Vững nền tảng để tăng trưởng không đánh đổi ổn định
Câu hỏi đầu tiên của nhiều đại biểu gửi đến người đứng đầu Chính phủ xoay quanh một bài toán không dễ: Làm sao vừa huy động nguồn lực rất lớn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, vừa không để lạm phát, tỷ giá, nợ công trở thành rủi ro. Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Cần Thơ) lo ngại việc bơm vốn dàn trải; đại biểu Trần Nhật Minh (Nghệ An) hỏi về giải pháp vừa ưu tiên tốc độ vừa kiểm soát giá cả.
Câu trả lời của Thủ tướng nhất quán và rõ ràng: Tăng trưởng và ổn định vĩ mô không phải hai lựa chọn đối nghịch mà là hai vế của một mục tiêu. Nhà đầu tư sẽ không yên tâm nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, và lòng tin cũng sẽ xói mòn nếu các cân đối lớn không được giữ vững. Vì vậy, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ xác định ưu tiên củng cố nền tảng vĩ mô, ổn định giá trị đồng tiền, điều hành linh hoạt các chính sách tài khóa, tiền tệ, tỷ giá và thương mại.
![]() |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng trả lời các câu hỏi của đại biểu Quốc hội chiều ngày 12/11. |
Con số được nêu ra có sức nặng của thực tiễn. Chỉ số giá tiêu dùng 10 tháng năm 2026 được kiểm soát ở mức 4,57%, trong bối cảnh giá xăng thế giới tăng khoảng 76% đến 78% và giá dầu diesel tăng 109% so với đầu năm. Để làm được điều đó, Chính phủ đã giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng, giảm 2% giá điện, tiếp tục giảm thuế cho doanh nghiệp và người dân. Thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán, tăng 11% so với cùng kỳ. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15%. Đó là bức tranh của một nền kinh tế tăng trưởng thực chất, chứ không phải tăng trưởng bằng mọi giá.
Với những người dân, trong đó có người cao tuổi đã bước qua nhiều giai đoạn khó khăn của đất nước, thông điệp ấy có ý nghĩa đặc biệt. Nhóm người lao động có thu nhập thấp, người cao tuổi phần lớn sống bằng lương hưu, trợ cấp và tiền tiết kiệm, nên là nhóm nhạy cảm nhất trước mỗi biến động giá cả. Giữ được lạm phát ở mức kiểm soát được cũng là giữ cho đồng trợ cấp hay lương hưu không bị bào mòn, không nặng thêm gánh lo. Ổn định vĩ mô, vì thế, không phải khái niệm xa xôi mà là an sinh cụ thể, hằng ngày.
Thông thể chế, khơi nguồn lực, dùng đồng vốn đúng chỗ
Bài toán nguồn lực được đặt ra bằng những con số lớn. Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 là 8,22 triệu tỷ đồng, trong khi tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, nghĩa là phần lớn phải huy động ngoài ngân sách.
Trước những câu hỏi về cách thu hút quỹ đầu tư quốc tế, dòng vốn gián tiếp dài hạn, phát triển các kênh vốn trung và dài hạn, Thủ tướng nhấn mạnh việc đầu tiên và quan trọng nhất là hoàn thiện thể chế: Khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp thông lệ quốc tế, dễ thực hiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được tổ chức FTSE Russell nâng hạng và Việt Nam được xếp hạng tín nhiệm mức đầu tư là những tín hiệu của lòng tin đang được củng cố.
Điều đáng chú ý là Thủ tướng không chỉ nói đến việc huy động, mà nhấn mạnh việc đưa đồng vốn đi đâu. Theo tinh thần Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV), số lượng dự án đầu tư công phải được kiểm soát chặt, giảm tối thiểu 30%. Vốn công được dồn cho những dự án có tính lan tỏa, liên vùng, cho hạ tầng thiết yếu như giao thông, khoa học - công nghệ then chốt, nông nghiệp, để kích hoạt thêm vốn tư nhân và vốn nước ngoài mà không gây bất ổn thị trường. Kiểm soát số lượng, nâng chất lượng, đẩy nhanh tiến độ: đó là cách dùng đồng tiền của dân cho đúng mục đích.
Phần trả lời của Thủ tướng về Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy cách tiếp cận ấy được cụ thể hóa. Vùng này được bố trí trên 320 nghìn tỷ đồng trong vốn đầu tư công trung hạn, cao nhất trong sáu vùng kinh tế, ưu tiên hạ tầng giao thông, nông nghiệp công nghệ cao, phòng chống sạt lở, sụt lún, thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời tăng đầu tư cho y tế, giáo dục để nâng chất lượng nguồn nhân lực. Với các dự án giao thông đường bộ, Chính phủ chủ trương làm theo hình thức cầu cạn: chi phí ban đầu có thể cao hơn, nhưng tính cả vòng đời dự án thì hiệu quả hơn, bớt giải phóng mặt bằng và giúp bà con ổn định sản xuất.
