Thực hiện văn minh trong lễ hội: Chuyển biến trong nhận thức cộng đồng

Nếu như cách đây vài năm, dư luận thường xuyên lên tiếng về một số lễ hội “điểm nóng” với những hiện tượng tiêu cực, phản cảm, trái ngược thuần phong mỹ tục, thì nay bức tranh đời sống lễ hội đã ngày càng đi vào nề nếp, những biểu hiện tiêu cực, phản cảm dần được dẹp bỏ, đẩy lùi.
Thực hiện văn minh trong lễ hội: Chuyển biến trong nhận thức cộng đồng

Nghi lễ rước cầu quốc thái dân an tại Khu di tích Yên Tử (Quảng Ninh) được thực hiện đơn giản, bảo đảm quy định phòng, chống dịch

Nhận thức của người dân trong thực hiện các quy định pháp luật về nếp sống văn minh trong lễ hội ngày càng có chuyển biến tích cực, góp phần tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, đẩy lùi những hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội.

Nghiêm túc đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch

Đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19, trong hai mùa lễ hội 2020, 2021 vừa qua, BQL di tích, BTC lễ hội tại các địa phương đã xây dựng nhiều phương án về tổ chức và quản lý lễ hội trong bối cảnh dịch bệnh đã hoặc chưa được kiểm soát, với tiêu chí an toàn được đặt lên trên hết.

Trong đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân về thực hiện nếp sống văn minh lễ hội được triển khai thường xuyên, với những nội dung quan trọng đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19 được xác định là trọng tâm. Theo Cục Văn hóa cơ sở, ở hai mùa lễ hội gần đây, trong việc tăng cường thực hiện nếp sống văn minh lễ hội, tiêu chí hàng đầu được BQL các di tích, BTC lễ hội và chính quyền địa phương đẩy mạnh là tuyên truyền người dân thực hiện nghiêm túc mọi văn bản chỉ đạo từ Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ, Bộ VHTTDL và UBND các tỉnh, thành về các giải pháp phòng, chống dịch cũng như các quy định pháp luật liên quan. “Nhiều hình thức tuyên truyền được các BQL di tích, BTC lễ hội triển khai như tuyên truyền trên loa, hệ thống pano, khẩu hiệu và nhắc nhở trực tiếp... Trong đó, các nội dung về công tác phòng, chống dịch được đặc biệt chú trọng, kể cả trong thời điểm lễ hội, di tích mở cửa hoặc tạm đóng cửa vì dịch bệnh bùng phát. Nhờ vậy, nhận thức trong cộng đồng khi tham gia các hoạt động lễ hội nói riêng và trong xây dựng môi trường văn hóa nói chung tại các di tích, lễ hội ngày càng chuyển biến rõ nét”, Trưởng phòng Nếp sống văn hóa, Cục Văn hóa cơ sở Nguyễn Quốc Huy nhận định.

Ông Nguyễn Bá Hiển, Trưởng BQL Khu di tích, danh thắng Hương Sơn nhấn mạnh, kế hoạch tuyên truyền, xây dựng nếp sống văn minh tại lễ hội chùa Hương hằng năm luôn được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm. Mùa lễ hội năm 2021, dù thời gian mở cửa di tích, đón du khách không xuyên suốt do đại dịch Covid-19 nhưng công tác tuyên truyền vẫn thường xuyên được đẩy mạnh trên hệ thống loa truyền thanh của địa phương cũng như được tăng cường trên các phương tiện truyền thông... Do vậy, đã có tác động điều chỉnh ý thức của người dân tham gia lễ hội. Các hiện tượng vi phạm quy tắc phòng dịch 5K cơ bản được đẩy lùi. Diện mạo lễ hội ngày càng trở nên gọn gàng, ngăn nắp hơn, không xảy ra những hiện tượng phản cảm như chen lấn, xô đẩy, rải rắc tiền lẻ, ăn mặc không phù hợp với không gian thiêng tại di tích, lễ hội.

Trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, BQL di tích đền Cửa Ông đã xây dựng và triển khai nhiều phương án phòng, chống dịch một cách bài bản. Theo bà Nguyễn Thị Bích Thương, Phó trưởng Phòng VHTT TP Cẩm Phả, tại di tích đền Cửa Ông vào thời điểm được phép mở cửa đón nhân dân và du khách đến thực hành các hoạt động nghi lễ, tâm linh, BQL di tích đã tích cực triển khai nhiều nội dung tuyên truyền về thực hiện nghiêm túc thông điệp 5K, hướng dẫn khai báo y tế, đeo khẩu trang, sát khuẩn, thực hiện giãn cách tại nơi thờ tự, hành lễ... Nhờ vậy, du khách hành hương đến di tích đã thực hiện nghiêm túc các quy định về phòng, chống dịch cũng như các nội dung về nếp sống văn minh lễ hội.

Xây dựng môi trường văn hóa trong lễ hội

Theo các chuyên gia nghiên cứu về văn hóa, những chuyển biến ngày càng rõ nét trong thực hiện nếp sống văn minh lễ hội thời gian qua, ở thời điểm trước và sau khi đại dịch Covid-19 bùng phát đều cho thấy tác động thiết thực, hiệu quả của các biện pháp tuyên truyền, góp phần quan trọng vào việc xây dựng môi trường văn hóa trong các lễ hội, di tích. ThS Nguyễn Thị Hạnh (Viện VHNT Quốc gia Việt Nam) nhìn nhận, trong bối cảnh môi trường văn hóa tại các di sản lễ hội đang biến đổi, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh nhằm duy trì, gìn giữ, phát huy các di sản lễ hội văn hóa đã trở thành một yêu cầu cấp thiết.

Thực hiện văn minh trong lễ hội: Chuyển biến trong nhận thức cộng đồng

Khu di tích, danh thắng Hương Sơn (Hà Nội) triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền về phòng, chống dịch Covid-19 và thực hiện nếp sống văn minh lễ hội.

Trước các làn sóng dịch bệnh phức tạp, khó lường, vấn đề xây dựng môi trường văn hóa tại các di tích, lễ hội càng được các địa phương chú trọng, đẩy mạnh. Không gian dành cho các hoạt động phần hội sôi nổi như những mùa lễ hội trước đây hầu như tạm dừng không tổ chức. Các hoạt động thực hành nghi lễ truyền thống, thể hiện tri ân công đức tổ tiên được duy trì tại hầu hết các lễ hội trong cả nước như Chùa Hương, Yên Tử, Đền Trần... hay một số lễ hội từng là “điểm nóng” một vài năm trước như hội Phết Hiền Quan (Phú Thọ), hội Phết Bàn Giản (Vĩnh Phúc), lễ hội Đúc Bụt (Vĩnh Phúc)...

Trước bối cảnh xã hội ngày càng thay đổi theo hướng hiện đại và văn minh hơn, các chuyên gia cho rằng, cần đặt ra vấn đề xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tích cực, phù hợp với sự biến đổi văn hóa mà không làm mất giá trị tích cực của di sản lễ hội văn hóa. Theo đó, trong các thành tố của môi trường văn hóa trong di sản lễ hội, cần chú ý đến bộ quy tắc ứng xử. ThS Nguyễn Thị Hạnh cho rằng, tiêu chí về xây dựng bộ quy tắc ứng xử trong lễ hội rất cần thiết đối với du khách tham gia lễ hội, với Ban quản lý di tích và với người dân bản địa. Quy tắc ứng xử là những điều đặt ra để mong muốn các thực hành văn hóa được diễn ra tốt đẹp. Một cách chủ động nhất thì đây là các kịch bản đặt ra để nhằm hạn chế những ảnh hưởng xấu. Trong hoạt động lễ hội, đó cũng là quan hệ ứng xử văn hóa của cộng đồng.

