Minh bạch để tránh độc quyền thị trường vàng

Minh bạch hoá thị trường vàng

Liên quan đến thị trường vàng, giá cả tăng chênh lệch giữa thế giới và trong nước, Phó Thủ tướng Lê Thành Long thừa nhận, giá vàng thế giới có lúc tăng đến gần 4.400 USD/Ounce, chênh lệch giữa giá vàng giữa thế giới và trong nước có những lúc gần 20 triệu nhưng có những lúc chênh thu lại chỉ còn 1 triệu.

Lý giải cho điều này, Phó Thủ tướng nêu rõ: Thứ nhất là do biến động địa chính; Thứ hai là chính sách kinh tế và thương mại không nhất quán của các nước lớn, những nước có quyền lớn, hình nền kinh tế thế giới; Thứ ba là vấn đề tâm lý của người Việt Nam.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long giải trình một số vần đề về kinh tế - xã hội sáng ngày 30/10.

Về các giải pháp của phủ Chính phủ để giải quyết vấn đề này, Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, Chính phủ đã tăng cường công tác nắm tình hình. “Thủ tướng Chính rất phủ quyết quyết định trong câu chuyện thanh tra ở đây. Nếu mà ngân hàng không làm nổi thì thanh tra Chính phủ vào cuộc. Chính phủ đã và đang xử lý một số công việc”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Đồng thời, Chính phủ đã chỉ đạo sửa đổi Nghị quyết 24/2012/ND‑CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng theo hướng bỏ độc quyền vàng gói; trình cài đặt giao dịch vàng quốc gia. “Cố gắng để minh bạch hóa các giao dịch và hy vọng kiểm soát được”, Phó Thủ tướng cho biết.

Thông tin 9 tháng đầu năm nay, Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, giá trị giao dịch mua bán vàng đạt khoảng 23.300 tỷ đồng. Con số này tương ứng gần 0,2% GDP của Việt Nam năm ngoái.

Thị trường giao dịch vàng dự kiến được hình thành vào năm 2026. Theo đó, sàn giao dịch vàng thí điểm giao dịch theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu, mô hình này tập trung vào các sản phẩm vàng vật chất và chỉ hoạt động trong phạm vi nội địa, chưa kết nối với các mô hình trên quốc tế. Ở giai đoạn tiếp theo, nhà quản lý sẽ cho giao vàng nguyên liệu, rồi có thêm vàng miếng, cuối cùng mới là sản phẩm phái sinh.

Giá nhà đất tăng cao, biến động và rất khó mua

Ghi nhận thực tế phản ánh của đại biểu Quốc hội về tình trạng giá nhà đất tăng cao, biến động và rất khó mua. Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho rằng, thực tế, từ năm ngoái đến nay, giá bất động sản tại hai đô thị lớn nhất cả nước Hà Nội và TP HCM tăng mạnh, nhất là với phân khúc chung cư. Giá căn hộ tại Hà Nội và TP HCM đạt bình quân 70-80 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí, một số dự án hạng sang ghi nhận mức giá vượt 150 triệu đồng mỗi m2, cho thấy mặt bằng giá nhà đang duy trì ở ngưỡng rất cao so với thu nhập của phần lớn người dân đô thị.

Bộ Xây dựng cũng cho rằng giá chưa phản ứng đúng giá trị thật khi thị trường còn hiện tượng găm hàng, đầu cơ, nâng giá, gây mất cân đối cung - cầu...

Chính phủ đã và đang cố gắng thực hiện nhiều giải pháp. Trong đó, giải pháp tổng thể là sửa đổi bổ sung một số quy định có liên quan của pháp luật về đất đai và pháp luật về thị trường bất động sản. Tại Kỳ họp này, Chính phủ sẽ trình Quốc hội nghị quyết về xử lý một số vấn đề cấp thiết trong luật đất đai, trong đó có định giá.

Theo Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Chính phủ cũng hết sức hy vọng vào việc triển khai 1 triệu căn nhà ở xã hội. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, hiện có 165 dự án đã hoàn thành, tầm khoảng 117.000 căn. Phó Thủ tướng cho biết, cộng tổng lại các dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến hết năm 2025, cả nước đã đạt 60% chỉ tiêu. Bởi vậy, "hết sức hy vọng" vào loại hình nhà ở này để góp phần giải quyết các vấn đề của thị trường bất động sản.

