Thay đổi chiến lược nhằm định hình lại Trung Đông

Chính quyền Mỹ đang tìm cách đẩy lùi ảnh hưởng của Iran, giải quyết xung đột ở Gaza, thúc đẩy bình thường hóa Israel - Saudi Arabia và thành lập một nhà nước Palestine…

Khi Ngoại trưởng Antony Blinken thực hiện chuyến thăm lần thứ 5 tới Trung Đông kể từ cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10 năm ngoái, mục tiêu của Mỹ là giảm giao tranh và phóng thích khoảng 130 con tin vẫn còn bị giam giữ ở Gaza, một bước quan trọng để thúc đẩy các mục tiêu tham vọng hơn của mình. Trên mặt quân sự, Mỹ đã tấn công mạnh mẽ các lực lượng dân quân thân Iran ở Iraq, Syria và Yemen vào cuối tuần qua.

Nhưng nỗ lực của Mỹ phải đối mặt với những trở ngại lớn, nhất là những đòi hỏi thỏa hiệp từ tất cả các bên. Điều rõ ràng là Trung Đông, nơi mà Nhà Trắng hi vọng có thể đặt xuống hàng thứ yếu so với những ưu tiên cao hơn liên quan đến Trung Quốc và xung đột ở Ukraine, giờ đây đã nổi lên như một thách thức cấp bách nhất đối với chính sách đối ngoại của Washington.

Tổng thống Mỹ Joe Biden gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Tel Aviv vào tháng 10/2023
Tổng thống Mỹ Joe Biden gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Tel Aviv vào tháng 10/2023

Martin Indyk, cựu đặc phái viên Mỹ về đàm phán Israel-Palestine và từng là Đại sứ tại Israel, cho biết: “Giao tranh ở Gaza là động lực để Mỹ thay đổi cách tiếp cận đối với một cuộc xung đột dai dẳng. Chính quyền Biden hiện nhận ra rằng, họ không thể đạt được các mục tiêu chiến lược ở Trung Đông nếu không có cách tiếp cận bền vững hơn để giải quyết xung đột Israel-Palestine”.

Mới mùa xuân năm ngoái, chính quyền Mỹ đã có cách tiếp cận hoàn toàn khác. Chiến lược của họ là khuyến khích Israel và Saudi Arabia xích lại gần nhau dựa trên giả định rằng, người Palestine ở Bờ Tây và Gaza do Israel chiếm đóng có đòn bẩy hạn chế và cuối cùng sẽ chấp nhận các thỏa thuận tự quản tiềm năng. Dự đoán sẽ không có thách thức quân sự lớn nào, chính quyền Biden cũng giảm bớt sự hiện diện quân sự của Mỹ trong khu vực.

Các chuyên gia cho biết, với số thương vong ở Gaza đang gây chấn động khu vực, chiến lược của Mỹ hiện kêu gọi giải quyết câu hỏi hóc búa về hòa bình ở Trung Đông bằng cách ưu tiên cho vấn đề Palestine: Thúc đẩy triển vọng của người Palestine về một nhà nước của riêng họ đã trở thành điều kiện tiên quyết để theo đuổi quá trình bình thường hóa Israel - Saudi Arabia và cùng với đó là hi vọng thúc đẩy một liên minh chống Iran rộng rãi trong khu vực.

Với nền chính trị trong năm bầu cử Mỹ đang ở giai đoạn quan trọng, tiến trình hướng tới một nhà nước Palestine và việc chấm dứt giao tranh ở Gaza có thể giúp Nhà Trắng đáp trả những lời chỉ trích thuộc phe cánh tả của Đảng Dân chủ, những người phàn nàn rằng chính quyền Biden đã quá nghiêng về phía Israel, không đe dọa cắt giảm hỗ trợ quân sự.

Nhưng sự sụp đổ của nỗ lực ngoại giao có thể ảnh hưởng đến triển vọng tái đắc cử của Tổng thống Biden, đặc biệt là ở Michigan, nơi có đông đảo người Mỹ gốc Arab. Những thách thức đối với một bước đột phá ngoại giao bao gồm việc bảo đảm sự hợp tác của Israel, khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã tuyên bố phản đối việc thành lập một nhà nước Palestine. Chính quyền Mỹ cũng phải duy trì sự ủng hộ của Saudi Arabia, điều này có thể sẽ cần hoàn thành hiệp ước phòng thủ chung Mỹ - Saudi Arabia và bảo đảm được Thượng viện phê chuẩn.

Ngoài ra, Chính quyền Palestine sẽ cần phải cải cách để có thể quản lí Bờ Tây và Gaza với sự ủng hộ của công chúng Palestine.

