Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Trung thu

Tết Trung thu diễn ra vào ngày Rằm tháng 8 âm lịch hàng năm. Năm 2023, Tết Trung thu rơi vào thứ Sáu, ngày 29/9 dương lịch.

Tết Trung thu còn có các tên gọi khác như Tết Trông trăng hay Tết Đoàn viên, diễn ra vào rằm tháng 8 âm lịch hàng năm. Đây là một trong những ngày Rằm quan trọng đối với người Việt.

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Trung thu
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Trung thu

Nguồn gốc ngày Tết Trung thu

Trung thu là giữa mùa thu. Tết Trung thu như tên gọi là ngày giữa mùa thu, tức là vào Rằm (ngày 15) tháng Tám âm lịch. Tết Trung thu tại Việt Nam không biết có tự bao giờ, không có sử liệu nào nói rõ về gốc tích của ngày lễ Rằm tháng 8.

Theo tích xưa, Tết Trung thu bắt đầu từ đời nhà Ðường, thời Vua Duệ Tôn, niên hiệu Văn Minh. Năm ấy vào đêm khuya Rằm tháng Tám, gió mát, trăng tròn thật đẹp, trong khi ngự chơi ngoài thành, nhà Vua gặp một vị tiên giáng thế trong lốt một ông lão đầu bạc phơ như tuyết. Vị tiên hóa phép tạo một chiếc cầu vồng, một đầu giáp cung trăng, một đầu chám mặt đất, nhà Vua trèo lên cầu vồng đi đến cung trăng và dạo chơi nơi cung quảng. Trở về trần thế, Vua luyến tiếc cảnh cung trăng đầy thơ mộng, nhà Vua đặt ra tết Trung thu.

Ngày Tết này sau đó du nhập vào Việt Nam. Trong ngày Tết Trung thu người ta bày cỗ với bánh trái hình Mặt trăng, treo đèn kết hoa, nhảy múa ca hát, múa lân rất tưng bừng. Nhiều nơi có những cuộc thi cỗ, thi làm bánh của các bà các cô. Trẻ em có những cuộc rước đèn và nhiều nơi có mở cuộc thi đèn. Nhiều gia đình bày cỗ riêng cho trẻ em và trong mâm cỗ xưa thường có ông tiến sĩ giấy đặt ở nơi cao đẹp nhất, xung quanh là bánh trái hoa quả...

Theo các nhà khảo cổ học thì Tết Trung thu ở Việt Nam có từ thời xa xưa, đã được in trên mặt trống đồng Ngọc Lũ. Còn theo văn bia chùa Đọi năm 1121 thì từ đời nhà Lý, Tết Trung thu đã được chính thức tổ chức ở kinh thành Thăng Long với các hội đua thuyền, múa rối nước và rước đèn. Đến đời Lê - Trịnh thì Tết Trung thu đã được tổ chức cực kỳ xa hoa trong phủ Chúa mà “Tang thương ngẫu lục” đã miêu tả.

Học giả P.Giran (trong Magiet Religion, Paris, 1912) khi nghiên cứu về nguồn gốc Tết Trung thu đã chỉ ra rằng từ xa xưa, ở Á Đông người ta đã coi trọng Mặt trăng và Mặt trời như một cặp vợ chồng. Họ quan niệm Mặt trăng chỉ sum họp với Mặt trời một lần mỗi tháng (vào cuối tuần trăng). Sau đó, từ ánh sáng của chồng, nàng trăng mãn nguyện đi ra và dần dần nhận được ánh dương quang - trở thành trăng non, trăng tròn, để rồi lại đi sang một chu kỳ mới. Do vậy, trăng là âm tính, chỉ về nữ và đời sống vợ chồng. Và ngày Rằm tháng Tám, nàng trăng đẹp nhất, lộng lẫy nhất nên dân gian làm lễ mở hội ăn Tết mừng trăng. Còn theo sách “Thái Bình hoàn vũ ký” thì: “Người Lạc Việt cứ mùa thu tháng Tám mở hội, trai gái giao duyên, ưng ý nhau thì lấy nhau”. Như vậy, mùa thu là mùa của thành hôn.

