Quốc tế 29/08/2019 09:22
Suy tính từ Mỹ và Trung Quốc
Những tuyên bố trên Twitter của ông Trump bộc lộ rằng ông có thể từ bỏ việc thỏa thuận với Trung Quốc.
Ông Trump cho rằng sẽ không có thỏa thuận nào cả vì ông Tập không nhượng bộ. Tuy nhiên, đây có thể là thủ đoạn chính trị cho chiến dịch tái tranh cử với ý tưởng rằng, Trung Quốc là kẻ chơi xấu không sẵn lòng sửa sai và rằng Donald Trump là “người được chọn” để thách thức Trung Quốc.
Hơn nữa, không phải ngẫu nhiên mà một trong những đòn thuế quan của ông không khác gì “đấm vào mũi” Trung Quốc lại có hiệu lực vào ngày 1/10 tới, thời điểm Trung Quốc kỉ niệm 70 năm Quốc khánh.
Trong khi đó, các đòn thuế quan của Trung Quốc, từ đậu nành tới ô tô, chắc chắn là được “thiết kế” nhằm vào chiến dịch bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 theo hướng bất lợi cho ông Trump.
Trung Quốc có thể không chỉ dừng lại ở thuế quan
Trong khi phản ứng chính của Trung Quốc hiện nay đối với cuộc chiến thương mại là các đòn thuế quan trả đũa và ngón đòn này có thể không kéo được lâu. Còn Mỹ đã đi xa hơn các đòn thuế quan, khi Tổng thống Trump “ra lệnh” cho các công ty Mỹ tìm cách chấm dứt hoạt động ở Trung Quốc.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn có một loạt lựa chọn nhằm làm tổn hại lợi ích của Mỹ trong đó có cả các rào cản phi thuế quan như “danh sách các thực thể không đáng tin cậy”, phát tín hiệu rằng các nhà thầu quốc phòng Mỹ sẽ bị trừng phạt vì bán vũ khí cho Đài Loan.
Trung Quốc cũng có thể tung đòn đáp trả nhằm vào các công ty công nghệ Mỹ đang cắt giảm kinh doanh với Huawei hay các công ty ủng hộ làn sóng biểu tình ở Hong Kong.
Các doanh nghiệp Mỹ cũng lo ngại về làn sóng ngầm tẩy chay hàng hóa Mỹ, điều đã từng xảy ra trước đây.
Bầu cử 2020 ở Mỹ tác động thế nào tới thương chiến?
Tình trạng nền kinh tế Mỹ từ nay tới năm 2020, thời điểm cuộc bầu cử diễn ra, sẽ tác động đến khả năng ông Trump có thể tái đắc cử hay không.
Dù giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016 với tỉ lệ phiếu đại cử tri 304-227 trước đối thủ khi đó là cựu Ngoại trưởng Hilary Clinton, nhưng ông Trump lại có số phiếu phổ thông ít hơn tới gần 3 triệu.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump. |
Nếu như 79.000 cử tri ở các bang Michigan, Pennsylvania và Wisconsin đã lựa chọn khác, thì ông Trump thậm chí đã thua về số phiếu đại cử tri trong cuộc bầu cử 2016. Bộ máy tranh cử của ông hiểu rằng, ông Trump không thể chấp nhận sẽ thua bất cứ phiếu nào ở 3 bang quan trọng này.
Chúng ta có thể phỏng đoán khi nền kinh tế Mỹ thực sự bắt đầu trì trệ và đe dọa khả năng tái đắc cử của ông Trump. Khi đó, có khả năng ông Trump sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết, trong đó có một thỏa thuận nào đó với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đủ để tác động tích cực đến các thị trường.
Sự trợ giúp đối với nông dân là một yếu tố quan trọng
Một trong những lĩnh vực mà Mỹ đang gặp khó khăn do sự đối đầu kinh tế gây nên chính là nông nghiệp. Ông Trump không thể “bỏ rơi” lĩnh vực này bởi các nông dân là một trong những thành phần chủ chốt ủng hộ ông.
Vì sao các nông dân bị ảnh hưởng tới vậy? Trước tiên, là vì các đòn thuế quan hiện hành của Trung Quốc. Thứ hai là việc Trung Quốc dừng thu mua nông sản từ Mỹ. Thứ ba, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hiện nay đã có hiệu lực, mở ra các thị trường mới cho các đối thủ bên ngoài nước Mỹ, đặc biệt là ở Nhật Bản.
Chính phủ Mỹ đang chi 25 tỉ USD hỗ trợ các nông dân. Ngoài ra, Mỹ cũng nỗ lực mở cửa thị trường nông nghiệp Nhật Bản với một thỏa thuận thương mại song phương mà theo đó, Tokyo sẽ giảm mức thuế đối với thịt bò và thịt lợn của Mỹ xuống ngang bằng với mức thuế trong CPTPP.
Đánh cược bằng kinh tế
Liệu ông Trump có thể tìm được các giải pháp mới nhằm điều chỉnh nền kinh tế Mỹ và tránh sự suy giảm kinh tế mà thương chiến gây ra hay không? Nếu có thể, ông Trump càng có thể cứng rắn hơn trong đàm phán thương mại với Trung Quốc.
Nhưng nếu nền kinh tế chững lại đáng kể và thậm chí là suy thoái, điều này có thể thay đổi tính toán của ông Trump.
Không ai biết ông Trump, một vị Tổng thống “tay ngang” và thất thường, tính toán như thế nào. Cuối cùng, ông Trump có thể đánh cược bất cứ điều gì cần thiết để tái đắc cử. Tuy nhiên, liệu cuộc chiến thương mại với Trung Quốc có thể đem lại cho ông Trump thêm một nhiệm kì nữa hay không thì phải chờ tới cuộc bầu cử 2020.