Chuyến thăm mới nhất của Ngoại trưởng Blinken tới Trung Đông tập trung vào việc đặt nền móng cho động thái đó bằng cách bảo đảm một thỏa thuận giải thoát con tin, điều sẽ mang lại không gian cho hoạt động ngoại giao đầy tham vọng hơn.

Tóm lại, tính toán của chính quyền Biden là sự kết hợp giữa ngoại giao và sức mạnh quân sự để có thể mang lại cho Washington đòn bẩy trong một khu vực thường tỏ ra chống các sáng kiến của Mỹ. "Kế hoạch đó có hiệu quả không? Đó là một thách thức khá lớn nhưng tôi hoàn toàn ghi nhận nỗ lực của Tổng thống Biden và các cố vấn của ông ấy vì đã tìm cách nắm bắt cơ hội và tạo ra sự thay đổi mô hình nhằm mang lại kết quả chiến lược. Nó sẽ cần rất nhiều sự hợp tác từ một số nhân tố từng bất hợp tác khác”, cựu Đại sứ Mỹ tại Israel Indyk kết luận.

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nửa nhiệm kì sóng gió

Nửa nhiệm kì sóng gió

Đảng Dân chủ (DP) đối lập chính ở Hàn Quốc đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 10/4, tiếp tục duy trì vị thế chiếm đa số ghế trong cơ quan lập pháp nước này.
Australia: Công bố kế hoạch cải tổ kinh tế, đầu tư vào năng lượng xanh

Australia: Công bố kế hoạch cải tổ kinh tế, đầu tư vào năng lượng xanh

Ngày 11/4, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã có bài phát biểu trước Câu lạc bộ Truyền thông Queensland để công bố kế hoạch cải tổ nền kinh tế và đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng xanh…
LHQ kêu gọi đầu tư hàng nghìn tỉ USD để cứu vãn các mục tiêu phát triển bền vững

LHQ kêu gọi đầu tư hàng nghìn tỉ USD để cứu vãn các mục tiêu phát triển bền vững

Một báo cáo của Liên Hợp Quốc (LHQ) công bố ngày 9/4 nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về hỗ trợ tài chính nhằm bảo vệ các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) đang có dấu hiệu bị chững lại trong bối cảnh khủng hoảng ngày càng gia tăng…
Áp lực từ Mỹ hay sự thay đổi chiến lược?

Áp lực từ Mỹ hay sự thay đổi chiến lược?

Theo bình luận của tờ Jerusalem Post ngày 8/4, “kinh ngạc” là từ duy nhất thích hợp cho quyết định rút quân khỏi Khan Yunis ở phía Nam Gaza của Israel hôm 7/4…
Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas: Ngày càng trở nên trầm trọng

Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas: Ngày càng trở nên trầm trọng

Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza đã chạm mốc 6 tháng mà chưa nhìn thấy điểm dừng, bất chấp cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trở nên trầm trọng…

Tin khác

Bẫy “chiến tranh bóng tối” của Israel

Bẫy “chiến tranh bóng tối” của Israel
Vốn là một bậc thầy về chiến tranh bất đối xứng, người Iran có sẵn một loạt công cụ để đáp trả hành động gây hấn mà không gây ra một cuộc chiến tổng lực với Tel Aviv và Mỹ…

Mối hiểm họa ẩn mình

Mối hiểm họa ẩn mình
Sau hơn 4 thập niên chứng kiến xung đột và chiến tranh, Afghanistan hiện là một trong những quốc gia có nhiều bom mìn còn sót lại nhất, cũng là quốc gia chịu nhiều thương vong do bom mìn gây ra nhất thế giới, mặc dù kể từ năm 1989, hơn 18 triệu quả bom mìn tại nước này đã được rà phá, giải phóng hơn 3.000km2 đất. Thống kê để thấy hiểm họa do bom mìn sót lại sau chiến tranh vẫn hằng ngày rình rập cuộc sống của nhiều người dân…

Trung Đông bên bờ vực chiến tranh khu vực sau vụ tấn công đại sứ quán Iran

Trung Đông bên bờ vực chiến tranh khu vực sau vụ tấn công đại sứ quán Iran
Cuộc tấn công vào khu phức hợp đại sứ quán Iran ở thủ đô Damascus của Syria ngày 1/4 có thể là sự leo thang nguy hiểm nhất bên ngoài Gaza kể từ khi bắt đầu cuộc chiến Hamas - Israel gần sáu tháng trước…

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)
Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, theo báo cáo của Ban Quản lý lao động (Văn phòng kinh tế - văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc), đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào là người lao động Việt Nam bị nạn trong trận động đất mạnh 7.2 độ richter.