Việt Nam là một nước nông nghiệp nên nhân lúc tháng Tám gieo trồng đã xong, thời tiết dịu đi, là lúc “muôn vật thảnh thơi” (bia chùa Đọi 1121), người ta mở hội cầu mùa, ca hát vui chơi Tết Trung Thu.

Ý nghĩa ngày Tết Trung thu

Tết Trung thu diễn ra cũng vào thời điểm kết thúc mùa vụ, công việc nhà nông đỡ bận rộn hơn, các sản vật thu hoạch cũng dồi dào. Khác với Tết Nguyên đán đầu năm mang ý nghĩa kết thúc năm cũ và đón mừng một năm mới, Tết Trung thu có nhiều ý nghĩa, mang những ước vọng, mong muốn của những tầng lớp xã hội khác nhau, như đoán định mùa vụ năm tới, đoán định vận nước, vận vua, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, gửi gắm ước nguyện thành đạt, có vị trí trong xã hội, trong triều đình, thưởng thức những sản vật ở độ ngon nhất trong năm (tổng kết một mùa vụ). Tết Trung thu cũng mang ý nghĩa sự tụ họp, đoàn viên trong gia đình.

Trong ngày vui này, theo phong tục người Việt, tất cả các thành viên trong gia đình quây quần, sum họp bên nhau cùng làm cỗ cúng gia tiên.

Khi đêm xuống, mặt đất ngập tràn ánh trăng vàng, xóm làng cùng nhau tụ họp uống nước chè xanh, ăn bánh trung thu, ngắm trăng và bày hoa quả, bánh kẹo cho trẻ em vui chơi, rước đèn, múa lân, trông trăng, phá cỗ...

Ngoài ý nghĩa vui chơi cho trẻ em và người lớn, Tết Trung thu còn là dịp để người ta ngắm trăng tiên đoán mùa màng và vận mệnh quốc gia. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai, và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị.

Mở rộng vụ Mở rộng vụ "chuyến bay giải cứu": Bắt thêm một số bị can đưa hối lộ

Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam đối với: ...

PNJ công bố thông tin bất thường về việc bị Tổng cục Thuế phạt và truy thu thuế PNJ công bố thông tin bất thường về việc bị Tổng cục Thuế phạt và truy thu thuế

Ngày 13/9/2023, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (mã chứng khoán: PNJ) ban hành văn bản công bố thông tin bất ...

Bộ TN&MT tham vấn chuyển đổi 12ha rừng tại Vườn quốc gia Núi Chúa làm khu nghỉ dưỡng cao cấp Bộ TN&MT tham vấn chuyển đổi 12ha rừng tại Vườn quốc gia Núi Chúa làm khu nghỉ dưỡng cao cấp

Ngày 11/9, Bộ TN&MT công khai tham vấn cộng đồng về Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án khu nghỉ dưỡng cao ...

Thiên Di

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hà Nội dự kiến sáp nhập 25 phường tại 5 quận

Hà Nội dự kiến sáp nhập 25 phường tại 5 quận

Theo phương án của thành phố, 25 phường tại 5 quận Đống Đa, Hai Bà Trưng, Thanh Xuân, Hà Đông và Long Biên dự kiến được sáp nhập do không đủ tiêu chí về diện tích và dân số.
Không khí lạnh quay trở lại, miền Bắc chuyển mưa và rét

Không khí lạnh quay trở lại, miền Bắc chuyển mưa và rét

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện nay ở phía Bắc có một bộ phận không khí lạnh đang di chuyển xuống phía Nam.
Từ 1/7 triển khai thu thập ADN, giọng nói để làm thẻ căn cước

