Mộ cát

Ông Địu dẫn tôi đi trên động cát làng ông, nơi cách đây mười năm, ông đã cùng lúc tiễn đưa mười đứa con vào lòng đất lành vì chất độc da cam.
Ông ngồi trên những nấm mộ cát, đôi tay run run vun từng nắm đất, rồi chỉ tay vào một trong số ngôi mộ nơi có di ảnh của con mình: "Chúng là con của tui đó, tất cả đều vĩnh viễn lìa xa cuộc đời vì chất độc da cam. Chôn con xong, tôi chỉ có một ao ước là xây cho các con những nấm mồ bằng gạch, vậy mà số phận cứ như đùa. Bao nhiêu năm qua, giấc mơ ấy vẫn dang dở”...

Những năm tháng hồi ức

Đặt chân đến Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình là gặp ngay cát trắng. Cát ràn rạt khắp nơi, cát len trong nhà, trong vườn, cát dung dưỡng những cánh đồng bồi bãi, cát ôm ấp những phận người lam lũ. Có thể nói, người dân Quảng Ninh "sống cùng cát, chết vùi trong cát".

Chiến tranh đã lùi xa hơn 40 năm, màu xanh thiên nhiên đã hàn gắn trên mỗi cành cây ngọn cỏ, nhưng người cựu binh ở thôn Hà Thiệp, xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, vẫn một niềm đau đáu, day dứt. Ngày nào cũng như ngày nào, ông ra khu mộ thắp nhang cho 12 đứa con tội nghiệp nằm sâu dưới lòng đất lạnh. Mỗi lần như thế, ông lại ngồi bệt xuống nền cát nói vô thức một mình, hoặc có khi cầu nguyện cho các con siêu thoát và hồi nhớ lại câu chuyện của đời mình.

Bấy giờ, năm 1972, cuộc chiến đấu của dân tộc đang ở vào giai đoạn khốc liệt, cần phải dốc toàn lực lượng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Như bao chàng trai khác, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng thanh niên độ mười tám đôi mươi Đố Đức Địu tạm biệt gia đình lên đường nhập ngũ. Và chỉ sau ba tháng huấn luyện ông được điều động vào đại đội chiến đấu trên chiến trường Mỏ Tàu, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Hai cô con gái Đỗ Thị Bình và Đỗ Thị Nga, tương đối bình thường, là niềm an ủi, hi vọng cuối cùng của cuộc đời ngươi lính Đỗ Đức Địu.
Hai cô con gái Đỗ Thị Bình và Đỗ Thị Nga, tương đối bình thường, là niềm an ủi, hi vọng cuối cùng của cuộc đời ngươi lính Đỗ Đức Địu.

"Chúng tôi cứ hành quân xuyên qua những tán rừng già, uống nước suối mà đi. Có hôm, cả đại đội đang tức tốc hành quân, thì nghe máy bay Mỹ gầm rú trên bầu trời, ngước nhìn lên thấy một vệt màu trắng như những bụi mưa rơi lác đác trên những tán cây, đọng lại như những hạt sương buổi sớm. Mấy ai ngờ rằng đó là chất độc chúng rải để triệt hạ rừng, không cho bộ đội ẩn nấp”, ông Địu hồi tưởng lại.

Sau ngày giải phóng, ông Địu phục viên về quê lấy vợ rồi lại khoác ba lô trở lại đơn vị. Ông cũng chẳng hay biết mình đã bị ngấm chất diệt cỏ kịch độc kia, để rồi cả một đời ông phải ngậm ngùi nhìn những đứa con vô tội phải lìa xa cuộc đời. Từ cô con gái đầu lòng chỉ mấy ngày sau khi chào đời bỗng dưng có biểu hiện lạ, liên tục khóc thét lên, co rúm người sùi bọt mép rồi mất trên tay bà Nức - vợ ông. Nghe tin động trời, ông Địu từ đơn vị xa xôi viết vội lá thư động viên vợ, để bà đỡ buồn vì mất đứa con đầu lòng.