Những thách thức đang chờ ông El- Sisi

Những thách thức đang chờ ông El- Sisi
Ngày 2/4, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi nhậm chức nhiệm kì ba, tiếp tục nắm quyền điều hành đất nước có vai trò địa chính trị quan trọng ở Trung Đông-Bắc Phi đến giữa năm 2030…

Cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng giữa các cường quốc ở Nam Cực đang “nóng” lên

Cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng giữa các cường quốc ở Nam Cực đang “nóng” lên
Theo Elizabeth Buchanan, chuyên gia tại Viện Chiến tranh Hiện đại thuộc Học viện Quân sự West Point, thành viên cao cấp tại Viện Chính sách Chiến lược Australia, sau nhiều thập kỉ yên bình, tình hình ở Nam Cực đang dần “nóng” lên.

Nâng tầm chiến lược hướng Đông

Nâng tầm chiến lược hướng Đông
10 năm Ấn Độ triển khai Chính sách hành động hướng Đông (2014-2024), chuyến thăm của Ngoại trưởng Ấn Độ S Jaishankar tới 3 quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) gồm Singapore, Philippines và Malaysia từ ngày 23-27/3 tái khẳng định mối quan tâm của New Delhi đối với khu vực, đồng thời tiếp tục nâng quan hệ của Ấn Độ với mỗi đối tác ở Đông Nam Á nói riêng và với ASEAN nói chung lên tầm cao mới…

Xung đột Nga - Ukraine: Hai bên tập trung tấn công các mục tiêu chiến lược

Xung đột Nga - Ukraine: Hai bên tập trung tấn công các mục tiêu chiến lược
Không có thay đổi chiến lược nào làm nghiêng cán cân cục diện chiến trường ở Ukraine trong tuần qua. Cuộc chiến tiêu hao vẫn đang định hình xung đột Nga - Ukraine…

Đưa vào khuôn khổ

Đưa vào khuôn khổ
Việc Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (ĐHĐ LHQ) lần đầu tiên thông qua nghị quyết mang tính bước ngoặt về thúc đẩy các hệ thống Trí tuệ nhân tạo (AI) "an toàn, bảo mật và đáng tin cậy" được đánh giá là bước đi mang tính lịch sử…

Chia sẻ nguồn “huyết mạch” của nhân loại

Chia sẻ nguồn “huyết mạch” của nhân loại
Như khẳng định của Tổng Thư kí Liên Hợp Quốc (LHQ) Antonio Guterres, "nước là huyết mạch của thế giới", đây là nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng, quyết định sự tồn vong và an sinh của nhân loại bởi con người không thể sống thiếu nước quá 3 ngày. Tiếp cận nguồn nước cũng là quyền cơ bản của con người, là điều kiện tiên quyết đối với phát triển bền vững, hòa bình và thịnh vượng…

Diệt trừ “virus” phá hoại sự đoàn kết

Diệt trừ “virus” phá hoại sự đoàn kết
Ngày Quốc tế Xóa bỏ phân biệt chủng tộc hằng năm là dịp gửi đi thông điệp kêu gọi các nước chung tay đẩy lùi "virus" nguy hiểm đang gây chia rẽ thế giới nói chung và bào mòn xã hội của từng quốc gia nói riêng…

Indonesia: Kì vọng chính sách đối ngoại của người tiền nhiệm

Indonesia: Kì vọng chính sách đối ngoại của người tiền nhiệm
Ông Prabowo Subianto, người được Ủy ban bầu cử quốc gia Indonesia (KPU) tuyên bố là người thắng cuộc, được biết đến là nhà lãnh đạo có tư duy chiến lược và là người theo chủ nghĩa dân tộc, chú trọng các khía cạnh quốc phòng. Ông Prabowo cũng được đánh giá cao trong lĩnh vực ngoại giao và quan hệ quốc tế. Bằng chứng có thể thấy từ sự hợp tác giữa các nước về quốc phòng, an ninh, cử lực lượng gìn giữ hòa bình đến một số khu vực xung đột và hỗ trợ nhân đạo...

