Sự suy yếu về “vai trò lãnh đạo” của Mỹ

Philip Zelikow, Giáo sư lịch sử tại Đại học Virginia, thành viên cao cấp tại Viện Hoover của Đại học Stanford và từng là nhà ngoại giao Mỹ kì cựu, bình luận trong số đặc biệt tháng 1/2024 của tạp chí Foreign Affairs (Mỹ) rằng, thế giới đang bước vào thời kì khủng hoảng cao độ: Chiến tranh hoành hành ở châu Âu, Trung Đông và mối đe dọa xung đột đang rình rập Đông Á…

Theo Giáo sư Zelikow, vừa vượt qua một giai đọan đại dịch gây thiệt hại nặng nề nhất kể từ năm 1945, Mỹ hiện phải đối mặt với những thách thức xuyên quốc gia cấp bách khác, như quản lí quá trình chuyển đổi năng lượng trong bối cảnh khí hậu xấu đi, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và hệ thống tư bản toàn cầu ngày càng chịu nhiều áp lực hơn sau nhiều thập kỉ. Và trong hầu hết mọi vấn đề, dù thích hay không hài lòng với Mỹ, nhiều nước trên thế giới đều trông cậy vào chính phủ Mỹ để được giúp đỡ, hoặc chí ít là tư vấn trong tổ chức công việc.

Nhưng, hiện Mỹ không thể đáp ứng được những nhu cầu này. Việc cung cấp các chính sách hiệu quả của Washington còn hạn chế. Ví dụ, về xung đột Israel-Hamas, đối với nhiều người, cuộc khủng hoảng hiện nay ở Gaza dường như đòi hỏi Mỹ phải đóng vai trò trung tâm. Nhưng Mỹ dường như không và không muốn đóng vai trò đó. Kết quả là, bất chấp việc nhiều quốc gia muốn Mỹ có hành động cụ thể để chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hamas khiến khoảng 20.000 người thiệt mạng trong gần 3 tháng qua, cho đến nay là xung đột vẫn tiếp diễn.

Tổng thống Mỹ Joe Biden đang phải đối mặt với áp lực về vai trò lãnh đạo của Mỹ suy giảm.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đang phải đối mặt với áp lực về vai trò lãnh đạo của Mỹ suy giảm.

Rõ ràng, cường độ xung đột hiện nay trên thế giới đã ở mức cao nhất trong hơn một thế hệ. Hãy nhìn vào khu vực xung quanh Dải Gaza. Tất cả các nỗ lực hòa giải và tái thiết quốc tế nhằm giải quyết những cuộc khủng hoảng này đều diễn ra kém hiệu quả. Điều đó cũng chứng tỏ nỗ lực hòa giải và gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc nói chung và Mỹ nói riêng đã thất bại.

Tiếp đó là nhu cầu ở các khu vực khác và những mối quan tâm xuyên quốc gia, chẳng hạn như biến đổi khí hậu, các cuộc cách mạng kĩ thuật số và sinh học cũng như sự mong manh của hệ thống tài chính toàn cầu. Một số vấn đề này đã tồn tại dai dẳng trong nhiều thập kỉ. Một lần nữa, phần lớn tin tức về sự hợp tác giữa Mỹ và các đồng minh phương Tây lại gây thất vọng: Các vấn đề trong việc điều phối quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu, với sự phối hợp rời rạc về công nghệ xanh, các cuộc đàm phán chưa có hồi kết về các vật liệu quan trọng và những bất đồng gay gắt về cách giảm bớt gánh nặng cho các nước nghèo.

Khi nói đến năng lực lãnh đạo, dường như khả năng này của Mỹ đang bị hạn chế bởi điều kiện cơ cấu sâu sắc: Đó là cảm giác tách biệt. Nước Mỹ dường như đang có xu hướng tách rời khỏi các vấn đề bên ngoài, và Mỹ cũng cảm thấy bị cô lập. May mắn về địa lí, Mỹ chưa bao giờ phụ thuộc nhiều vào thương mại với bên ngoài hoặc hàng hóa nước ngoài. Mối quan tâm của công chúng đối với sự tham gia của Mỹ ở nước ngoài về chính trị, quân sự hoặc kinh tế còn hạn chế…

Về sức mạnh quân sự, việc phụ thuộc quá nhiều vào số lượng nhỏ các hệ thống cực kì đắt tiền và tinh vi của Mỹ dường như đã lỗi thời và vượt quá khả năng chi trả của ngay cả đối với nước này. Xung đột ở Ukraine đã khuyến khích Lầu Năm Góc đặt cược lớn – chẳng hạn như thành lập Sáng kiến Replicator, dự kiến sản xuất hàng loạt và trang bị hàng nghìn loại vũ khí sử dụng các công nghệ mới nổi.

