Trung Quốc rơi vào tình thế “khó xử” ở Trung Đông

Hợp tác với Iran, Trung Quốc đứng trước nguy cơ làm mất lòng các đối tác khu vực cũng như vướng vào các vấn đề chính trị - an ninh phức tạp ở Trung Đông…

Hàm ý từ thỏa thuận hàng trăm tỉ USD

Thông tin được báo chí tiết lộ về thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện đầy tham vọng giữa Iran và Trung Quốc đã đặt ra câu hỏi liệu chúng ta đang chứng kiến sự dịch chuyển mang tính xây dựng ở khu vực địa lí chiến lược của châu Á này hay đây chỉ là “cuộc hôn nhân” vì lợi ích của 2 nước trên. Trên thực tế, thỏa thuận này có thể đối mặt với một số trở ngại, cũng như có thể khiến Trung Quốc bị cuốn vào “vòng xoáy” chính trị phức tạp ở Trung Đông.

Tuy nhiên, để hiểu thấu đáo nhất thỏa thuận này, chúng ta cần phải nhìn nó qua lăng kính của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), vốn có mục đích kết nối về mặt kinh tế giữa Trung Quốc với các thị trường lớn ở châu Á, châu Âu, châu Phi, bảo đảm nguồn cung năng lượng trong dài hạn của Trung Quốc.

Các dự án trị giá 400 tỉ USD trong thỏa thuận Iran - Trung Quốc cho tới nay là thỏa thuận lớn nhất của Trung Quốc với một quốc gia trong BRI. Dù vậy, hợp tác sâu rộng với Iran không có nghĩa là Trung Quốc sẽ “thuận buồm xuôi gió”. Việc thực hiện thỏa thuận trên có thể khiến Bắc Kinh đối mặt với những thách thức đáng kể mà cả Iran và Trung Quốc đều chưa đánh giá đầy đủ.

trung quoc roi vao tinh the kho xu o trung dong
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong một cuộc gặp ở Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 31/12/2019.          Ảnh: Getty

Khẩu hiệu “không phương Đông, không phương Tây” đã ăn sâu vào suy nghĩa của Iran khi nói về quan hệ với các cường quốc. Ngoài ra, nhiều người dân Iran vẫn hoài nghi về thỏa thuận Trung Quốc - Iran, cáo buộc chính phủ bán các tài sản quốc gia cho Bắc Kinh với giá rẻ mạt. Trên thực tế, Iran có lẽ sẽ cố ý kéo dài việc tái đàm phán hoặc thậm chí hủy bỏ các dự án đã nhất trí với Trung Quốc, đặc biệt nếu Tehran có thể tái lập quan hệ thương mại với phương Tây.

Bắc Kinh chắc chắn muốn tránh can thiệp quân sự vào Trung Đông giống như Mỹ, ngay cả khi Washington nhận được những lợi ích nhất định nhờ “chiếc ô an ninh” này. Tuy nhiên, khi các lợi ích kinh tế ở Trung Đông lớn dần lên, Trung Quốc sẽ thấy ngày càng khó duy trì thái độ trung lập về chính trị và an ninh trong một khu vực mà bất kì ai tham dự đều phải “chọn phe”.

Tình thế khó xử của Trung Quốc

Sự phức tạp trong các mối quan hệ ở Trung Đông khiến cho Trung Quốc rơi vào tình thế khó xử. Bắc Kinh muốn xây dựng quan hệ chiến lược với Tehran ngay trong khi nước này thúc đẩy các mối quan hệ gần gũi hơn với các nước khu vực như Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Israel. Trên thực tế, Trung Quốc cũng đang đàm phán quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Saudi Arabia và UAE. Tuy nhiên, những quốc gia này gọi Iran là một mối đe dọa hiện hữu, là “kẻ thù không đội trời chung”, Bắc Kinh có thể sa vào vòng xoáy rủi ro.

Chỉ vài ngày trước khi thông tin về thỏa thuận Trung Quốc - Iran bị rò rỉ ra ngoài, Ngoại trưởng Trung Quốc và các ngoại trưởng của Liên đoàn Arab đã thông qua Tuyên bố Amman với việc các nước Arab tán thành chính sách ngoại giao trung lập của Trung Quốc về “một cộng đồng với tương lai chung vì nhân loại”. Những dấu hiệu trên có thể giúp giải thích tại sao Bắc Kinh chưa chính thức xác nhận nước này đang trong quá trình đàm phán một thỏa thuận với Iran.

Bắc Kinh sẽ làm gì để cân bằng mối quan hệ với Iran và với các nước vốn luôn coi Tehran là mối đe dọa khu vực? Nếu xử lí không khéo léo, Bắc Kinh có thể “mất nhiều hơn được” tại Trung Đông.

