Sức khỏe não bộ

Kì 20: Nhức đầu - chứng bệnh thường gặp và đôi khi nguy hiểm

Ở phần trước chúng tôi đã giới thiệu tới quý vị về sinh lý bệnh, phân loại và các đặc điểm của chứng bệnh nhức đầu. Trong nội dung phần này và phần tiếp theo chúng tôi xin trình bày tiếp nội dung “Nhức đầu - chứng bệnh thường gặp và đôi khi nguy hiểm”…

Nguyên nhân gây nhức đầu

4.1. Nguyên nhân gây nhức đầu mạn tính

Nhức đầu do nguyên nhân nội sọ:

* U não: Là nguyên nhân ám ảnh nhiều người bị nhức đầu mạn tính. Tuy nhiên loại này chỉ chiếm tỉ lệ rất thấp. Trên lâm sàng, bệnh nhân có biểu hiện hội chứng tăng áp lực nội sọ cùng với hội chứng thần kinh khu trú tiến triển từ từ, nặng dần như vết dầu loang. Chẩn đoán xác định u não dựa vào chụp CT hoặc MRI.

* Tụ máu dưới màng cứng mạn tính: Tình trạng này thường xảy ra sau một sang chấn đã lâu ngày, có khi rất nhẹ và người bệnh không còn nhớ nếu như bác sĩ không khai thác kĩ. Nhức đầu trước nhẹ, sau đó tăng dần hình thành hội chứng tăng áp lực nội sọ trung bình từ 3 - 6 tháng bệnh nhân mới đi khám. Lúc này bệnh nhân thường có ứ phù gai thị và các triệu chứng liệt kín đáo. Chụp CT sọ não cho thấy các hình ảnh rất rõ ràng. Phẫu thuật trong giai đoạn chưa có biến chứng tụt kẹt cho kết quả tốt.

* Nhức đầu do sang chấn: Sau khi bị chấn thương vùng đầu, bệnh nhân có các triệu chứng như choáng váng, chóng mặt, ù tai, gọi là hội chứng sau sang chấn. Nguyên nhân của loại nhức đầu này chưa rõ.

* Nhức đầu rối loạn thực vật sau sang chấn: Postraumatic disautonomic cephalalgia - là tên được gọi bởi Vijayan và Dreyfus. Bệnh nhân có biểu hiện nhức đầu dữ dội từng cơn, đập thình thịch hai thái dương kèm giãn đồng tử từng bên, vã mồ hôi. Hiện tượng này hay xảy ra sau một sang chấn cổ vùng bao động mạch cảnh. Người ta cho là thần kinh giao cảm chi phối hộp sọ bị ức chế và đã có những bằng chứng lâm sàng và dược động học chứng tỏ rối loạn giao cảm thần kinh.

* Các nguyên nhân nội sọ hiếm gặp:

- Viêm màng não do giang mai: Phát hiện bằng xét nghiệm VDRL trong máu và dịch não tủy dương tính.

- Các teo não trước tuổi già và tuổi già (bệnh Pick và Alzheimer): Nhức đầu thường gặp, khi bệnh đã rõ thì triệu chứng nổi bật là sa sút trí tuệ, quên ngôn ngữ, không nói, mất thực dụng, và cuối cùng là mất trí.

Nhức đầu nguyên nhân tại chỗ hoặc nhức đầu của các chuyên khoa khác

* Tai mũi họng: Viêm xoang hàm, xoang trán, xoang sàng, xoang sau, viêm mũi vận mạch, vẹo vách ngăn mũi, phì đại cuộn mũi,… Xoang trán không phát triển cũng gây nhức đầu dai dẳng.

Ung thư vòm họng gây nhức đầu dữ dội, dai dẳng, cơ thể suy nhược, xanh gầy. Bệnh thường biểu hiện hai giai đoạn: Giai đoạn mũi (dỉ mũi có máu), giai đoạn thần kinh (liệt một bên các dây sọ não phổ biến dây V, VI và có thể liệt toàn bộ 12 dây), kèm nhiều hạch cổ.

Chẩn đoán các bệnh trên cần chụp X-quang sọ kiểu Blondau và sinh thiết vòm nếu nghi ngờ ung thư.

* Nhãn khoa: Các rối loạn khúc xạ (cận, viễn, loạn thị) thiên đầu thống mạn tính. Viêm màng bồ đào thường gây nhức đầu nhiều. Cần khám kĩ phần trước nhãn cầu. Rối loạn khúc xạ có đặc tính xuất hiện sau khi làm việc bằng mắt như đọc sách, xem ti vi,…

* Răng hàm mặt: Sâu răng, áp xe chân răng, lệch khớp cắn thường kêu đau tại chỗ lan lên tai, thái dương và đỉnh đầu, đau tăng lên khi nhai, khi cắn.

* Xương khớp: Các bệnh cột sống cổ, viêm đốt sống, thoái hóa đốt sống cổ làm biến dạng các khớp nhỏ. Các lỗ tiếp hợp gây chèn ép hoặc kích thích rễ thần kinh (C1, C2) và mạch sống thường gây nhức đầu vùng gáy xuyên lên chẩm.