Tóm lại, Giáo sư Zelikow kết luận, trên khắp phương Tây, giai đoạn khủng hoảng hiện nay đã làm nổi bật sự không phù hợp giữa các thể chế mà họ đang thực hiện. Các cuộc tranh luận công khai về lợi ích quốc gia phần lớn không liên quan đến các vấn đề thực tế. Do đó trong thời gian tới, chính phủ Mỹ và các đồng minh phải xem xét liệu các thể chế của họ - đặc biệt là các thể chế dân sự liên quan đến tài chính, thương mại, công nghệ và cứu trợ nhân đạo - có thực sự còn phù hợp hay không…

Minh Ngọc (tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vì Liên minh y tế châu Âu vững mạnh

Vì Liên minh y tế châu Âu vững mạnh

Cơ quan phản ứng và chuẩn bị cho tình trạng khẩn cấp về sức khỏe của Ủy ban châu Âu (HERA), phối hợp cùng với Bỉ- nước hiện đảm nhiệm vị trí Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh châu Âu (EU), ngày 24/4 đã chính thức ra mắt Liên minh Thuốc thiết yếu…
Liệu Thổ Nhĩ Kỳ có làm nên lịch sử dựa vào vai trò hòa giải ở Trung Đông?

Liệu Thổ Nhĩ Kỳ có làm nên lịch sử dựa vào vai trò hòa giải ở Trung Đông?

Theo nhận định của tờ The National (UAE) ngày 23/4, khi mối quan hệ giữa Israel và Iran xấu đi, tình hình địa chính trị trong khu vực có thể đang chuyển hướng có lợi cho Thổ Nhĩ Kỳ trong vai trò lớn hơn giữa căng thẳng leo thang ở Trung Đông…
Cuộc cạnh tranh giành ưu thế kinh tế giữa BRICS và G7

Cuộc cạnh tranh giành ưu thế kinh tế giữa BRICS và G7

Các chuyên gia cảnh báo sự phân chia nền kinh tế toàn cầu thành hai khối có thể tạo ra nhiều rào cản thương mại hơn và làm gia tăng căng thẳng địa chính trị…
Nga và Ukraine đang thích nghi cho giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến

Nga và Ukraine đang thích nghi cho giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến

Quân đội hai nước tiếp tục phát triển các chiến lược của mình để thích nghi với những diễn biến mới trên chiến trường cùng với môi trường chính trị - xã hội toàn cầu luôn thay đổi…
Cuộc trưng cầu ý dân cho nhiệm kì mới

Cuộc trưng cầu ý dân cho nhiệm kì mới

Với tiến trình gồm 7 giai đoạn từ ngày 19/4 đến ngày 1/6 và có trên 970 triệu cử tri trong nước, cuộc tổng tuyển cử tại Ấn Độ được đánh giá là một trong những sự kiện chính trị quy mô nhất và kéo dài nhất thế giới…

Tin khác

Cam kết của Mỹ với Ukraine ngày càng “mờ mịt”

Cam kết của Mỹ với Ukraine ngày càng “mờ mịt”
Tổng thống Biden có thể phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng trong việc thành lập một liên minh ít lấy Mỹ làm trung tâm hơn để hỗ trợ Ukraine…

Câu hỏi về vũ khí hạt nhân của Israel và Iran

Câu hỏi về vũ khí hạt nhân của Israel và Iran
Câu hỏi về vũ khí hạt nhân đã đè nặng lên cuộc chiến ngấm ngầm kéo dài giữa Israel và Iran. Israel được cho là 1 trong 9 quốc gia hạt nhân trên thế giới dù chưa bao giờ thừa nhận, trong khi Iran bị phương Tây nghi ngờ tìm cách trở thành quốc gia hạt nhân thứ 10...

