TP Hồ Chí Minh vươn mình góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường

Trước ngày 1/7/2025, TP Hồ Chí Minh (cũ) có diện tích 2.095 km² với 312 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 249 phường, 5 thị trấn, 58 xã); tỉnh Bình Dương có diện tích 2.694,7 km² với 91 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 47 phường, 5 thị trấn, 39 xã); tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có diện tích 1.989,5 km2 với 77 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 30 phường, 7 thị trấn, 40 xã), tổng cộng có 480 cấp xã. Sau ngày đó, TP Hồ Chính Minh (mới) có 168 đơn vị hành chính cấp xã. Từ 480 còn lại 168, ít hơn hẳn nhưng nhiều đơn vị hành chính cấp xã rất xa trung tâm Thành phố (lấy phường Sài Gòn làm mốc), như đặc khu Côn Đảo hơn 230 km về phía Đông Nam theo đường bộ và đường biển, các xã ở Bắc và Đông Bắc huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương cũ dao động từ 75 km đến hơn 85 km, các xã ở Bà Rịa - Vũng Tàu cũ xa nhất là xã Bình Châu phía Đông từ 128 km đến 140 km.

Sau ngày 1/7/2025, TP Hồ Chí Minh rộng đến 6.779,3 km² với khoảng 14,4 triệu người, đứng trước Hà Nội cả về diện tích lẫn dân số (3.359,82 km², xấp xỉ 8,8 triệu người), là siêu đô thị đông dân nhất, là trung tâm kinh tế, tài chính hàng đầu cả nước.

Bạn thử hình dung, riêng việc quản lý, chỉnh trang siêu đô thị TP Hồ Chí Minh với địa bàn trải rộng như vậy - nhất là vùng nông thôn, là khó đến mức nào. Nhưng lãnh đạo TP Hồ Chí Minh vẫn luôn định hướng Thành phố tăng trưởng phải đi cùng tiến bộ, công bằng; đổi mới đi cùng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân; hội nhập đi cùng giữ gìn bản sắc để thực hiện mô hình “Thành phố toàn cầu đáng sống”.

Muốn vậy, TP Hồ Chí Minh đang xây dựng nền quản trị hiện đại, chuyển mạnh từ quản lý hành chính nhiều tầng nấc, coi trọng kiểm soát sang quản trị phục vụ và kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả công việc làm trung tâm, rút ngắn đáng kể các khâu trung gian, thực hiện chỉ đạo, điều hành từ lãnh đạo Thành phố xuống cơ sở nhanh hơn, đồng thời chính quyền cấp xã có điều kiện chủ động giải quyết công việc được phân quyền tại địa phương.

Để thực hiện được điều đó, cùng với việc tổ chức lại bộ máy, TP Hồ Chí Minh xác định thông qua ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và trên nền tảng dữ liệu số để quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính là yếu tố quyết định, từ đó nâng cao tính minh bạch, khả năng giám sát, trách nhiệm giải trình cũng như chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Hiện nay, TP Hồ Chí Minh đang vận hành thống nhất hệ thống công nghệ thông tin quản lý văn bản và điều hành dùng chung, cho phép các cơ quan dễ dàng tra cứu đơn vị, cá nhân phụ trách từng lĩnh vực, theo dõi tiến độ xử lý công việc và phối hợp trong giải quyết các nhiệm vụ phát sinh. Song song đó, các sở, ngành đều duy trì kênh trao đổi trực tuyến theo từng lĩnh vực chuyên môn để hỗ trợ địa phương xử lý công việc hằng ngày.

Một Trung tâm Phục vụ hành chính công của TP Hồ Chí Minh.

Ngay sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh chủ trương phát triển dựa trên thế mạnh của từng khu vực. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh cũ là trung tâm đổi mới sáng tạo, thủ phủ dịch vụ, thương mại; Bình Dương cũ là trung tâm công nghiệp và công nghệ cao; Bà Rịa - Vũng Tàu cũ là thủ phủ kinh tế biển.

Nhưng gần đây, trong quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, TP Hồ Chí Minh chuyển từ mô hình đơn tâm sang siêu đô thị đa cực với 5 cực động lực tăng trưởng chủ đạo nhằm phân bổ lại không gian kinh tế, gồm lõi trung tâm (Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm) với vai trò là trung tâm quản trị, tài chính, thương mại và dịch vụ toàn cầu; cực phía Đông (khu vực TP Thủ Đức cũ) là trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và giáo dục bậc cao; cực phía Bắc (Bình Dương và Củ Chi cũ) là trung tâm công nghiệp công nghệ cao và logistics; cực phía Nam (huyện Cần Giờ cũ) là trung tâm cảng biển, thương mại tự do, dịch vụ hàng hải và năng lượng (hướng ra biển; cực biển - du lịch (Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm) với vai trò mở rộng không gian kinh tế biển, đô thị du lịch và nghỉ dưỡng.

Cấu trúc mới này được kỳ vọng mở rộng dư địa tăng trưởng, tăng liên kết vùng và nâng tầm TP Hồ Chí Minh thành siêu đô thị toàn cầu.

