày 15/11, Nhật Bản tham gia kí kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cùng 14 quốc gia khác, đang chiếm gần 50% tổng kim ngạch thương mại của nước này.
Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Thông tin về việc các bên xung đột tại Nagorny-Karabakh dưới vai trò trung gian của Nga đạt được thỏa thuận ngừng bắn mới, thực hiện từ 0 giờ ngày 10/11, xuất hiện khá bất ngờ và sau nhiều lần các lệnh ngừng bắn trước đó bị vi phạm ngay khi bắt đầu có hiệu lực…

Tin khác

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm
Dù chưa được khẳng định chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ 2020, song ông Joe Biden được cho là đang xúc tiến soạn thảo một loạt sắc lệnh hành pháp, nhằm đảo ngược những chính sách gây tranh cãi của chính quyền Tổng thống Trump, sau khi ông nhậm chức vào ngày 20/1/2021…

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ
Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành hơn 270 phiếu đại cử tri trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, qua đó sẽ trở thành tổng thống thứ 46 của nước này.

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden
Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”
Đó là chủ đề của Phiên thảo luận trực tuyến Cấp cao Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBALHQ) tổ chức ngày 3/11, do Thủ tướng Saint Vincent & Grenadines Ralph Gonsalves, Chủ tịch HĐBA tháng 11/2020 chủ trì. Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự họp…

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng
Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến địa" quan trọng là Michigan và Wisconsin.

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Góc nhìn từ Ấn Độ

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Góc nhìn từ Ấn Độ
Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào ngày 3/11 (theo giờ Mỹ) không chỉ quyết định số phận của nước Mỹ mà còn tác động đến cả thế giới nói chung và Ấn Độ nói riêng… Kết quả bầu cử sẽ định hình các sự kiện toàn cầu…
Xem thêm
Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành ...
Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.
Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động