Căng thẳng Iran - Israel: Chuyển từ đối đầu "bí mật" sang "công khai"

Căng thẳng Iran - Israel: Chuyển từ đối đầu "bí mật" sang "công khai"
Đây là lần đầu tiên Iran thực hiện cuộc tấn công trực tiếp vào Israel, cho thấy sự thay đổi quy tắc đối đầu, đồng thời thể hiện năng lực tên lửa đạn đạo của Tehran cũng như khả năng phòng thủ của Tel Aviv…

Nửa nhiệm kì sóng gió

Nửa nhiệm kì sóng gió
Đảng Dân chủ (DP) đối lập chính ở Hàn Quốc đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 10/4, tiếp tục duy trì vị thế chiếm đa số ghế trong cơ quan lập pháp nước này.

Australia: Công bố kế hoạch cải tổ kinh tế, đầu tư vào năng lượng xanh

Australia: Công bố kế hoạch cải tổ kinh tế, đầu tư vào năng lượng xanh
Ngày 11/4, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã có bài phát biểu trước Câu lạc bộ Truyền thông Queensland để công bố kế hoạch cải tổ nền kinh tế và đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng xanh…

LHQ kêu gọi đầu tư hàng nghìn tỉ USD để cứu vãn các mục tiêu phát triển bền vững

LHQ kêu gọi đầu tư hàng nghìn tỉ USD để cứu vãn các mục tiêu phát triển bền vững
Một báo cáo của Liên Hợp Quốc (LHQ) công bố ngày 9/4 nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về hỗ trợ tài chính nhằm bảo vệ các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) đang có dấu hiệu bị chững lại trong bối cảnh khủng hoảng ngày càng gia tăng…

Áp lực từ Mỹ hay sự thay đổi chiến lược?

Áp lực từ Mỹ hay sự thay đổi chiến lược?
Theo bình luận của tờ Jerusalem Post ngày 8/4, “kinh ngạc” là từ duy nhất thích hợp cho quyết định rút quân khỏi Khan Yunis ở phía Nam Gaza của Israel hôm 7/4…

Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas: Ngày càng trở nên trầm trọng

Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas: Ngày càng trở nên trầm trọng
Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza đã chạm mốc 6 tháng mà chưa nhìn thấy điểm dừng, bất chấp cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trở nên trầm trọng…

Bẫy “chiến tranh bóng tối” của Israel

Bẫy “chiến tranh bóng tối” của Israel
Vốn là một bậc thầy về chiến tranh bất đối xứng, người Iran có sẵn một loạt công cụ để đáp trả hành động gây hấn mà không gây ra một cuộc chiến tổng lực với Tel Aviv và Mỹ…

Mối hiểm họa ẩn mình

Mối hiểm họa ẩn mình
Sau hơn 4 thập niên chứng kiến xung đột và chiến tranh, Afghanistan hiện là một trong những quốc gia có nhiều bom mìn còn sót lại nhất, cũng là quốc gia chịu nhiều thương vong do bom mìn gây ra nhất thế giới, mặc dù kể từ năm 1989, hơn 18 triệu quả bom mìn tại nước này đã được rà phá, giải phóng hơn 3.000km2 đất. Thống kê để thấy hiểm họa do bom mìn sót lại sau chiến tranh vẫn hằng ngày rình rập cuộc sống của nhiều người dân…

Trung Đông bên bờ vực chiến tranh khu vực sau vụ tấn công đại sứ quán Iran

Trung Đông bên bờ vực chiến tranh khu vực sau vụ tấn công đại sứ quán Iran
Cuộc tấn công vào khu phức hợp đại sứ quán Iran ở thủ đô Damascus của Syria ngày 1/4 có thể là sự leo thang nguy hiểm nhất bên ngoài Gaza kể từ khi bắt đầu cuộc chiến Hamas - Israel gần sáu tháng trước…

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)
Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, theo báo cáo của Ban Quản lý lao động (Văn phòng kinh tế - văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc), đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào là người lao động Việt Nam bị nạn trong trận động đất mạnh 7.2 độ richter.

Những thách thức đang chờ ông El- Sisi

Những thách thức đang chờ ông El- Sisi
Ngày 2/4, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi nhậm chức nhiệm kì ba, tiếp tục nắm quyền điều hành đất nước có vai trò địa chính trị quan trọng ở Trung Đông-Bắc Phi đến giữa năm 2030…

Cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng giữa các cường quốc ở Nam Cực đang “nóng” lên

Cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng giữa các cường quốc ở Nam Cực đang “nóng” lên
Theo Elizabeth Buchanan, chuyên gia tại Viện Chiến tranh Hiện đại thuộc Học viện Quân sự West Point, thành viên cao cấp tại Viện Chính sách Chiến lược Australia, sau nhiều thập kỉ yên bình, tình hình ở Nam Cực đang dần “nóng” lên.