Từ 1/7 triển khai thu thập ADN, giọng nói để làm thẻ căn cước

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa mới ban hành Quyết định 175/QĐ-TTg về kế hoạch triển khai thi hành Luật Căn cước.
Bộ Công an đề xuất quy định trừ điểm giấy phép lái xe

Bộ Công an đề xuất quy định trừ điểm giấy phép lái xe

Bộ Công an đang lấy ý kiến các cơ quan, hiệp hội liên quan dự thảo báo cáo giải trình một số nội dung mới trong dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 6 vừa qua.
SeABank mang hơi ấm mùa xuân đến với những người có hoàn cảnh khó khăn

SeABank mang hơi ấm mùa xuân đến với những người có hoàn cảnh khó khăn

Xuân Yêu thương - hoạt động thiện nguyện thường niên vừa được Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, mã chứng khoán SSB) tổ chức vào những ngày đầu năm 2024 nhằm hỗ trợ cho những người có hoàn cảnh khó khăn tại các địa bàn có điểm giao dịch của Ngân hàng.

Tin khác

Những lưu ý khi cúng Rằm tháng Giêng 2024

Những lưu ý khi cúng Rằm tháng Giêng 2024
Rằm tháng Giêng là ngày 15/1 âm lịch, do đó, Rằm tháng Giêng 2024 sẽ rơi vào thứ 7 ngày 24/2 (dương lịch).

Giờ đẹp cúng vía Thần Tài năm 2024

Giờ đẹp cúng vía Thần Tài năm 2024
Ngày vía Thần Tài là mùng 10 tháng Giêng âm lịch. Năm nay, ngày lễ này rơi vào thứ Hai ngày 19/02/2024 dương lịch.

Mâm cỗ, văn khấn cúng đầu năm gồm những gì?

Mâm cỗ, văn khấn cúng đầu năm gồm những gì?
Theo quan niệm dân gian, lễ cúng đầu năm là nghi thức vô cùng quan trọng. Đặc biệt việc làm lễ cúng đầu năm sẽ góp phần đem đến tài lộc, may mắn cho gia đình trong năm mới, công việc thuận buồm xuôi gió.

Thực hiện tốt 2 mục tiêu chính và 8 nhóm nhiệm vụ để giảm thiểu tai nạn giao thông

Thực hiện tốt 2 mục tiêu chính và 8 nhóm nhiệm vụ để giảm thiểu tai nạn giao thông
Ngày 9/1, Ủy ban An toàn giao thông quốc gia đã tổ chức Hội nghị trực tiếp kết hợp với trực tuyến nối đầu cầu Chính phủ với các tỉnh thành trong cả nước để tổng kết công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông năm 2023 và triển khai nhiệm vụ năm 2024.

ROX GROUP trao tặng hơn 3.000 suất quà Tết cho người nghèo

ROX GROUP trao tặng hơn 3.000 suất quà Tết cho người nghèo
Vào dịp Tết Giáp Thìn 2024, Tập đoàn 28 năm tuổi - ROX Group (tiền thân là TNG Holdings Vietnam) đã quyết định chi hơn 1,5 tỷ đồng để chuẩn bị quà Tết cho người nghèo.

Cách bày trí ban thờ gia tiên, mâm ngũ quả ngày Tết 2024 hút tài lộc

Cách bày trí ban thờ gia tiên, mâm ngũ quả ngày Tết 2024 hút tài lộc
Chăm chút ban thờ là cách để con cháu bày tỏ lòng yêu kính và tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên. Chính vì vậy nên mỗi dịp Tết đến Xuân về, gia đình nào cũng dành thời gian để lau dọn và sắp xếp ban thờ một cách bài bản, khang trang nhất.

Những điều kiêng kỵ ngày Tết để tránh xui xẻo cả năm

Những điều kiêng kỵ ngày Tết để tránh xui xẻo cả năm
Người Việt vẫn thường quan niệm rằng đầu năm mới nếu như gặp những điều may mắn tốt lành thì cả năm sẽ gặp suôn sẻ và an lành. "Có kiêng có lành" nên nhân gian vẫn kiêng cữ những điều kém may vào đầu năm, nếu phạm vào đại kỵ đó thì cả năm sẽ không được may mắn.