Giải ngân đầu tư công chưa đạt kỳ vọng

Năm 2025 là năm cuối của kế hoạch tài chính, ngân sách và đầu tư công trung hạn 2021–2025, đồng thời là năm bản lề để bước vào giai đoạn phát triển 2026–2030. Trong bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế còn nhiều biến động, điều hành ngân sách, đầu tư công và tài chính quốc gia đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội, duy trì được đà tăng trưởng hợp lý. Tuy nhiên, nhìn sâu hơn, có thể thấy một số vấn đề cần được phân tích và xử lý ở tầm chiến lược để tạo nền tảng tài khóa vững chắc cho giai đoạn tới.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) phát biểu tại Hội trường sáng 30/10

Làm rõ thêm về những hạn chế trong giải ngân vốn đầu tư công mà các đại biểu Quốc hội đã có ý kiến, Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, theo số liệu của Bộ Tài chính tính đến ngày 23/10/2025 giải ngân đầu tư công đạt 51,7%, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên con số này vẫn chưa đạt được như kỳ vọng.

Theo lý giải của Phó Thủ tướng, việc thu gọn các dự án (nếu như nhiệm kỳ 2015-20220 là tầm 12.000 dự án thì đến nhiệm kỳ 2021- 2025 còn dưới 5000 dự án, phấn đấu nhiệm kỳ 2026-2030 dưới 3000 dự án) đã tạo ra sự xáo trộn nhất định, ảnh hưởng đến tiến độ và thực hiện các thủ tục dự án. Các cơ chế chính sách đã và đang tháo gỡ liên quan tới phân cấp phân quyền, cắt giảm thủ tục, xử lý các vấn đề về khoáng sản, xử lý các vấn đề về đầu tư... có những độ trễ nhất định. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy cũng có những ảnh hưởng, nhất là trong bàn giao công việc.

Theo đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị), tính đến hết quý III năm nay, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng một nửa kế hoạch, trong đó nhiều bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ thấp, đặc biệt là các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng khó khăn. Ở nhiều nơi, nút thắt vẫn nằm ở khâu quy hoạch, giải phóng mặt bằng, năng lực cán bộ cơ sở và sự thiếu đồng bộ trong phân cấp giữa các cấp chính quyền.

Khi đầu tư công chậm được giải ngân, tác động lan tỏa đến nền kinh tế bị hạn chế, kéo theo nhiều hệ lụy về tăng trưởng, việc làm và thu ngân sách. Chính phủ cần rà soát, đánh giá kỹ nguyên nhân thể chế, quy trình và năng lực tổ chức thực hiện, đồng thời có cơ chế điều hành linh hoạt, kiểm điểm rõ trách nhiệm người đứng đầu trong từng khâu, từng dự án.

Theo đại biểu, từ thực tiễn ở Quảng Trị và khu vực miền Trung cho thấy, hạ tầng giao thông, logistics, khu công nghiệp và hạ tầng phòng chống thiên tai vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Vốn đầu tư công phân bổ chậm, tỷ lệ vốn ODA giải ngân thấp, trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng thiết yếu, tái thiết sau thiên tai lại rất lớn. Nhiều dự án trọng điểm liên vùng, như cao tốc Bắc – Nam đoạn Quảng Ngãi – Kon Tum, các tuyến kết nối cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp Đông Nam Quảng Trị, hay các dự án thủy lợi, đê điều, hồ chứa, vẫn thiếu nguồn lực đồng bộ. Đây là thực tế điển hình cho thấy nếu không tháo gỡ kịp thời, năng lực hấp thụ vốn và sức bật của nền kinh tế sẽ bị kìm hãm.

Đại biểu cũng cho rằng, trong giai đoạn 2026–2030, cần coi “đầu tư công hiệu quả” là một trụ cột chiến lược. Đại biểu Hà Sỹ Đồng cũng đề nghị Chính phủ cần rà soát, tái cấu trúc danh mục đầu tư theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những dự án có tính lan tỏa vùng, nhất là các dự án hạ tầng chiến lược, hạ tầng ứng phó biến đổi khí hậu, và hạ tầng số. Đầu tư công phải thực sự là động lực dẫn dắt, kích hoạt các nguồn vốn xã hội, chứ không thay thế khu vực tư nhân. Bên cạnh đó, cần sớm xây dựng Bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả đầu tư công, lấy kết quả đầu ra và tác động vùng – ngành làm căn cứ phân bổ vốn thay vì chia đều theo địa giới hành chính.