Quốc tế 11/04/2023 14:27
Theo bình luận của tờ Wall Street Journal mới đây, khi chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine bước sang năm thứ hai và các biện pháp trừng phạt của phương Tây ngày càng nặng nề hơn, ngân sách của chính phủ Nga đang bị thu hẹp và nền kinh tế chuyển sang quỹ đạo tăng trưởng thấp hơn, có thể là trong dài hạn.
Các mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Nga, khí đốt và dầu mỏ mất đi những khách hàng lớn. Tài chính của chính phủ đang căng thẳng. Đồng rúp giảm hơn 20% kể từ tháng 11 năm ngoái so với đồng USD. Mặc dù hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy những khó khăn kinh tế lớn ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động quân sự đang diễn ra của Nga ở Ukraine, nhưng ngân sách nhà nước suy giảm cho thấy Nga gặp khó trong cân bằng giữa chi tiêu quân sự ngày càng tăng với các khoản trợ cấp và chi tiêu xã hội.
 |
| Đồng rúp đã giảm hơn 20% so với đồng USD kể từ tháng 11 năm ngoái. |
Khi mất phần lớn thị trường châu Âu và các nhà đầu tư phương Tây khác rút lui, Nga có nguy cơ ngày càng trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc. Maria Shagina, một thành viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế London nhận định: “Mặc dù Nga có khả năng phục hồi trong ngắn hạn, nhưng bức tranh dài hạn rất ảm đạm: Moskva sẽ hướng nội nhiều hơn và phụ thuộc ngày càng nhiều vào Trung Quốc”.
Các chính phủ châu Âu, thay vì giảm bớt ủng hộ Ukraine, đã nhanh chóng chuyển sang tìm kiếm các nguồn khí đốt tự nhiên và dầu mỏ mới để thay thế cho nguồn từ Nga. Hầu hết các dòng khí đốt của Nga đến châu Âu đã dừng lại sau khi tăng vọt lúc đầu. Giá khí đốt toàn cầu giảm mạnh. Moskva cho biết, họ sẽ cắt giảm sản lượng dầu 5% cho đến tháng 6 so với mức trước đó và đang bán rẻ dầu so với giá toàn cầu. Kết quả là doanh thu năng lượng giảm gần một nửa trong hai tháng đầu năm nay so với năm ngoái, trong khi thâm hụt ngân sách ngày càng sâu. Điều đó buộc Moskva phải sử dụng thêm quỹ đầu tư quốc gia, một trong những vùng đệm chống khủng hoảng chính của nước này.
Các quan chức Nga thừa nhận những khó khăn nhưng nói rằng nền kinh tế đã nhanh chóng thích nghi. Tổng thống VladimirPutin cho biết, chính phủ Nga hoạt động hiệu quả trong chống lại các mối đe dọa đối với nền kinh tế. Ngân hàng Trung ương Nga cho biết trong tháng 3 xuất khẩu giảm, thị trường lao động thắt chặt và chi tiêu chính phủ tăng đang làm trầm trọng thêm rủi ro lạm phát. Lạm phát của Nga đã ở mức khoảng 11% trong tháng 2 so với cùng kì năm ngoái.
Theo Viện Chính sách kinh tế Gaidar có trụ sở tại Moskva, ngành công nghiệp của Nga đang trong tình trạng khủng hoảng lao động. Tình trạng chảy máu chất xám sau cuộc xung đột và đợt huy động quân sự 300.000 người vào mùa Thu năm ngoái đã khiến khoảng một nửa số doanh nghiệp phải đối mặt với tình trạng thiếu lao động.
Trong chuyến thăm một nhà máy sản xuất máy bay gần đây, ông Putin thừa nhậntình trạng thiếu lao động đang cản trở hoạt động sản xuất quân sự. Ông cũng lưu ý chính phủ đã chuẩn bị một danh sách các ngành nghề ưu tiên để được hoãn phục vụ nghĩa vụ quân sự…
Với tất cả những diễn biến trên, trong năm nay, hầu hết các nhà phân tích, tổ chức kinh tế dự đoán GDP của Nga sẽ giảm thêm, mặc dù một số, trong đó IMF, dự báo mức tăng trưởng khiêm tốn. Nhưng IMF lưu ý đến năm 2027, sản lượng kinh tế của Nga dự kiến sẽ thấp hơn khoảng 7% so với dự báo trước xung đột.
Công ty tư vấn Rystad Energy dự báo, đầu tư vào thăm dò và sản xuất dầu khí của Nga sẽ giảm xuống còn 33 tỉ USD trong năm nay từ mức 57 tỉ USD được dự đoán trước khi xung đột ở Ukraine nổ ra. Điều đó có nghĩa là xuất khẩu sẽ giảm đi. Trong khi đó, các nhà phân tích tại BP PLC ước tính tổng sản lượng dầu của Nga, khoảng 12 triệu thùng/ngày vào năm 2019, sẽ giảm còn từ 7 - 9 triệu thùng/ngày vào năm 2035…
