Gặp ông, tôi không khỏi xúc động khi thấy người đàn ông gầy gò gần 60 tuổi bị cụt hai tay, mù một mắt, mắt còn lại cũng chỉ còn 3/10. Là con thứ 10 trong một gia đình nghèo có 11 người con, nên ông Thắng chỉ học hết lớp 4 rồi ở nhà chăn trâu. Đến tuổi trưởng thành không may bị tai nạn, sau ba tháng điều trị, ông trở thành người tàn phế, người yêu ruồng bỏ. "Giàu hai hai con mắt, khó bàn tay'', ông khuyết cả mắt, cả tay thì càng khổ hơn. Để giảm bớt khó khăn cho gia đình, ông chỉ biết chăn trâu quanh quẩn trong làng.
Rồi "Nồi nào vung ấy", ông kết hôn với bà Đặng Thị Thảo là người làng, mồ côi cha mẹ, hơn ông "một giáp''. Lúc mới cưới, ông chăn trâu thuê, bà mò cua bắt ốc kiếm ăn. Cuộc sống vô cùng vất vả, nhất là lúc bà Thảo có bầu con đầu lòng. Sau nhiều đêm suy nghĩ, ông mạnh dạn vay ngân hàng 300.000 đồng, cộng với anh em giúp đỡ đủ 500.000 đồng mua chiếc xuồng đi đãi sạn. Ngày ngày, từ 7 giờ sáng ông dùng chân chèo thuyền ngược sông Găng lên chợ Chùa đãi sạn. Người lành lặn dùng hai tay cào sạn vào rổ, ông lấy bao bóng đùm hai cùi tay cào sạn. Lúc đầu khó, lâu ngày thành quen, mỗi ngày nắng ông cũng đãi được 4 thuyền sạn, chở về, gánh bộ lên bờ, bán cho các chủ xe bò lốp. Đãi sạn mỗi năm chỉ làm được 3 tháng, các tháng còn lại, nước sâu hoặc mưa rét phải nghỉ.
Ông Thắng xúc đất trồng chuối
Được 3 năm, ông phải bỏ nghề vì không cạnh tranh được với các thuyền hút sạn mang máy móc đến khai thác. Ông chuyển sang làm nghề đãi hến, bà phân loại, hến to mang ra chợ bán, hến nhỏ vợ chồng nấu cháo bồi dưỡng cho nhau. Do nạn khai thác cát sạn bừa bãi, các bãi cát ven sông cạn dần và hến cũng ngày càng hiếm, thế là một lần nữa ông lại "chuyển ngành" đi tập cày thuê cho các gia đình trong xóm. Người lành lặn, cày bừa còn vất vả huống gì ông cụt cả hai tay.
"Có công mài sắt, có ngày nên kim'', sau gần một tháng khổ luyện, ông đã cày thông, bừa thạo. Người nhỏ, trâu to, gặp những ruộng lầy lội rất vất vả nhưng có người thuê đã là hạnh phúc. Rồi đồng ruộng có máy cày, máy bừa thay thế, ông chuyển sang kéo xe bò lốp. Đến năm 2016, ông lại phải "giải nghệ" do xã đạt chuẩn nông thôn mới, đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa rộng rãi, có ô-tô vào tận xóm chở hàng.
Tàn phế, nhưng tâm ông sáng, tin ở điều tốt, tin ở cuộc đời. Nghị lực ấy thắp sáng trong ông, dẫn đường cho ông làm lụng nuôi vợ, nuôi con. Tiếng lành đồn xa, năm 2016, chương trình truyền hình nhân đạo "Vượt lên chính mình" về gặp ông thu hình và phát sóng trên kênh VTV1, sau đó ủng hộ gần 70 triệu đồng giúp ông trả nợ và làm vốn sản xuất. Những đồng tiền tình nghĩa và nghị lực vượt khó đã giúp gia đình ông thoát nghèo và có thêm điều kiện nuôi hai con ăn học. Song, ông vẫn không chịu ngồi yên mà xung phong làm công việc bảo nông, mỗi tháng được Hợp tác xã trả "lương" một triệu đồng cộng với phụ cấp người khuyết tật 405.000 đồng/tháng, góp phần tăng thu nhập.
Bài và ảnh Nguyễn Hữu Mai