Năm 1981, để vớt vát lại niềm hi vọng, ông bà sinh thêm đứa con thứ hai. Khi đó ông Địu đã được phục viên, sinh sống tại quê hương. Ông đặt tên con là Đỗ Thị Bình, với cái ý nghĩa đất nước hòa bình, không còn chiến tranh, không còn máu lửa. Một năm sau nữa, bà Nức lại có bầu đứa con thứ ba với mong muốn thêm thằng con trai cho "có nếp, có tẻ". Thế nhưng chẳng đứa nào “thương” ông bà mà ở lại, lặng lẽ chúng lần lượt "rủ nhau" về với cát bụi. Nỗi đau chồng lên nỗi đau, khiến bà Nức như hóa điên, có lúc chạy ra ngoài đường la hét, khóc than: “Trả con cho tôi. Con con ơi, các con ở đâu...”.

Những những lần sinh nở không thành công, vừa ám ảnh bà Nức vừa khiến bà cảm thấy có lỗi với chồng, với họ hàng đôi bên bố mẹ. Dù sức khỏe ngày càng cạn kiệt, nhưng ông bà cứ gắng gượng hết lần này đến lần khác. Nhưng những đứa con tiếp theo cũng chung số phận nghiệt ngã. "Đứa nào sinh ra cũng khỏe mạnh, xinh xẻo, lành lặn, nhưng đều lần lượt bỏ vợ chồng tôi mà đi. Thật là bất hạnh. Đến giờ, tôi không nhớ hết ngày sinh, tháng đẻ, cũng như ngày ra đi của từng đứa. Vì thế tôi phải lấy cuốn sổ ghi lại để biết mà cúng giỗ", ông Địu nghẹt ngào nói.

Dưới cát là nước mắt

Bước chân của người đàn ông ngoài bảy mươi tuổi xiêu vẹo trên cát. Để nhớ tên và ngày tháng cúng giỗ, ông Địu phải đánh số thứ tự trên từng ngôi mộ từ một đến mười. Có tháng, ông làm giỗ ba lần cúng con.

Mỗi lần chôn trên đồi cát, ông Địu đều giữ kín chuyện không cho láng giềng biết vì ông vẫn âm thầm hi vọng những đứa con lành lặn sẽ ra đời. Nhưng cuối cùng cũng không giấu được mãi. Anh em họ hàng bên gia đình ông Địu nghi ngờ là do lỗi tại bà Nức. Dù thương vợ, nhưng ông Địu cũng bỏ nhà đi tìm hạnh phúc mới với hi vọng kiếm được cậu con trai nối dõi tông đường.

Thế nhưng sau gần ba năm chung sống với người vợ mới, ông trở về về bên bà Nức đau khổ thú thật: "Tôi đã ở bên người đàn bà khác, nuôi hi vọng sinh một thằng con trai lành lặn nhưng rốt cuộc con vẫn không ở lại. Lỗi là do tôi chứ không phải do mình". Đau khổ và tủi hổ, bà Nức vẫn giang rộng vòng tay, tiếp tục nuôi hi vọng mong manh vào những lần sinh nở kế tiếp. "Hồi đó, tôi cũng không biết ông nhà tôi bị nhiễm chất độc da cam. Mãi tận sau này, khi ra Hà Nội khám mới vỡ lẽ", bà Nức chia sẻ.

Sau khi biết mình bị nhiễm chất độc da cam, vợ chồng bà càng thêm nâng niu người con thứ hai tên là Đỗ Thị Bình. Lần thứ mười bốn bà Nức mang thai, niềm vui vỡ òa khi Đỗ Thị Hằng ra đời lành lặn. Một năm sau đó, bà Nức sinh người con thứ mười lăm đặt tên là Đỗ Thị Nga, sức khỏe yếu từ khi mới lọt lòng.

