Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia độc đáo

Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy là một nét sinh hoạt văn hóa tinh thần độc đáo của cộng đồng người Thái ở xã Xuân Phúc, huyện Như Thanh nói riêng và các bản Mường của người Thái ở miền núi Thanh Hóa nói chung. Người Thái coi đây là một sinh hoạt văn hóa nghệ thuật của cộng đồng vì thế mà mọi người trong làng, bản đều có quyền tham gia và hưởng thụ.

Đây là một sinh hoạt văn hóa dân gian được cộng đồng người Thái sáng tạo ra từ lâu đời, nó được các thế hệ người Thái nuôi dưỡng, bảo tồn và phát triển trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, đến nay nó đã trở thành một hình thức sinh hoạt văn hóa không thể thiếu trong đời sống và khá hoàn chỉnh về nghệ thuật trình diễn.

Lễ tục này kéo dài từ một đến ba ngày đêm, nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt tinh thần của các tầng lớp nhân dân trong làng bản. Vì thế mà nó đã có sức sống lâu bền và trở thành tâm thức dân gian trong đời sống của nhiều thế hệ người Thái. Việc tổ chức tục lệ này không chỉ có ý nghĩa quan trọng về tính kết nối cộng đồng, trên tinh thần đoàn kết để tạo nên sức mạnh chiến thắng thiên tai địch họa mà còn có ý nghĩa giáo dục và tinh thần nhân văn cao cả.

Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia độc đáo
Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy của người Thái xã Xuân Phúc

​Hình thức nghi lễ, trò diễn, vũ hội trong lễ tục đã thể hiện tính cộng đồng trong bản mường rất chặt chẽ, đó là khát vọng tự do, bình đẳng, không phân biệt giai cấp, sang giàu, nghèo hèn, giữa người với nhau, giữa con người với trời đất thần linh. Đó chính là nhân sinh quan, vũ trụ quan, thiên - địa - nhân hòa hợp - một ước mơ giản dị của con người, đồng thời thể hiện khát vọng được hưởng thụ và sáng tạo: người nhập vai “thần”, đóng vai “Mường Trời” đã mượn cái “huyền ảo” cái “linh thiêng” cái “uy” của “thần” để nói cái thực ở đời, răn dạy người đời điều chỉnh các hành vi văn hóa của con người, không làm điều ác, sống yêu thương nhau và làm điều tốt lành. Những lời cúng thần linh, lời dặn cây bông, lời cây thuốc, lời các trò chơi, trò diễn thể hiện tư tưởng nhân văn cao cả của người lao động.

Ở đây người lao động đã mượn không gian của lễ hội, mượn tiếng nói của thần linh tạo ra thời điểm tự do nhất, mạnh nhất, cho cộng đồng để cùng nhau vui chơi, nhảy múa, cùng nhau ăn uống và cùng nhau làm “thần” trong sáng tạo đầy thăng hoa. Không ai khác chính họ đã thỏa mãn nhu cầu văn hóa cao cả của cộng đồng và của chính mình, đồng thời tạo nên tín ngưỡng mang bản sắc văn hóa riêng của dân tộc mình.

​Các đồ lễ trong sinh hoạt văn hóa Kin Chiêng Boọc Mạy phản ánh loại hình nghệ thuật ẩm thực đặc thù của cộng đồng dân cư người Thái. Ở đây có sự góp mặt của nhiều loại sản phẩm kinh tế truyền thống từ nông nghiệp trồng trọt đến chăn nuôi, săn bắt, hái lượm. Đặc biệt việc hái thuốc chữa bệnh có ý nghĩa thiết thực trong đời sống của đồng bào. Các loại cây rừng, lá rừng, củ rừng… được người xưa khai thác để phục vụ cho cuộc sống hàng ngày, ngoài ra nó còn có giá trị làm phong phú nền y học cổ truyền.

​Ông Nguyễn Văn Cương, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Như Thanh cho biết: ​Thông qua tục lệ này, toàn bộ đời sống bản mường cổ truyền được tái hiện lại, bao gồm văn hóa sản xuất (các hoạt động kinh tế), văn hóa ứng xử tín ngưỡng (phong tục tập quán, quan hệ ứng xử), văn hóa nhận thức (kho tàng tri thức dân gian – Tolklore), về tự nhiên, xã hội, con người. Vì vậy, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy thực chất là một giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Thái. Nó ra đời và tồn tại cùng với sự vận hành của thiết chế bản mường. Tục lệ do người Thái đứng ra tổ chức, song trên thực tế lễ tục kéo theo cả cộng đồng dân cư cùng chung sống trong bản, trong mường và các vùng lân cận khác tới tham dự gồm người Lào, người Xá, người Mông, người Kinh, người Mường, đây là nét đặc sắc của lễ tục này.

Trải qua thời gian, lịch sử, một số lời hát, điệu múa, nhạc cụ cũng bị mai một. Ngôi đền Cấm – nơi diễn ra tục lệ hàng năm của dân bản cũng bị phá hủy. Hiện nay, chỉ còn khu đất và các bệ thờ được nhân dân xây dựng trong khoảng hơn 20 năm trở lại đây.

​Hiện nay, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy được chính quyền địa phương hết sức quan tâm tạo điều kiện để bảo tồn và phát huy các giá trị. Việc đầu tư kinh phí để bảo tồn một số trò diễn, sưu tầm những lời hát trong lễ tục, đặc biệt là sự truyền dạy di sản của một số nghệ nhân cao tuổi cho lớp trẻ đã làm cho di sản có sức sống lâu bền hơn.