Với doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tiên quyết là thể chế đơn giản, minh bạch, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Nhà nước hỗ trợ bằng các chương trình công nghiệp hỗ trợ, xúc tiến thương mại, đặt hàng khoa học - công nghệ; đồng thời Luật Đầu tư sửa đổi sẽ khuyến khích doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ, dùng nhà cung ứng Việt Nam, đào tạo nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp trong nước cũng phải tự nỗ lực nâng năng lực của mình. Đây là cách xây dựng tự chủ chiến lược từ thực lực nền kinh tế, bên cạnh đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ.
Đã rõ chức trách thì không thể đùn đẩy, né tránh
Điểm chạm mạnh nhất của phiên chất vấn là những câu hỏi về khâu thực thi. Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) nêu một nghịch lý: Chính sách đã có, nguồn lực đã bố trí nhưng việc vẫn chậm do phối hợp liên ngành. Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) hỏi thẳng về tình trạng cán bộ e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, đùn đẩy trách nhiệm.
Thủ tướng đã thẳng thắn chỉ ra ở một bộ phận cán bộ, kể cả ở Trung ương và địa phương, tình trạng sợ trách nhiệm, né tránh vẫn còn. Ngay cả với lĩnh vực mới, khó như khoa học - công nghệ, Thủ tướng cũng ghi nhận các bộ, ngành có lúc còn lúng túng, địa phương còn nhiều khó khăn hơn.
Giải pháp cho vấn đề này được Thủ tướng nêu rõ: Hoàn thiện thể chế để phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm từng cấp; rà soát toàn bộ việc đã phân cấp, phân quyền và bố trí đủ nguồn lực cho địa phương, theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm; và đổi mới công tác đánh giá cán bộ một cách khách quan, công tâm, công bằng. Đã rõ chức trách, nhiệm vụ mà không đạt tiến độ, chất lượng thì phải xem xét để điều chuyển, thay thế kịp thời.
Về khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, Chính phủ hoàn thiện khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0 làm nền tảng cho các bộ, ngành, địa phương; quyết tâm hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia trong năm 2026. Chính phủ cũng cho biết hằng năm sẽ báo cáo Quốc hội các chỉ tiêu huy động vốn, tỷ trọng xuất khẩu, đóng góp của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng, để đại biểu theo dõi, giám sát.
Để mọi người dân thụ hưởng thành quả
Xuyên qua các con số về vốn, về tăng trưởng, lời của Thủ tướng luôn quay về một điểm: Lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển; phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, để mọi người dân được thụ hưởng thành quả.
Cam kết ấy đã có những bước đi cụ thể. Từ 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%; phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%; phạm vi áp dụng và quy định cụ thể phụ cấp đối với nhân viên y tế được mở rộng. Mục tiêu của năm 2026 là phấn đấu tăng trưởng trên 10%, lạm phát khoảng 4,5%, tạo nền tảng cho kế hoạch năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030.
Đối với gần 17 triệu người cao tuổi, một xã hội phát triển nhanh phải là một xã hội biết chăm lo cho người đi trước. Điều các cụ mong đợi không phải những con số tăng trưởng đẹp trên giấy, mà là giá cả ổn định, là trạm y tế, bệnh viện gần dân, thuốc men đủ đầy, là chính sách an sinh đến đúng người, đúng lúc. Khi phụ cấp nhân viên y tế được quan tâm, khi vốn công ưu tiên hạ tầng y tế, giáo dục ở những vùng còn khó khăn, khi bộ máy bớt đùn đẩy, né tránh, thì người già, người yếu thế là những người được hưởng lợi trực tiếp.
Từ nghị trường đến cuộc sống
Phiên chất vấn kết thúc, nhưng trách nhiệm giờ mới bắt đầu. Kỳ họp còn Đợt 2 để Quốc hội tiếp tục xem xét, thông qua các dự án luật, nghị quyết quan trọng cần sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, sự giám sát sát sao của đại biểu Quốc hội và của cử tri. Niềm tin của Nhân dân là nguồn lực quý nhất, chỉ được vun đắp bằng lời nói đi đôi với việc làm.
Khi nền tảng vĩ mô được giữ vững, thể chế được khơi thông, kỷ luật trách nhiệm được siết chặt và con người luôn ở vị trí trung tâm, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ không chỉ là những con số, mà là cuộc sống ấm no, an toàn hơn của từng gia đình, trong đó có những mái đầu bạc đã dành cả đời cho Tổ quốc.