Hội chứng Klippet Feil: Hai hoặc nhiều đốt sống cổ dính liền nhau và số đốt bị thiếu, cổ rụt hình như không có cổ (tình trạng này thấy rõ ở trẻ em), phát hiện bằng cách chụp X-quang.

Dị dạng Amold Chiari: Hạnh nhân tiểu não và một phần hành não lọt xuống thấp chiếm chỗ phần trên ống sống, ép vào tủy và gây úng thủy não. Chẩn đoán xác định dựa vào chụp X-quang cột sống cổ C1,C2 thấy mỏm nha trồi lên quá đường Chamberlain (trên phim nghiêng đường nối bờ sau xương vòm đến lỗ sau hố chẩm).

Từ 1968 - 1985 R.Maigne mô tả một thể nhức đầu do cột sống cổ gọi là rối loạn nhẹ liên đốt (Derangement interverte’bral mineur (DIM)), nguồn gốc là những sang chấn nhẹ. Loại này ít biết đến và dễ bị nhầm với các nhức đầu do thoái hóa cột sống rất phổ biến nhưng thật ra chỉ là nguyên nhân thuận lợi. Nhức đầu do cổ của Maigne có các triệu chứng sau:

Tăng cảm giác đau một bên cổ ở khối đốt sống cổ C2-C3 khi sờ nắn, cũng có khi đau C3-C4.

Tùy theo có sự kích thích hoặc phối hợp của các rễ thần trước và sau C2-C3, bệnh nhân thấy đau khi khám:

+ Véo và day trên hố mắt.

+ Trà xát vùng da đầu thuộc phần chi phối của rễ C2-C3.

+ Véo và day góc hàm (nhánh của rễ C2).

Các bệnh xương sọ:

Bệnh đa u tủy (Myelome mutiple), bệnh Paget (viêm xương biến dạng), ung thư di căn hộp sọ, cũng gây nhức đầu tại chỗ. Chẩn đoán dựa vào X-quang sọ.

Dày bàn trong xương trán (hội chứng Morgagni-Morel-Stewart) hay gặp ở phụ nữ tuổi 50. Nhức đầu thường kèm một số triệu chứng tâm thần và nội tiết như: Béo phì, vô kinh, hạ đường huyết… Chẩn đoán dựa vào chụp X-quang sọ thấy có dày bàn trong xương trán.

Nhức đầu do nguyên nhân toàn thân:

Có nhiều bệnh ngoại khoa trong đó nhức đầu là triệu chứng nổi bật:

Sốt do bất cứ nguyên nhân nào, hoàn cảnh phải chịu đựng carbon mono-oxyt, bệnh phổi mạn tính, suy giáp trạng, hội chứng Cushing khi dùng thuốc corticoid, dùng thuốc tránh thai, tăng huyết áp trong u tuyến thượng thận. Nhức đầu ít phổ biến trong bệnh tăng huyết áp nhưng tỉ lệ người bị tăng huyết áp lại nhiều do đó vẫn phải đo huyết áp khi có biểu hiện nhức đầu.

Táo bón lâu ngày cũng hay nhức đầu.

Thiếu máu cấp với hemoglobin dưới 10g gây nhức đầu cũng hay gặp. (Còn nữa)

Mời quý độc giả đón đọc phần tiếp theo của “Nhức đầu - chứng bệnh thường gặp và đôi khi nguy hiểm”. Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt – Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam. Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.24.89.666

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

www.saodaiviet.vn

Email: [email protected]

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Dược thiện cho người bị di chứng tai biến mạch máu não

Dược thiện cho người bị di chứng tai biến mạch máu não

Tai biến mạch não là một nhóm bệnh lí thường gặp và di chứng của nó thường hết sức nặng nề. Trong y học cổ truyền, di chứng tai biến mạch não thuộc phạm vi các chứng như Thiên liệt, Thiên khô... và được trị liệu bằng nhiều biện pháp mang tính chất tổng hợp dựa trên quan điểm “chỉnh thể thi trị”, trong đó có việc sử dụng các món ăn - bài thuốc (dược thiện) hết sức độc đáo. Bài viết này xin được giới thiệu một số ví dụ điển hình để bạn đọc có thể tham khảo và vận dụng khi cần thiết.
Nam y điều trị chứng ù tai, điếc tai

Nam y điều trị chứng ù tai, điếc tai

Ù tai là triệu chứng bệnh khá thường gặp ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt ở NCT. Bệnh nhân luôn cảm giác khó chịu, bên tai có tiếng vo ve, có khi như tiếng cối xay lúa… Triệu chứng ù tai có thể xảy ra lúc con người mệt mỏi, trong không gian ồn ào hoặc cũng có thể gặp cả ngày, gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Vậy nam y điều trị chứng tai ù như thế nào?...
Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Sở Y tế Hà Nội vừa phát thông báo thu hồi đối với thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng (số lô 19002, ngày sản xuất 3/9/2019, hạn dùng 3/9/2022) do Công ty TNHH Phil Inter Pharma sản xuất.
Kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại trong điều trị Covid-19

Kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại trong điều trị Covid-19

Y học cổ truyền đóng vai trò không thể thiếu trong việc điều trị Covid-19 kết hợp với y học hiện đại, có thể giúp làm giảm triệu chứng và tỷ lệ biến chứng nặng...
Lịch trình dày đặc của 2 bệnh nhân COVID-19 đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị

Lịch trình dày đặc của 2 bệnh nhân COVID-19 đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật CDC Hà Nội đã xác nhận 2 trường hợp bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị Việt- Xô đã dương tính COVID-19, có liên quan đến ổ dịch Đà Nẵng.

Tin khác

Thực phẩm Ích Cốt Long quảng cáo lừa dối người tiêu dùng trên một số website

Thực phẩm Ích Cốt Long quảng cáo lừa dối người tiêu dùng trên một số website
Mới đây, Cục An toàn Thực phẩm (Bộ Y tế) đã phát đi cảnh báo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Ích Cốt Long vi phạm quy định pháp luật về quảng cáo trên một số website.

Tiêm Vaccine Covid-19 cho 1.000 chiến sỹ biên phòng biến giới Tây Nam

Tiêm Vaccine Covid-19 cho 1.000 chiến sỹ biên phòng biến giới Tây Nam
Ngày 12/5, Bệnh viện Quân y 175 kết hợp cùng Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh tổ chức tiêm Vaccine Covid-19 đợt 2 cho hơn 1.000 cán bộ, nhân viên tham gia phòng chống dịch tại khu vực biên giới Tây Nam và chiến sỹ mới.

Test nhanh hàng nghìn mẫu SARS-CoV-2 ở Samsung, Canon Bắc Ninh

Test nhanh hàng nghìn mẫu SARS-CoV-2 ở Samsung, Canon Bắc Ninh
Cơ quan chức năng test nhanh đối với 1.160 trường hợp F2 liên quan đến một ca dương tính với SARS-CoV-2 ở Hải Dương đã có kết quả âm tính.

TP Hồ Chí Minh: Khu xạ trị trong ngày Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 chính thức hoạt động

TP Hồ Chí Minh: Khu xạ trị trong ngày Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 chính thức hoạt động
Theo Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, từ ngày 10/5/2021, Khu xạ trị trong ngày tại Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 (tại thành phố Thủ Đức) đã chính thức đi vào hoạt động, bắt đầu cho lộ trình giải quyết tình trạng quá tải người bệnh hàng chục năm nay ở Bệnh viện Ung bướu cơ sở 1 (tại quận Bình Thạnh).

TP Hồ Chí Minh: Xử phạt Công ty TNHH Viện thẩm mỹ The Face

TP Hồ Chí Minh: Xử phạt Công ty TNHH Viện thẩm mỹ The Face
Với hành vi quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo theo quy định, Công ty TNHH Viện thẩm mỹ The Face đã bị xử phạt vi phạm hành chính 40 triệu đồng.
Xem thêm
Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Sở Y tế Hà Nội vừa phát thông báo thu hồi đối với thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng (số lô 19002, ngày sản xuất 3/9/2019, hạn ...
Lịch trình dày đặc của 2 bệnh nhân COVID-19 đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị

Lịch trình dày đặc của 2 bệnh nhân COVID-19 đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật CDC Hà Nội đã xác nhận 2 trường hợp bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị Việt- Xô đã dương tính COVID-19, ...
Thực phẩm Ích Cốt Long quảng cáo lừa dối người tiêu dùng trên một số website

Thực phẩm Ích Cốt Long quảng cáo lừa dối người tiêu dùng trên một số website

Mới đây, Cục An toàn Thực phẩm (Bộ Y tế) đã phát đi cảnh báo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Ích Cốt Long vi phạm quy định pháp luật ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bất ngờ với những lợi ích của bí ngòi đối với sức khỏe

Bất ngờ với những lợi ích của bí ngòi đối với sức khỏe

Giàu chất xơ, các vitamin A, C... bí ngòi là thực phẩm tuyệt vời giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả, thúc đẩy tiêu hóa lành mạnh, làm chậm quá ...
Những lợi ích tuyệt vời của trái bơ đối với sức khỏe

Những lợi ích tuyệt vời của trái bơ đối với sức khỏe

Không chỉ chứa nhiều chất béo lành mạnh, trái bơ còn giàu chất xơ, kali, các vitamin C, E... Việc ăn bơ thường xuyên giúp làm đẹp da, tóc, hỗ ...
Những lợi ích tuyệt vời của gạo lứt đối với sức khỏe

Những lợi ích tuyệt vời của gạo lứt đối với sức khỏe

Không chỉ giàu selenium - có thể làm giảm nguy cơ phát triển các bệnh phổ biến như ung thư, bệnh tim và viêm khớp, mà gạo lứt còn là ...
Phiên bản di động