Mâm cỗ cúng 30 Tết (tất niên) gồm những gì, văn khấn như thế nào?

Mâm cỗ cúng 30 Tết (tất niên) gồm những gì, văn khấn như thế nào?
Ngày 30 là ngày mọi gia đình đều tất bật chuẩn bị mâm lễ cúng thật chu đáo để bước qua năm mới. Lễ cúng này thường được gọi là cúng “tất niên” hay một số vùng miền Trung gọi là cúng “vô tết”. Lễ cúng tất niên chủ yếu nhằm mục đích mời Táo quân về lại trần gian và mời tổ tiên về sum vầy cùng con cháu.

Ngày đẹp bao sái, lau dọn ban thờ năm 2024

Ngày đẹp bao sái, lau dọn ban thờ năm 2024
Theo quan niệm dân gian, ban thờ là nơi tụ khí của cả gia đình, ảnh hưởng tới mọi mặt trong đời sống của các thành viên trong gia đình.

Lưu ý quan trọng khi đi tảo mộ cuối năm

Lưu ý quan trọng khi đi tảo mộ cuối năm
Tảo mộ cuối năm là nét đẹp truyền thống của dân tộc ta từ bao đời nay. Đây là nghi thức quan trọng và vô cùng thiêng liêng mỗi khi Tết Nguyên đán cận kề, thể hiện lòng hiếu kính của con cháu với tổ tiên, dòng họ, giáo dục về lòng hiếu thuận, sự biết ơn với các bậc tiền nhân.

Chi tiết giá vé, lịch chạy tàu Tết Giáp Thìn 2024

Chi tiết giá vé, lịch chạy tàu Tết Giáp Thìn 2024
Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam sẽ tổ chức chạy tàu Tết Giáp Thìn 2024 từ ngày 26/1 đến hết ngày 26/2/2024 (tức từ ngày 16 tháng Chạp đến ngày 17 tháng Giêng).

Miền Bắc sắp chấm dứt chuỗi ngày rét đậm, rét hại

Miền Bắc sắp chấm dứt chuỗi ngày rét đậm, rét hại
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, đợt rét đậm rét hại ở miền Bắc sắp chấm dứt sau chuỗi ngày kéo dài.

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo 2024

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo 2024
Theo truyền thống dân gian, ông Công ông Táo là ngày 23 tháng Chạp (tức ngày 23/12 âm lịch) hàng năm. Cúng ông Công ông Táo năm nay rơi vào thứ Sáu, ngày 2/2 dương lịch. Đây là thời điểm các thần sẽ cưỡi cá chép lên trời để báo cáo với Ngọc Hoàng về tất cả việc làm tốt, xấu của con người trong một năm để thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh.

Văn khấn ông Công ông Táo 23 tháng Chạp chuẩn nhất

Văn khấn ông Công ông Táo 23 tháng Chạp chuẩn nhất
Theo quan niện dân gian, ngày 23 tháng Chạp là ngày tiễn ông Công ông Táo về trời để bẩm báo những việc đã xảy ra trong gia đình của một năm vừa qua.

Rét đậm, rét hại ở miền Bắc kéo dài tới khi nào?

