Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - người cao tuổi không ngoài cuộc

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là cuộc đấu tranh trên không gian mạng, mà còn là quá trình củng cố niềm tin, tăng cường đồng thuận xã hội và phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân.

Trong tiến trình ấy, người cao tuổi có một vị trí đặc biệt: Vừa là những người lưu giữ ký ức lịch sử, vừa là chủ thể tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và cộng đồng dân cư.

Từ chủ trương của Đảng đến trách nhiệm của mỗi người dân

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Trong điều kiện thông tin đa chiều, sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội và những phương thức tác động ngày càng tinh vi vào nhận thức con người, nhiệm vụ ấy đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kiên định về nguyên tắc, chủ động về phương thức và vững chắc từ lòng dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt các đại biểu người cao tuổi tiêu biểu toàn quốc (ngày 5/6/2026, tại Phủ Chủ tịch), nhân dịp kỷ niệm 85 năm Ngày Truyền thống Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941-6/6/2026)

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định nhiệm vụ tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Đây không chỉ là yêu cầu đối với các cơ quan chuyên trách, mà đặt ra trách nhiệm đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong việc giữ vững niềm tin, bảo vệ những giá trị nền tảng và đấu tranh với những nhận thức sai lệch.

Trong mối liên hệ đó, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 3/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới có ý nghĩa trực tiếp. Nghị quyết nhấn mạnh vai trò của Nhân dân, yêu cầu phát huy quyền làm chủ, chăm lo lợi ích thiết thực và củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Đặt hai nghị quyết trong mối quan hệ bổ trợ cho thấy một yêu cầu xuyên suốt: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể tách rời công tác dân vận, xây dựng niềm tin và giải quyết những vấn đề thiết thực trong đời sống. Niềm tin không chỉ được củng cố bằng tuyên truyền, mà còn được bồi đắp qua hiệu quả hoạt động của chính quyền, sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên và việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Đây cũng là điểm gặp gỡ với vai trò của người cao tuổi. Với kinh nghiệm sống, sự từng trải và uy tín tích lũy qua nhiều năm gắn bó với gia đình, làng xóm, cơ quan, đơn vị, người cao tuổi có khả năng kết nối các thế hệ, truyền đạt kinh nghiệm, tham gia hòa giải, giám sát ở cộng đồng và đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, chính quyền. Khi được tạo điều kiện phát huy, những đóng góp ấy không chỉ có ý nghĩa đối với từng gia đình hay khu dân cư, mà còn góp phần củng cố nền tảng xã hội của niềm tin chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu tham dự buổi gặp mặt 85 đại biểu người cao tuổi tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 85 năm Ngày Truyền thống Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941-6/6/2026)

Vấn đề đặt ra vì thế không phải chỉ là vận động người cao tuổi tham gia các phong trào, mà cần nhận diện đầy đủ họ như một nguồn lực xã hội có khả năng đóng góp vào công tác dân vận, xây dựng hệ thống chính trị và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Người cao tuổi - nguồn lực chính trị, xã hội cần được phát huy

Ngày 5/6/2026, tại Phủ Chủ tịch, nhân kỷ niệm 85 năm Ngày truyền thống người cao tuổi Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt 85 người cao tuổi tiêu biểu toàn quốc trong các phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2021-2026. Phát biểu tại buổi gặp mặt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vị trí, vai trò của người cao tuổi trong gia đình, cộng đồng, xã hội và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước; đồng thời đề cao việc phát huy tinh thần “Tuổi cao - Gương sáng” trong giai đoạn mới. Điều đó gợi mở một nguyên tắc: Phát huy người cao tuổi phải bắt đầu từ đúng thế mạnh của người cao tuổi.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Người cao tuổi Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra ngày 16/9/2026, bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu nhìn nhận công tác người cao tuổi bằng tư duy mới và tầm nhìn dài hạn. Người cao tuổi không chỉ là đối tượng được chăm sóc mà cần được tạo điều kiện tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng và đất nước.

Bà Bùi Thị Minh Hoài khẳng định vai trò của người cao tuổi ngày càng được thể hiện rõ trong thực tiễn, không chỉ với tư cách người thụ hưởng chính sách mà còn là chủ thể tích cực tham gia xây dựng, bảo vệ hệ thống chính trị ở cơ sở.