Từ góc nhìn này soi chiếu vào bối cảnh hiện nay, khi nhiều nhu cầu thực hành tín ngưỡng, tâm linh của người dân tại các di tích, lễ hội đã tạm thời dừng lại để tập trung cho công tác phòng, chống dịch, các nhà quản lý, chuyên gia văn hóa cho rằng, việc nghiêm túc chấp hành những quy định về phòng, chống dịch trong bối cảnh hiện nay chính là thể hiện thái độ ứng xử văn minh của mỗi cá thể trong cộng đồng. Nói như PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện VHNT Quốc gia Việt Nam, trong hoàn cảnh đặc biệt này, việc hy sinh những lợi ích cá nhân vì lợi ích chung không chỉ là bảo đảm an toàn phòng, chống dịch, mà còn thể hiện trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân đối với cộng đồng. Năm nay không đi lễ hội thì có thể sang năm, nhưng những quy tắc ứng xử thì luôn cần tạo thành chuẩn mực để nhân lên những giá trị tích cực, đẩy lùi các yếu tố tiêu cực.

Theo Văn Hóa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương và danh nhân Nguyễn Đình Chiểu được UNESCO vinh danh

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương và danh nhân Nguyễn Đình Chiểu được UNESCO vinh danh

Kỳ họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 41 (diễn ra từ ngày 9 – 24/11/2021 tại Paris, Pháp) đã thông qua danh sách các Danh nhân văn hóa và sự kiện lịch sử niên khóa 2022 – 2023 để UNESCO cùng vinh danh và tham gia kỷ niệm năm sinh/năm mất.
Hội nghị Văn hóa toàn quốc bàn về xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam

Hội nghị Văn hóa toàn quốc bàn về xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam

Hội nghị Văn hoá toàn quốc sắp diễn ra đang là sự kiện thu hút sự quan tâm, chú ý của toàn xã hội. Điều đó nói lên tính thời sự, tầm quan trọng của vấn đề xây dựng văn hoá, con người Việt Nam đang đặt ra những vấn đề cấp thiết mà xã hội kỳ vọng.
Nhớ chị Nguyễn Thị Ngọc Liên, Phó Tổng Thanh tra mạnh mẽ, quyết đoán và nghĩa hiệp

Nhớ chị Nguyễn Thị Ngọc Liên, Phó Tổng Thanh tra mạnh mẽ, quyết đoán và nghĩa hiệp

Cuối năm 1995, về Báo Thanh tra, tôi có dịp tiếp xúc, làm việc và tháp tùng Phó Tổng Thanh tra Nhà nước (nay là Thanh tra Chính phủ) Nguyễn Thị Ngọc Liên (còn gọi là chị Hai Liên) đi công tác ở một số tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. Tuy thời gian không nhiều nhưng chị Hai Liên để lại cho tôi những ấn tượng sâu sắc về một lãnh đạo nữ đầu tiên của ngành Thanh tra gần gũi, chân tình, nghĩa hiệp, mạnh mẽ và quyết đoán.
Chuyến xe nghĩa tình của Phương Trang tiếp tục phục vụ tuyến Cần Thơ – TP Hồ Chí Minh

Chuyến xe nghĩa tình của Phương Trang tiếp tục phục vụ tuyến Cần Thơ – TP Hồ Chí Minh

Cần Thơ vừa cho hoạt động lại tuyến xe khách cố định đi TP Hồ Chí Minh và 14 tỉnh. Các chuyến xe nghĩa tình của Phương Trang tiếp tục mở rộng phục vụ bà con không thu phí trên tuyến Cần Thơ đi TP Hồ Chí Minh và ngược lại từ 30/10.
Bà Chúa thơ Nôm và lễ hội Trò trám

Bà Chúa thơ Nôm và lễ hội Trò trám

Bà Chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương vốn chứa nhiều bí ẩn về cuộc đời, sự nghiệp, trong đó có cả nhân duyên, tình yêu của bà với ông Tổng Cóc. Mối nhân duyên này mặc dù ngắn ngủi, nhưng chứa đựng nhiều bí ẩn cần giải mã. Bài viết này nhằm cung cấp một góc nhìn khác, về sự liên quan giữa phong cách thơ của bà Chúa thơ Nôm, với các ca từ xuất hiện trong lễ hội Trò trám ở một vùng quê, mà bà Chúa thơ Nôm từng làm dâu ở đó một thời gian ngắn ngủi…