Quá đời người vất vả, ông Địu cặm cụi cùng vợ lao động cần mẫn để nuôi con nên người, dù nỗi đau da cam bòn rút sức lực, tiền bạc… nhưng ông vẫn ấm lòng: Lương hưu của tôi cộng thêm cật lực làm ba sào rưỡi ruộng cũng không đủ thuốc thang. Giật gấu vá vai lắm mới tồn tại được. Đồng đội ghé thăm thấy ngôi nhà rách, đã cùng nhau dựng lại ngôi nhà ba gian, nền lát đá hoa cho các cháu lê lết khỏi bẩn. Có lẽ chưa ai làm nhà lâu như tôi, đặt móng nhà từ năm 1979, đến đầu năm 2004 mới hoàn thành... Giờ tôi ở làng cát làm nông dân và chăm sóc những đứa con còn sống, đã mất. Rứa là vui rồi!"

Ghi chép của Vũ Minh Phúc

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nhãn hàng NESCAFÉ đánh dấu lần đầu tiên tác cùng nhà sản xuất Hoàng Touliver và nữ ca sỹ trẻ Mỹ Anh, ra mắt album nhạc độc đáo lấy chất liệu từ âm thanh của nông trại NESCAFÉ. Album nhạc mang đến món quà tinh thần đúng lúc cho giới trẻ trong giai đoạn “bình thường mới” và truyền cảm hứng về sự trân quý dành cho thiên nhiên và sự tận tâm đằng sau mỗi ly cà phê thơm ngon. Người nghe nhạc có thể thưởng thức trọn vẹn album trên các nền tảng Youtube, Spotify, Zing.
Mở cửa, phục hồi nền kinh tế nhưng phải bảo đảm an toàn

Mở cửa, phục hồi nền kinh tế nhưng phải bảo đảm an toàn

Đó là chỉ đạo của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 tỉnh An Giang đối với việc mở cửa, phục hồi nền kinh tế, đẩy mạnh phát triển sản xuất để thực hiện “mục tiêu kép” mà Chính phủ đã đề ra. Theo đó, từ an toàn dịch bệnh đến an sinh xã hội, chăm lo cho người cao tuổi (NCT), người yếu thế phải được bảo đảm để không ai bị bỏ lại phía sau.
Từng đoàn quân áo trắng hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam trở về

Từng đoàn quân áo trắng hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam trở về

Các đoàn quân áo trắng chi viện cho các tỉnh phía Nam chống dịch đã hoàn thành nhiệm vụ, lần lượt trở về cùng nụ cười và sự bình yên.
Mộ cát

Mộ cát

Ông Địu dẫn tôi đi trên động cát làng ông, nơi cách đây mười năm, ông đã cùng lúc tiễn đưa mười đứa con vào lòng đất lành vì chất độc da cam.

Tin khác

Bamboo Airways đưa gần 1.500 công dân Hà Tĩnh hồi hương sau chuỗi 7 chuyến bay

Bamboo Airways đưa gần 1.500 công dân Hà Tĩnh hồi hương sau chuỗi 7 chuyến bay
Những hành khách là công dân Hà Tĩnh từ TP HCM và các tỉnh phía nam đã vượt hàng nghìn cây số để trở về quê hương trên các chuyến bay đặc biệt của hãng hàng không Bamboo Airways.

Để cho phường giữ mãi màu xanh

Để cho phường giữ mãi màu xanh
Trong những ngày vừa qua, toàn phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội căng mình phòng chống dịch Covid-19. Toàn bộ hệ thống chính trị đều quyết liệt vào cuộc, huy động toàn dân cùng tham gia chống dịch để cho phường giữ mãi màu xanh..

T&T Group tài trợ 20 tỷ đồng giúp Bệnh viện Đức Giang lập trung tâm ICU chống dịch COVID-19

T&T Group tài trợ 20 tỷ đồng giúp Bệnh viện Đức Giang lập trung tâm ICU chống dịch COVID-19
Ngày 5/10, Tập đoàn T&T Group của doanh nhân Đỗ Quang Hiển đã trao ủng hộ 20 tỷ đồng mua trang thiết bị và vật tư y tế nhằm hỗ trợ Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội) thành lập Trung tâm hồi sức tích cực (ICU) phòng chống COVID-19.