Rét đậm, rét hại ở miền Bắc kéo dài tới khi nào?
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, tối 22/1 nhiệt độ tại đỉnh Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã giảm xuống dưới 0 độ C, băng tuyết đã phủ trắng đỉnh núi tạo nên cảnh đẹp kỳ ảo.
Xem thêm
Những lời chỉ bảo của ông nội theo tôi suốt đời

Những lời chỉ bảo của ông nội theo tôi suốt đời

Tôi năm nay đã 84 tuổi, nên ông bà nội, ông bà ngoại, bố mẹ tôi đều đã mất từ lâu. Tuy cao tuổi, nhưng theo tinh thần sống vui, sống khỏe của NCT nên nhiều năm qua và năm nay (2024), tôi vẫn mạnh khỏe, minh mẫn, vẫn thường nhớ tới công ơn trời biển của ông bà, cha mẹ, những kỉ niệm sâu sắc đối với ông bà, cha mẹ. Ở phạm vi bài này, tôi viết về ông nội tôi, một người rất điềm đạm, giản dị, khiêm tốn, nhân ái, khoan dung, thương yêu con cháu và nhiều lời khuyên, chỉ bảo có sức thuyết phục cao.
Tôi luôn tự hào và khắc ghi những kỉ niệm về bà nội

Tôi luôn tự hào và khắc ghi những kỉ niệm về bà nội

Mẹ tôi thường bảo: “Bà nội tuy không sinh ra mẹ nhưng mẹ quý bà như mẹ ruột”. Chẳng phải tự nhiên mà mẹ nói vậy. Hàng xóm láng giềng mỗi khi sang nhà tôi chơi, vẫn thường nhắc lại những kỉ niệm, những câu chuyện vui, buồn; chuyện xưa, nay... về bà, khiến chúng tôi bùi ngùi, xúc động.
Nhớ nồi rượu của bà

Nhớ nồi rượu của bà

Ngày trước mỗi lần bà chuẩn bị cất một nồi rượu, là anh em tôi bao giờ cũng háo hức để được phụ bà. Đó là vào những năm 1990 đến năm 2000, khi mà thị trường đồ uống đặc biệt là rượu, bia chưa phong phú như bây giờ.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bí quyết trường thọ của cụ ông 110 tuổi ở Lâm Đồng

Bước vào tuổi 110, nhưng cụ Vũ Đình Bảng, sinh năm 1914, ở Lâm Đồng, vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, hàng ngày vẫn cuốc đất, làm vườn, nấu nướng và hướng dẫn, nhắc nhở con cháu đọc sách, chia sẻ kinh nghiệm trong cuộc sống. Vậy bí quyết nào giúp cụ Bảng trường thọ đến vậy? Chúng ta cùng tìm hiểu về bí quyết sống khỏe, sống ý nghĩa của cụ.
Thế giới trong mắt người già

Thế giới trong mắt người già

Tôi cũng không hiểu, thế giới trong mắt người già là gì mà sao lúc nào cũng hay sợ sệt, đề phòng, lo lắng. So với sức sống tuổi hai mươi của tôi, tận hưởng và hết mình, nó cách một khoảng rất xa...
Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

Gói 3.000 chiếc bánh chưng tặng trò nghèo dịp Tết ở Thanh Hóa

200 đoàn viên thanh niên các xã, thị trấn huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa) cùng bộ đội biên phòng gói 2.000 chiếc bánh chưng trao tặng cho trò nghèo dịp Tết.
Sẽ phát động Cuộc vận động "xóa nhà tạm, nhà dột nát" trên toàn quốc

Sẽ phát động Cuộc vận động "xóa nhà tạm, nhà dột nát" trên toàn quốc

Sáng 24/1, Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ 9, khóa IX, nhiệm kỳ 2019-2024 đã diễn ra tại Hà Nội, nhằm thảo luận, cho ý kiến một số nội dung công tác trong năm 2024.
Truy tặng Bằng khen cho Phó trưởng Công an phường hy sinh khi làm nhiệm vụ

Truy tặng Bằng khen cho Phó trưởng Công an phường hy sinh khi làm nhiệm vụ

Ông Trần Hữu Thủy Giang, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, Chủ tịch UBND tỉnh vừa ban hành quyết định về việc truy tặng bằng khen cho Trung tá Trần Duy Hùng, Phó trưởng Công an phường Thủy Vân, TP. Huế đã hy sinh khi làm nhiệm vụ.
Phiên bản di động