Chính phủ đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu để tự chủ chiến lược, tạo động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, phát triển hạ tầng đồng bộ, chuyển đổi xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, thúc đẩy hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Tại Đại hội XIV, Đảng đặt ra mục tiêu cải cách thể chế, phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới sáng tạo, đối ngoại linh hoạt để tăng trưởng kinh tế hằng năm 10% trở lên.

Thực hiện và áp dụng vào thực tế địa phương những chủ trương lớn ấy, Đảng bộ và chính quyền TP Hồ Chí Minh đang tập trung tổ chức hạ tầng theo hướng đa tầng, gồm không gian mặt đất, ngầm, trên cao và hạ tầng số. Thành phố ưu tiên đường sắt đô thị, vành đai, cao tốc, cảng biển, sân bay, logistics, hạ tầng dữ liệu, trung tâm dữ liệu, AI, IoT và bản sao số đô thị. Hệ thống quản trị đô thị thông minh được xem là nền tảng để quản lý quy hoạch, hạ tầng và cung cấp dịch vụ công theo thời gian thực. Lãnh đạo Thành phố yêu cầu các cơ quan công quyền chuyển từ “quản lý nhà nước” sang “quản trị công” - là sự dịch chuyển từ tư duy mệnh lệnh, hành chính áp đặt sang kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, minh bạch hóa và sử dụng dữ liệu số để điều phối xã hội, triển khai các dự án trọng tâm, trọng điểm, như xây dựng trung tâm tài chính quốc tế; tập trung và đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng, khai thác cảng biển, metro, đường cao tốc, hệ thống giao thông đường bộ…

Cùng với đường bộ, sắp tới sẽ có đường sắt cao tốc nối trung tâm TP Hồ Chí Minh với cực kinh tế phía Nam (huyện Cần Giờ cũ) và vượt biển qua Vũng Tàu.

Có được sự thông thoáng và rộng mở sau hai nghị quyết của Quốc hội về thí điểm, bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh và Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới, 6 tháng đầu năm 2026, GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn) của TP Hồ Chí Minh tăng 8,55%, cao nhất trong 10 năm qua, cao hơn mức bình quân chung của cả nước, nhưng vẫn còn khá xa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Do đó, trước hết Thành phố tập trung cao độ vào ba nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026: Tăng trưởng kinh tế hai con số, thu ngân sách đạt 1 triệu tỉ đồng và giải ngân 100% vốn đầu tư công, đồng thời xử lý cơ bản hàng chục nghìn hồ sơ tồn đọng sau hợp nhất tỉnh và khắc phục những khó khăn trong quá trình vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp.

Để tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đặt chỉ tiêu: Quý III/2026 phải đạt khoảng 11%, quý IV/2026 phải đạt ít nhất 11,8%. Vì thế, toàn hệ thống chính trị phải áp KPI (chỉ số đánh giá hiệu quả công việc) dựa trên kết quả đầu ra - xu hướng góp phần thay đổi tư duy, cách làm việc theo hướng chuyên nghiệp với động lực mới phải là lao động sáng tạo, sử dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ kỹ thuật, nghiên cứu phát triển (R&D) và năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Lãnh đạo Thành phố giao Sở Nội vụ khẩn trương nghiên cứu, tham mưu cơ chế đánh giá trách nhiệm người đứng đầu gắn với kết quả giải ngân vốn đầu tư công. Sở Nội vụ đồng thời nghiên cứu áp dụng cơ chế cảnh báo “thẻ vàng”, “thẻ đỏ” đối với các cơ quan, đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp. Thành phố đặt mục tiêu đến hết quý III giải ngân đạt 70% và cả năm hoàn thành kế hoạch giải ngân 100% vốn đầu tư công được Chính phủ giao. Lãnh đạo Thành phố cũng đã hoàn thành hoặc xác định hướng xử lý đối với 838 dự án với tổng vốn hơn 206.000 tỷ đồng. Việc đưa các dự án đủ điều kiện trở lại hoạt động là tạo cầu cho các ngành xây dựng, vật liệu, tài chính, thu hút lao động, tăng thu nhập và tiêu dùng xã hội. Đặc biệt Thành phố đang nghiên cứu chuyển đổi một phần các dự án đầu tư công sang hình thức đầu tư phù hợp khác để đẩy nhanh tiến độ, và sử dụng đầu tư công như “vốn mồi”.

Theo lộ trình, đến năm 2030, TP Hồ Chí Minh phấn đấu duy trì tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD, kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP và hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị. Với quy mô dân số dự báo khoảng 22-23 triệu người vào năm 2050, dân số quy đổi có thể lên tới 27,8 triệu người, quy hoạch tổng thể không chỉ là phân bổ đất đai hay xây dựng hạ tầng, mà còn là khung định hình cách TP. Hồ Chí Minh tăng trưởng trong nhiều thập kỷ tới.

Đó chính là thành tích của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP Hồ Chí Minh mừng ngày dân tộc giành độc lập, tự do. Và, hơn 8 thập niên sau ngày lập nước là khát vọng vươn mình xây dựng một Việt Nam phát triển, giàu mạnh, dân chủ, văn minh, có vị thế xứng đáng trong cộng đồng quốc tế.