Ấm tình hàng xóm giữa đô thị hiện đại

Ấm tình hàng xóm giữa đô thị hiện đại
Hình ảnh “hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau” từng bị mờ nhạt bởi xu hướng sống khép kín, đặc biệt ở các khu chung cư hiện đại. Tuy nhiên, những câu chuyện ấm áp “tình làng nghĩa xóm” tại Vinhomes Ocean Park (Gia Lâm, Hà Nội) đã không chỉ xóa tan định kiến cũ, mà còn thể hiện một xu hướng cộng đồng văn minh kiểu mới.

Đảm bảo TTATGT trên các địa bàn được phân công, phân cấp theo Quyết định số 2599/QĐ-CAHN

Đảm bảo TTATGT trên các địa bàn được phân công, phân cấp theo Quyết định số 2599/QĐ-CAHN
Thực hiện Quyết định số 2599/QĐ-CAHN ngày 6/8/2021 của Giám đốc Công an TP Hà Nội về phân cấp tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông (TTATGT), Công an quận Ba Đình đã ban hành Kế hoạch số 1668/KH-CABĐ-CSGT-TT về việc triển khai thực hiện Quyết định của Giám đốc Công an TP Hà Nội về phân công, phân cấp tuyến tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ và tuyến tuần tra, kiểm soát đường thuỷ nội địa của lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an quận Ba Đình.

Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê
Tiếp nối các hoạt động phối hợp cùng địa phương chung tay phòng chống dịch, ngày 30/9 Bamboo Airways triển khai chuyến bay nghĩa tình đưa 205 công dân Hà Tĩnh, trong đó có 183 thai phụ và 14 trẻ nhỏ hồi hương an toàn.

Người cao tuổi có vị thế đặc biệt trong gia đình và xóm làng

Người cao tuổi có vị thế đặc biệt trong gia đình và xóm làng
Nói đến khu 6 phường Thanh Sơn, TP Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh mọi người đều trân quý cảm tình một khu dân có nhà văn hoá đẹp khang trang, có sân bóng chuyền, sân đánh cầu lông, có vườn hoa cây cảnh, ghế đá ngồi mát những buổi chiều buông, những đêm hè...
Xem thêm
Em đang chờ ngày ấy anh về…

Em đang chờ ngày ấy anh về…

Lại một mùa Xuân qua đi. Chúng mình đều thêm một tuổi. Mái đầu thêm nhiều sợi bạc. Mà sao vẫn mãi vấn vương như níu kéo, dìu dặt, bâng khuâng…
Xôn xao ngõ nhỏ

Xôn xao ngõ nhỏ

Chiều nay, trời trở gió. Từ nhà ra ngõ thôi mà từng làn hơi lạnh ùa đến, phả vào mặt, vào người.
Hương sắc tình yêu

Hương sắc tình yêu

Đó là một ngày thật vui, đầy ý nghĩa. Quà anh trao không phải vàng bạc kim cương, cũng không phải nhà cao cửa rộng hay tài sản quý giá, đắt tiền.
TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

TP Hồ Chí Minh: Đem tiền phúng điếu chồng ủng hộ Quỹ Vaccine phòng chống Covid-19

"Đây là số tiền tôi trích từ tiền phúng điếu của ông nhà để ủng hộ, xem như đây là việc tốt cuối cùng mà ông nhà tôi làm được", bà Thảo cho biết.
Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chuyện cô Mùi làm công tác khuyến học ở thành phố Mỹ Tho