Ván bài an toàn

Ván bài an toàn
Thị trường, giới đầu tư và không ít người dân Mỹ đang chờ đợi một đợt cắt giảm lãi suất cơ bản của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Ngân hàng trung ương - Fed). Tuy nhiên, nhiều tín hiệu cho thấy Fed sẽ “chơi” ván bài an toàn và không vội vàng nới lỏng chính sách tiền tệ trong ngắn hạn…

Mối đe dọa lâu dài với Gaza

Mối đe dọa lâu dài với Gaza
Trong hơn 5 tháng qua, quân đội Israel đã tấn công Dải Gaza để trả đũa cuộc đột kích của Hamas ngày 7/10 năm ngoái. Ngoài việc pháo kích dữ dội hàng ngày và nạn đói có nguy cơ lan rộng khắp dải đất ven biển đang trải qua một cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn, đạn chưa nổ cũng là một mối nguy hiểm chết người không kém đang rình rập người dân Gaza...

Mở thêm nhiều cánh cửa hợp tác

Mở thêm nhiều cánh cửa hợp tác
Lãnh đạo Malaysia, Philippines và Thái Lan - 3 trong số 6 nền kinh tế lớn nhất thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vừa lần lượt công du các nước châu Âu, trong đó đều thăm Đức, đầu tàu kinh tế của Liên minh châu Âu (EU)…
Xem thêm
Tổng thống Putin – lựa chọn của nước Nga

Tổng thống Putin – lựa chọn của nước Nga

Tổng thống Vladimir Putin giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quan trọng của Nga, chỉ dấu cho thấy sự ủng hộ nhiệt thành của dân chúng Nga với nhà lãnh đạo đất nước.
Chủ của các hạng mục giải thưởng của Oscar 2024

Chủ của các hạng mục giải thưởng của Oscar 2024

Sáng 11/3 (giờ Việt Nam), lễ trao giải Oscar 2024 đã được khai mạc tại nhà hát Nhà hát Dolby, TP. Los Angeles, Mỹ. Đây là sự kiện điện ảnh lớn nhất thế giới cũng là giải thưởng danh giá được nhiều người quan tâm, chờ đợi.
Danh tính thủy thủ người Việt thiệt mạng trên tàu bị Houthi tấn công ở Vịnh Aden

Danh tính thủy thủ người Việt thiệt mạng trên tàu bị Houthi tấn công ở Vịnh Aden

Ngày 7/3, hãng thông tấn AP của Mỹ đưa tin, lực lượng Houthi ở Yemen tấn công tên lửa vào tàu chở hàng True Confidence ở Vịnh Aden vào ngày 6/3. Trên tàu có 4 thuyền viên Việt Nam, trong đó 1 người thiệt mạng.
Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, theo báo cáo của Ban Quản lý lao động (Văn phòng kinh tế - văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc), đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào là người lao động Việt Nam bị nạn trong trận động đất mạnh 7.2 độ richte
Việt Nam kiên định thực hiện chính sách "một Trung Quốc"

Việt Nam kiên định thực hiện chính sách "một Trung Quốc"

Ngày 14/1, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam về kết quả bầu cử người đứng đầu vùng lãnh thổ Đài Loan ngày 13/1/2024, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết:
Vai trò của 5 nghi can vụ giết người mẫu Hong Kong Abby Choi

Vai trò của 5 nghi can vụ giết người mẫu Hong Kong Abby Choi

Trong vụ giết Abby Choi - người mẫu Hong Kong (Trung Quốc) - có 4 thành viên trong một gia đình cùng một nhân tình - là những nghi phạm chính.
Việt Nam lên tiếng về nội dung trong bộ phim “MH370: Chiếc máy bay biến mất”

Việt Nam lên tiếng về nội dung trong bộ phim “MH370: Chiếc máy bay biến mất”

"Cho tới nay, các cơ quan chức năng chưa hề đưa ra bất cứ một kết luận nào về vụ việc mất tích của máy bay MH370. Do đó, bộ phim tài liệu “MH370: Chiếc máy bay biến mất” đưa ra những nhận định khi chưa có kết luận chính thức của các cơ quan chức năng là s
Phát hiện hố đen có khối lượng lớn gấp 30 tỉ lần Mặt Trời

Phát hiện hố đen có khối lượng lớn gấp 30 tỉ lần Mặt Trời

Các nhà khoa học tại Đại học Durham (Anh) xác nhận hố đen mới được tìm thấy là một trong những hố đen lớn nhất từng được phát hiện.
Phát hiện bất ngờ làm đảo lộn các giả thuyết về bình minh của vũ trụ

Phát hiện bất ngờ làm đảo lộn các giả thuyết về bình minh của vũ trụ

Kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện hình ảnh được cho là của 6 thiên hà cổ đại khổng lồ; sự tồn tại của chúng có thể làm đảo lộn các lý thuyết vũ trụ học hiện tại.
Phiên bản di động