Quan điểm này gợi mở một cách tiếp cận quan trọng: Chăm lo người cao tuổi và phát huy vai trò người cao tuổi không phải hai nhiệm vụ tách biệt. Một mặt, xã hội cần bảo đảm điều kiện sống, chăm sóc sức khỏe, an sinh và khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu cho người cao tuổi. Mặt khác, cần mở rộng không gian để họ tham gia các hoạt động phù hợp với sức khỏe, năng lực, kinh nghiệm và nguyện vọng của mình.

Trong đời sống chính trị ở cơ sở, người cao tuổi có thể đóng góp thông qua nhiều hình thức: Tham gia góp ý xây dựng tổ chức đảng, chính quyền; giám sát việc thực hiện chính sách tại cộng đồng; phản ánh tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; hòa giải những mâu thuẫn phát sinh; vận động gia đình và người dân chấp hành pháp luật; tham gia các phong trào thi đua yêu nước và xây dựng đời sống văn hóa.

Những đóng góp ấy được thực hiện từ những mối quan hệ xã hội gần gũi, nơi uy tín cá nhân và sự tin cậy có vai trò lớn. Một lời giải thích thấu tình, đạt lý của người có uy tín có thể giúp tháo gỡ khúc mắc trong khu dân cư; một ý kiến phản ánh đúng thực tế có thể giúp cấp ủy, chính quyền nhận diện sớm vấn đề; một tấm gương sống trách nhiệm có thể tạo sức lan tỏa trong gia đình và cộng đồng.

Tuy nhiên, người cao tuổi cũng có những khác biệt về trình độ, điều kiện tiếp cận công nghệ và khả năng kiểm chứng thông tin. Bởi vậy, phát huy vai trò phải đi cùng trang bị kiến thức, kỹ năng, cơ chế tham gia và sự tôn trọng quyền lựa chọn của mỗi người.

Bà Bùi Thị Minh Hoài dự Đại hội VII Hội Người cao tuổi Việt Nam và tặng hoa Ban Chấp hành Hội Người cao tuổi Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031.

Đặc biệt, trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, uy tín của người cao tuổi chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi cùng sự chính xác, khách quan, thái độ có trách nhiệm và khả năng phân biệt giữa thông tin đã được kiểm chứng với những nội dung chưa rõ nguồn gốc.

Từ “Tuổi cao - Gương sáng” đến trách nhiệm trên không gian mạng

Nếu trong đời sống cộng đồng, người cao tuổi có thể phát huy uy tín qua những cuộc gặp gỡ trực tiếp, thì trên không gian mạng, vai trò ấy đang mở rộng sang một môi trường mới. Một thông tin được chia sẻ trong nhóm gia đình, nhóm đồng niên, nhóm hội viên hay trang cá nhân có thể lan truyền nhanh chóng, tác động đến nhận thức của nhiều người. Điều đó khiến mỗi người sử dụng mạng xã hội đều có trách nhiệm với nội dung mình tiếp nhận và lan tỏa.

Đối với người cao tuổi, trách nhiệm ấy bắt đầu từ những việc rất cụ thể: Không vội tin một thông tin chỉ vì có nhiều lượt chia sẻ; không chuyển tiếp nội dung gây phẫn nộ khi chưa kiểm chứng; biết đối chiếu với cơ quan báo chí chính thống và cơ quan có thẩm quyền; thận trọng với tài khoản giả mạo, đường link lạ, lời mời nhận quà hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân.

Những kỹ năng tưởng như đơn giản ấy có ý nghĩa lớn đối với việc hạn chế sự lan truyền của tin giả và thông tin xuyên tạc. Khi người cao tuổi chủ động kiểm chứng trước khi chia sẻ, họ không chỉ bảo vệ mình mà còn góp phần bảo vệ người thân, bạn bè và cộng đồng khỏi những tác động tiêu cực của thông tin sai lệch.

Tuy vậy, cần phân biệt rõ giữa việc sử dụng mạng xã hội an toàn với nhiệm vụ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Không phải người cao tuổi nào cũng cần hoặc phù hợp để trực tiếp tham gia tranh luận chính trị trên mạng. Trong nhiều trường hợp, hành động đúng đắn nhất là không phát tán nội dung chưa được xác thực, chủ động tìm nguồn tin đáng tin cậy, cảnh báo người thân và báo cáo nội dung có dấu hiệu vi phạm đến đơn vị có trách nhiệm.