Tin khác

Đồng Nai hỗ trợ Bạc Liêu 2 tỷ đồng để phòng, chống dịch Covid-19

Đồng Nai hỗ trợ Bạc Liêu 2 tỷ đồng để phòng, chống dịch Covid-19
Ngày 23/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Cao Tiến Dũng làm trưởng đoàn, đã đến thăm, tặng quà hỗ trợ công tác phòng, chống dịch Covid-19 cho tỉnh Bạc Liêu.

Tấm lòng Vàng của vợ chồng anh Lành

Tấm lòng Vàng của vợ chồng anh Lành
Biết những bà con từ các tỉnh, thành phố trở về địa phương tránh dịch còn nhiều khó khăn, vất vả, chủ một cơ sở kinh doanh đã tổ chức nấu cơm vừa hỗ trợ người về thực hiện cách ly y tế tập trung, vừa hỗ trợ anh chị em đang làm nhiệm vụ tại khu cách ly và ở địa phương…

“Khúc khích với Văn Nhân” - một cách tiếp cận hóm hỉnh, sáng tạo

“Khúc khích với Văn Nhân” - một cách tiếp cận hóm hỉnh, sáng tạo
Tôi đang có trong tay 2 tập “Khúc khích với Văn Nhân” của Nhà thơ, họa sĩ Trần Nhương. Như “Lời thưa” của tác giả ở đầu sách: “Tập chân dung này cũng lấy vui làm chính tôi viết nhúc nhắc mấy năm và phần nhiều đã công bố trên trannhuong.com - con web của tôi với chuyên mục “Mỗi tuần một chân dung vui”.

Miệt mài giữ nghề truyền thống

Miệt mài giữ nghề truyền thống
Đến hẹn lại lên, cứ vào mỗi mùa Trung thu, dù trẻ con ngày nay ít còn chơi đèn kéo quân, nhưng gần ngày Rằm tháng 8, nghệ nhân Vũ Văn Sinh vẫn miệt mài làm ra những chiếc đèn truyền thống để giữ nghề…

Về nơi “nước non ngàn dặm...”

Về nơi “nước non  ngàn dặm...”
Du khách đến tham quan nơi “nước non ngàn dặm ra đi” ở khu vực núi Túy Vân thường đi theo hai đường: Từ thành phố Huế theo QL49B xuống biển Thuận An, qua đập Hòa Duân rồi chạy thẳng khoảng 40 km đến thị trấn Vinh Hiền để đến núi; hoặc từ Đà Nẵng qua QL1A đến đoạn phía bắc đèo Phước Tượng, qua cầu Tư Hiền đi thêm khoảng 3 km nữa là tới núi Tuý Vân, có chùa Thánh Duyên với tháp Điều Ngự 3 tầng cổ kính ở xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế…

Nặng tình với văn hóa Dao

Nặng tình với văn hóa Dao
Với niềm say mê và gìn giữ vốn văn hóa của tổ tiên, hơn 20 năm qua, ông Triệu Quang Bình, thôn Mùng, xã Dương Hưu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang hằng ngày bỏ công sức, thời gian để khôi phục, gìn giữ bản sắc của đồng bào Dao ở miền sơn cước này...
Xem thêm
Việt Nam lọt top 6 trải nghiệm đường sắt thú vị ở Châu Á

Việt Nam lọt top 6 trải nghiệm đường sắt thú vị ở Châu Á

Hãng tin CNN vừa đăng tải bài viết lựa chọn 6 dịch vụ tàu du lịch hạng sang tuyệt vời tại Châu Á, trong đó có dịch vụ Vietage của Việt Nam.
Nhiều doanh nghiệp người cao tuổi chuẩn bị cho hoạt động du lịch cuối năm