Cho tới nay, Trung Quốc cố gắng để tận dụng các mối quan hệ phát triển tốt đẹp với các nước vùng Vịnh, Israel và Iran. Tuy nhiên, sự đối đầu gay gắt giữa các bên ở Trung Đông buộc Trung Quốc phải giảm bớt mức độ hợp tác với Iran hoặc nước này sẽ phải tìm cách để làm yên lòng các quốc gia vùng Vịnh và Israel về các chính sách của Tehran. Trung Quốc dường như vẫn e ngại thừa nhận rằng, nước này đang đứng trong tình thế buộc phải lựa chọn nhưng thực tế khốc liệt ở Trung Đông sẽ khiến điều đó trở nên rõ ràng hơn.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

an do australia dep bo oan gian cu xich lai gan nhau hon

Ấn Độ-Australia: Dẹp bỏ oán giận cũ, xích lại gần nhau hơn

Theo chuyên gia Dhruva Jaishankar trong bài viết cho Viện chính sách Lowy (Australia), mối quan hệ Ấn Độ-Australia đã trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết, đúng vào thời điểm cả hai nước đều cần tới mối quan hệ này...
thong diep 2020 cua chu tich ec va suc manh ket noi cua chau au

Thông điệp 2020 của Chủ tịch EC và sức mạnh kết nối của châu Âu

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa trình bày Thông điệp liên minh tại Nghị viện châu Âu (EP), trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với một số thách thức lớn…
tan thu tuong nhat ban yoshihide suga su menh vuot qua thach thuc

Tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga: Sứ mệnh “vượt qua thách thức”

Ngày 16/9, Quốc hội Nhật Bản đã chính thức bầu ông Yoshihide Suga làm Thủ tướng thứ 99 của nước này.
google doodle ton vinh van dong vien terry fox nha hoat dong nhan dao

Google Doodle tôn vinh vận động viên Terry Fox - nhà hoạt động nhân đạo

Google Doodle ngày 13.9 tôn vinh Terry Fox - vận động viên, nhà hoạt động nhân đạo người Canada.
my tuong niem cac nan nhan vu tan cong khung bo 119

Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9

Tối qua theo giờ ở Việt Nam, nước Mỹ đã tiến hành lễ tưởng niệm hàng nghìn nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 cách đây đúng 19 năm. Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, các lễ tưởng niệm năm nay đều được tổ chức theo cách rất khác so với mọi năm.

Tin khác

Bầu cử Mỹ 2020: Hai ứng viên Trump và Biden bước vào giai đoạn quyết liệt

bau cu my 2020 hai ung vien trump va biden buoc vao giai doan quyet liet
Đội tranh cử của ông Trump lên kế hoạch tập trung vào an toàn xã hội và kinh tế, trong khi đối thủ Joe Biden muốn khoét sâu vào yếu kém của đương kim Tổng thống trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19…

Thủ tướng Nhật Bản mới kế thừa những gì của “Abenomics”?

thu tuong nhat ban moi ke thua nhung gi cua abenomics
Yoshihide Suga đang là ứng cử tiềm năng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản. Nếu trở thành người kế nhiệm Thủ tướng Shinzo Abe liệu chính sách kinh tế của ông Suga sẽ có gì giống và khác với Abenomics?...

Anh có bước vào “kỉ nguyên cạnh tranh mới” trên Biển Đông?

anh co buoc vao ki nguyen canh tranh moi tren bien dong
Chấm dứt “kỉ nguyên vàng” và bước vào “kỉ nguyên cạnh tranh mới” với Trung Quốc, liệu Anh có đưa tàu sân bay tới Biển Đông?...

Kỷ lục Guinness ghi nhận cặp vợ chồng cao tuổi nhất thế giới

ky luc guinness ghi nhan cap vo chong cao tuoi nhat the gioi
Với tổng số tuổi hơn 214, đôi vợ chồng sống tại Quito, Ecuador đã được Kỷ lục Guinness thế giới trao tặng danh hiệu cặp vợ chồng cao tuổi nhất thế giới.

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

libya lieu da den luc saif gaddafi tro lai
Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...

Lí do Mỹ - NATO “bất an” vì tình hình Belarus

li do my nato bat an vi tinh hinh belarus
Nếu chậm chân trong ván cờ Belarus, Washington - Brussels có nguy cơ phải đứng nhìnNga “lấy gió Biển Đen bẻ măng Baltic”…
Xem thêm
singapore sang che ra khau trang phat hien covid 19

Singapore sáng chế ra khẩu trang phát hiện COVID -19

Mới đây Viện Nghiên cứu khoa học - công nghệ Singapore (AStar) cho ra đời loại khẩu trang thông minh, kiêm chức năng tầm soát người mắc COVID-19.
google doodle ton vinh van dong vien terry fox nha hoat dong nhan dao

Google Doodle tôn vinh vận động viên Terry Fox - nhà hoạt động nhân đạo

Google Doodle ngày 13.9 tôn vinh Terry Fox - vận động viên, nhà hoạt động nhân đạo người Canada.
my tuong niem cac nan nhan vu tan cong khung bo 119

Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố 11/9

Tối qua theo giờ ở Việt Nam, nước Mỹ đã tiến hành lễ tưởng niệm hàng nghìn nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 cách ...
my khuynh huong hop tac tich cuc hon voi opec

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
nhat ban dung truoc bien dong hau ki nguyen abe

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
libya lieu da den luc saif gaddafi tro lai

Libya: Liệu đã đến lúc Saif Gaddafi trở lại?

Thực tiễn đang diễn ra tại Libya cho thấy hình mẫu chế độ Gaddafi không chỉ còn là ước vọng của người dân Libya mà đã định hình...
chinh sach cua my voi trung quoc se ra sao neu ong biden thang cu

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
khai mac hoi nghi cap cao asean lan thu 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
carnival duong pho mo man an tuong cho le hoi du lich bien sam son 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động