Cách tiếp cận ấy giúp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng sự tỉnh táo, chuẩn mực và tuân thủ pháp luật, tránh biến việc đấu tranh với thông tin sai trái thành những cuộc tranh cãi cảm tính hoặc phát tán lại chính nội dung độc hại.

Ở chiều ngược lại, khi người cao tuổi được trang bị kỹ năng số, họ có thể trở thành cầu nối giữa nguồn thông tin chính thống với gia đình, khu dân cư và các nhóm cộng đồng. Họ có thể hướng dẫn người thân kiểm tra nguồn tin, chia sẻ thông tin hữu ích đã được xác minh, tiếp cận các kênh thông tin của cơ quan nhà nước và tham gia các hoạt động công dân trên môi trường số.

Đó là sự tiếp nối tinh thần “Tuổi cao - Gương sáng” trong điều kiện mới: Không chỉ nêu gương trong lời nói, hành vi và đời sống cộng đồng, mà còn thể hiện trách nhiệm trong môi trường thông tin số.

Củng cố niềm tin từ cơ sở, phát huy sức mạnh từ Nhân dân

Một hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh không chỉ được đo bằng cơ cấu tổ chức hay số lượng phong trào, mà còn bằng khả năng lắng nghe dân, giải quyết vấn đề của dân và tạo được sự đồng thuận trong cộng đồng. Trong quá trình ấy, người cao tuổi có thể góp phần kết nối chính quyền với Nhân dân, phản ánh những vấn đề phát sinh và vận động người dân tham gia xây dựng địa phương.

Nghị quyết số 25-NQ/TW đặt ra yêu cầu công tác dân vận phải gắn với xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh; những chủ trương, chính sách phải xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Khi vận dụng vào công tác người cao tuổi, điều đó có nghĩa là không chỉ yêu cầu người cao tuổi tham gia vận động cộng đồng, mà cấp ủy, chính quyền cũng cần chủ động lắng nghe, giải quyết kiến nghị chính đáng và tạo điều kiện để họ thực hiện quyền, trách nhiệm công dân.

Đồng thời, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải gắn với việc nâng cao chất lượng thông tin chính thống. Thông tin chậm trễ, thiếu rõ ràng hoặc không giải đáp được vấn đề người dân quan tâm có thể tạo khoảng trống để tin đồn và thông tin sai lệch lan truyền. Người cao tuổi có thể là một mắt xích quan trọng trong quá trình nắm bắt dư luận, nhưng không thể thay thế trách nhiệm cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời của các cơ quan có thẩm quyền.

Từ nhận thức ấy, nhiệm vụ đặt ra là phát huy người cao tuổi bằng cơ chế phù hợp, thay vì chỉ dừng ở những lời kêu gọi chung. Cần gắn hoạt động của Hội Người cao tuổi với công tác dân vận, tuyên truyền, chuyển đổi số và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; đồng thời tổ chức các hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tiếp nhận, kiểm chứng và chia sẻ thông tin cho hội viên.

Khi được trao điều kiện tham gia, người cao tuổi có thể đóng góp bằng chính thế mạnh của mình: Sự từng trải, tinh thần trách nhiệm, khả năng kết nối cộng đồng và ý thức nêu gương. Đó là những giá trị không thể thay thế bằng công nghệ, nhưng có thể được công nghệ hỗ trợ để lan tỏa rộng hơn.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xét đến cùng, là bảo vệ niềm tin có cơ sở, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong công việc ấy, người cao tuổi không đứng ngoài cuộc. Họ có thể là những người giữ gìn ký ức lịch sử, góp ý xây dựng chính quyền, kết nối cộng đồng và lan tỏa thông tin có trách nhiệm.

Để vai trò ấy đi vào chiều sâu, cần tiếp tục giải quyết câu hỏi từ thực tiễn: Làm thế nào để người cao tuổi không chỉ được khuyến khích tham gia, mà còn có đủ kỹ năng, phương tiện và cơ chế hỗ trợ để tự bảo vệ mình trước thông tin xấu độc, đồng thời đóng góp hiệu quả cho cộng đồng trên không gian số? Câu trả lời bắt đầu từ những lớp học công nghệ, những cuộc trao đổi trong gia đình và những hành động nhỏ nhưng có trách nhiệm của mỗi người sử dụng mạng xã hội.