Nhiều doanh nghiệp người cao tuổi chuẩn bị cho hoạt động du lịch cuối năm

Sau thời gian dài dừng hoạt động để phòng, chống dịch Covid-19, hiện nhiều khu, điểm du lịch vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) do người cao tuổi (NCT) làm chủ đang chỉnh trang, nâng cấp để chuẩn bị đón khách du lịch dịp cuối năm…
Những “ông Tây” ở làng rau Trà Quế

Những “ông Tây” ở làng rau Trà Quế

Làng rau Trà Quế (xã Cẩm Hà TP Hội An, tỉnh Quảng Nam) đã có hàng trăm năm tuổi. Điều đáng quan tâm là những năm qua, nơi đây đã trở thành địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn du khách trong và ngoài nước…
Tiền vệ Đỗ Hùng Dũng chính thức trở lại đội tuyển Việt Nam

Tiền vệ Đỗ Hùng Dũng chính thức trở lại đội tuyển Việt Nam

Sau cuộc làm việc giữa lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) và lãnh đạo Câu lạc bộ Hà Nội, ban huấn luyện đội tuyển đã đi đến quyết định triệu tập tiền vệ Đỗ Hùng Dũng. Theo đó, ngay trong chiều 27/11, cầu thủ sinh năm 1993 sẽ có mặt tại Bình Dương để hội quân cùng các đồng đội.
HLV người Đức Ralf Rangnick sẽ thay thế Ole Gunnar Solskjaer dẫn dắt MU

HLV người Đức Ralf Rangnick sẽ thay thế Ole Gunnar Solskjaer dẫn dắt MU

Tờ The Sun (Anh) cho biết, Manchester United đã đồng ý thỏa thuận chọn chiến lược gia người Đức Ralf Rangnick làm huấn luyện viên tạm quyền đến hết mùa giải này.
Hai trợ lý HLV Park Hang-seo bất ngờ xin từ chức

Hai trợ lý HLV Park Hang-seo bất ngờ xin từ chức

Hai trợ lý HLV Park Hang-seo bất ngờ xin nghỉ việc dù thời hạn hợp đồng của cả 2 vẫn còn. Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) đã tiến hành thanh lý sớm theo nguyện vọng của ông Kim Han-yoon và Kim Hyun-tae vì lý do cá nhân.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Ưng Hoàng Phúc lên tiếng về tin đồn bỏ trốn sau khi lái xe gây tai nạn

Ưng Hoàng Phúc lên tiếng về tin đồn bỏ trốn sau khi lái xe gây tai nạn

Mới đây, ca sĩ Ưng Hoàng Phúc đã lên tiếng xác nhận có vụ va chạm giữa xe của anh và một xe bán tải. Tuy nhiên, anh cho biết, anh không bỏ trốn hay trốn tránh trách nhiệm sau tai nạn.
Nghệ sĩ Thương Tín mắc Covid-19

Nghệ sĩ Thương Tín mắc Covid-19

Mới đây, diễn viên Thương Tín bất ngờ chia sẻ về hoàn cảnh bi đát hiện nay. Khoảng 10 ngày trước, người vợ trẻ kém 32 tuổi của ông đã ôm con bỏ đi, khiến ông buồn và khóc rất nhiều. Ông cũng nhận lỗi về mình khi đã để xảy ra cãi vã khiến vợ bỏ đi.
Hoa hậu Thái Lan đối mặt với nguy cơ bị kiện vì ảnh đứng trên Quốc kỳ

Hoa hậu Thái Lan đối mặt với nguy cơ bị kiện vì ảnh đứng trên Quốc kỳ

Ngày 24/11, Bangkok Post đưa tin cảnh sát đang tiến hành điều tra vụ Anchilee Scott-Kemmis - tân Hoa hậu Hoàn vũ Thái Lan - bị cáo buộc đứng trên quốc kỳ trong bức ảnh quảng bá.
Phiên bản di động