Chi hội Khuyến học phường 4, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang nhiều năm liền được công nhận là Chi hội có của phong trào khuyến học, khuyến tài tiêu biểu. Có 1 dòng họ học tập tiêu biểu, 1 cộng đồng học tập tiêu biểu được tỉnh hội vinh danh trong Đại hội biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu giai đoạn 2016-2020 vừa qua. Đóng góp vào thành công đó phải kể đến công sức của cô Đặng Thị Hoa Mùi, Chi hội trưởng Chi hội Khuyến học phường 4 từ năm 2008 đến 2019. Ở tuổi 71, gần 12 năm gắn bó với công tác khuyến học, cô Mùi xem công việc này như làm một phần cuộc sống của mình.
Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Người cao tuổi cần tự quan tâm chăm sóc đời sống tinh thần

Trong cuộc sống hiện đại, người trẻ dường như bị cuốn theo sự tất bật của guồng máy học tập, lao động hay chăm lo cho con cái nên thường xao lãng việc chăm sóc ông bà, cha mẹ, đặc biệt là đời sống tinh thần của họ.
Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Bamboo Airways phối hợp thực hiện chuyến bay đưa gần 200 thai phụ người Hà Tĩnh từ TP HCM về quê

Tiếp nối các hoạt động phối hợp cùng địa phương chung tay phòng chống dịch, ngày 30/9 Bamboo Airways triển khai chuyến bay nghĩa tình đưa 205 công dân Hà Tĩnh, trong đó có 183 thai phụ và 14 trẻ nhỏ hồi hương an toàn.
SHB ủng hộ 1.600 trẻ em mồ côi do đại dịch Covid-19

SHB ủng hộ 1.600 trẻ em mồ côi do đại dịch Covid-19

Với tinh thần tương thân tương ái, vừa qua, Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã trao tặng 8 tỷ đồng chia sẻ khó khăn cho 1.600 trẻ em mồ côi trên cả nước. Trước đó, mong muốn giúp đỡ các em học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trong vùng dịch được tạo điều kiện học tập trực tuyến thuận lợi hơn, SHB đã ủng hộ 20 tỷ đồng cho chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
Ngành Điện lực miền Nam: Tích cực hỗ trợ người dân trong vùng dịch

Ngành Điện lực miền Nam: Tích cực hỗ trợ người dân trong vùng dịch

Thời gian qua, cán bộ công nhân viên Tổng Công ty Điện lực miền Nam và Công ty Điện lực Bến Tre luôn thể hiện trách nhiệm của mình đối với xã hội, thông qua việc động viên, hỗ trợ vật chất cho các địa phương, lực lượng tuyến đầu có thêm nguồn lực để phòng chống đại dịch, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nescafe ra mắt album nhạc “Nâng niu lắm, thiên nhiên ơi” từ âm thanh của nông trại cà phê

Nhãn hàng NESCAFÉ đánh dấu lần đầu tiên tác cùng nhà sản xuất Hoàng Touliver và nữ ca sỹ trẻ Mỹ Anh, ra mắt album nhạc độc đáo lấy chất liệu từ âm thanh của nông trại NESCAFÉ. Album nhạc mang đến món quà tinh thần đúng lúc cho giới trẻ trong giai đoạn “bình thường mới” và truyền cảm hứng về sự trân quý dành cho thiên nhiên và sự tận tâm đằng sau mỗi ly cà phê thơm ngon. Người nghe nhạc có thể thưởng thức trọn vẹn album trên các nền tảng Youtube, Spotify, Zing.
Từng đoàn quân áo trắng hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam trở về

Từng đoàn quân áo trắng hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam trở về

Các đoàn quân áo trắng chi viện cho các tỉnh phía Nam chống dịch đã hoàn thành nhiệm vụ, lần lượt trở về cùng nụ cười và sự bình yên.
Bamboo Airways đưa gần 1.500 công dân Hà Tĩnh hồi hương sau chuỗi 7 chuyến bay

Bamboo Airways đưa gần 1.500 công dân Hà Tĩnh hồi hương sau chuỗi 7 chuyến bay

Những hành khách là công dân Hà Tĩnh từ TP HCM và các tỉnh phía nam đã vượt hàng nghìn cây số để trở về quê hương trên các chuyến bay đặc biệt của hãng hàng không Bamboo Airways.
Phiên bản di động