Nâng tầm chiến lược hướng Đông

Nâng tầm chiến lược hướng Đông
10 năm Ấn Độ triển khai Chính sách hành động hướng Đông (2014-2024), chuyến thăm của Ngoại trưởng Ấn Độ S Jaishankar tới 3 quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) gồm Singapore, Philippines và Malaysia từ ngày 23-27/3 tái khẳng định mối quan tâm của New Delhi đối với khu vực, đồng thời tiếp tục nâng quan hệ của Ấn Độ với mỗi đối tác ở Đông Nam Á nói riêng và với ASEAN nói chung lên tầm cao mới…
Xem thêm
Tổng thống Putin – lựa chọn của nước Nga

Tổng thống Putin – lựa chọn của nước Nga

Tổng thống Vladimir Putin giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quan trọng của Nga, chỉ dấu cho thấy sự ủng hộ nhiệt thành của dân chúng Nga với nhà lãnh đạo đất nước.
Chủ của các hạng mục giải thưởng của Oscar 2024

Chủ của các hạng mục giải thưởng của Oscar 2024

Sáng 11/3 (giờ Việt Nam), lễ trao giải Oscar 2024 đã được khai mạc tại nhà hát Nhà hát Dolby, TP. Los Angeles, Mỹ. Đây là sự kiện điện ảnh lớn nhất thế giới cũng là giải thưởng danh giá được nhiều người quan tâm, chờ đợi.
Danh tính thủy thủ người Việt thiệt mạng trên tàu bị Houthi tấn công ở Vịnh Aden

Danh tính thủy thủ người Việt thiệt mạng trên tàu bị Houthi tấn công ở Vịnh Aden

Ngày 7/3, hãng thông tấn AP của Mỹ đưa tin, lực lượng Houthi ở Yemen tấn công tên lửa vào tàu chở hàng True Confidence ở Vịnh Aden vào ngày 6/3. Trên tàu có 4 thuyền viên Việt Nam, trong đó 1 người thiệt mạng.
Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, theo báo cáo của Ban Quản lý lao động (Văn phòng kinh tế - văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc), đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào là người lao động Việt Nam bị nạn trong trận động đất mạnh 7.2 độ richte
Việt Nam kiên định thực hiện chính sách "một Trung Quốc"

Việt Nam kiên định thực hiện chính sách "một Trung Quốc"

Ngày 14/1, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam về kết quả bầu cử người đứng đầu vùng lãnh thổ Đài Loan ngày 13/1/2024, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết:
Vai trò của 5 nghi can vụ giết người mẫu Hong Kong Abby Choi

Vai trò của 5 nghi can vụ giết người mẫu Hong Kong Abby Choi

Trong vụ giết Abby Choi - người mẫu Hong Kong (Trung Quốc) - có 4 thành viên trong một gia đình cùng một nhân tình - là những nghi phạm chính.
Việt Nam lên tiếng về nội dung trong bộ phim “MH370: Chiếc máy bay biến mất”

Việt Nam lên tiếng về nội dung trong bộ phim “MH370: Chiếc máy bay biến mất”

"Cho tới nay, các cơ quan chức năng chưa hề đưa ra bất cứ một kết luận nào về vụ việc mất tích của máy bay MH370. Do đó, bộ phim tài liệu “MH370: Chiếc máy bay biến mất” đưa ra những nhận định khi chưa có kết luận chính thức của các cơ quan chức năng là s
Phát hiện hố đen có khối lượng lớn gấp 30 tỉ lần Mặt Trời

Phát hiện hố đen có khối lượng lớn gấp 30 tỉ lần Mặt Trời

Các nhà khoa học tại Đại học Durham (Anh) xác nhận hố đen mới được tìm thấy là một trong những hố đen lớn nhất từng được phát hiện.
Phát hiện bất ngờ làm đảo lộn các giả thuyết về bình minh của vũ trụ

Phát hiện bất ngờ làm đảo lộn các giả thuyết về bình minh của vũ trụ

Kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện hình ảnh được cho là của 6 thiên hà cổ đại khổng lồ; sự tồn tại của chúng có thể làm đảo lộn các lý thuyết vũ trụ học hiện tại.
Phiên bản di động