​Từ năm 2007, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy được ngành Văn hóa tỉnh Thanh Hóa đầu tư để phục hồi, bảo tồn và phát huy giá trị, các nghệ nhân làm cây bông, sưu tầm những bài hát, bổ sung các nhạc cụ và trang phục, lại được các tầng lớp nhân dân ở đây tham gia tích cực và có những kết quả quan trọng, góp phần làm cho lễ tục này có sức sống trường tồn qua thời gian và hiện nay nó đang được các cộng đồng người Thái ở miền núi Thanh Hóa thực hành một cách thường xuyên vào dịp mùa xuân; nó đã trở thành một nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu được trong đời sống tinh thần của họ.

​Cùng với quần thể du lịch Bến En, Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy của cộng đồng người Thái ở Như Thanh sẽ trở thành nền tảng và động lực cho một chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trước mắt cũng như lâu dài.

Huệ Thi

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Ca sĩ Phi Nhung qua đời vì mắc COVID-19

Ca sĩ Phi Nhung qua đời vì mắc COVID-19

Theo đại diện của ca sĩ Phi Nhung, ca sĩ Phi Nhung đã qua đời ngày 28/9, tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP Hồ Chí Minh, sau hơn 1 tháng điều trị COVID-19.
Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể ca trù ở Thái Bình

Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể ca trù ở Thái Bình

Cùng với hát chèo, ca trù được coi là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, vừa độc đáo lại vừa có sức hút riêng trên mảnh đất quê lúa Thái Bình. Hiện nay, ca trù đang dần bị mai một, cần nhiều giải pháp thiết thực trong việc khôi phục, bảo tồn, gìn giữ và phát huy loại hình nghệ thuật độc đáo này.
Phòng, chống vi phạm pháp luật trong hoạt động VH-TT&DL: Lấy cái đẹp dẹp cái xấu

Phòng, chống vi phạm pháp luật trong hoạt động VH-TT&DL: Lấy cái đẹp dẹp cái xấu

Tăng cường thực thi pháp luật trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, Bộ VH-TT&DL đã có công văn yêu cầu các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ; các Sở VH-TT&DL, Sở VH-TT, Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch; Sở Du lịch các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam với các chủ đề thiết thực, phù hợp trong bối cảnh đại dịch Covid-19.
Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam

Sáng 22/9, hội nghị công bố Quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc chỉ định Bí thư Đảng đoàn và bầu chức danh Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học Nghệ thuật Việt Nam nhiệm kỳ 2020-2025 đã được tổ chức. Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương dự hội nghị.
Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Những hành động phỉ báng, xúc phạm di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu xuất hiện trên một tài khoản Youtuber có tên “Thầy Long 0984...” trong những ngày qua khiến cộng đồng những người theo Đạo Mẫu thực sự bức xúc. Nhiều ý kiến gay gắt lên án và đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, có biện pháp xử lý nghiêm hành vi xúc phạm di sản tín ngưỡng, tránh tạo tiền lệ cho các hành động sai trái có thể tiếp diễn sau này.

Tin khác

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?
Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội về hồ sơ dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi), cuối tuần qua, Ban soạn thảo dự án Luật tiếp tục hoàn thiện Dự thảo. Các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau vẫn tiếp tục được cân nhắc kỹ, đặc biệt câu chuyện tiền kiểm hay hậu kiểm đối với phổ biến phim trên không gian mạng vẫn tạo tranh luận trái chiều.

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á
Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”
Từ ngày 15/9 đến tháng 10/2021, Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình triển lãm online trên nền tảng mạng xã hội về chủ đề “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Triển lãm nhằm tôn vinh, quảng bá hình ảnh áo dài truyền thống trong dòng chảy văn hóa, lịch sử dân tộc; gắn với các hoạt động nghi lễ, sinh hoạt lễ hội truyền thống cũng như trong hoạt động thường ngày của người Việt. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa triển khai đề án “Huế- Kinh đô Áo dài” trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hiện nay.

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ
Cùng thời điểm với những ồn ào liên quan đến nghệ sĩ Việt Nam, ở Trung Quốc diễn ra hiện tượng các cơ quan quản lý văn hóa mạnh tay chấn chỉnh hoạt động của các nghệ sĩ, mong muốn trả lại môi trường nghệ thuật trong sáng đúng nghĩa, để nghệ thuật thực sự hướng con người đến chân - thiện - mỹ, giúp con người hoàn thiện nhân cách, đạo đức của mình.

Anh Lưu Quốc Cường và Nhóm từ thiện: Trao quà nhận lại yêu thương

Anh Lưu Quốc Cường và Nhóm từ thiện: Trao quà nhận lại yêu thương
Anh Lưu Quốc Cường- thành viên Cơ sở sản xuất Lập Quyền, quận 11, TP.Hồ Chí Minh cùng Nhóm thiện nguyện đã không quản mưa gió, đêm tối và hiểm nguy, để trao những phần quà đến công nhân ở khu nhà trọ, người lao động hoàn cảnh khó khăn tại các quận, huyện trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Đây là nghĩa cử đẹp, nhằm sẻ chia, giúp đỡ nhau trong khi có dịch COVID-19.

Phấn trắng lòng son

Phấn trắng lòng son
(Kính tặng GS Nguyễn Khuê, nguyên Trưởng bộ môn Hán Nôm - Khoa Ngữ văn Báo chí – ĐHTH (nay là Trường Đại học KHXH&NV TP. Hồ Chí Minh)
Xem thêm
Ngành du lịch cần nguồn nhân lực để khôi phục hoạt động trong tình hình mới

Ngành du lịch cần nguồn nhân lực để khôi phục hoạt động trong tình hình mới

Du lịch là một trong những ngành bị ảnh hưởng trực tiếp bởi đại dịch Covid-19. Tác động của đại dịch Covid-19 tới ngành du lịch Việt Nam vô cùng nặng nề. Nhưng hoàn cảnh khó khăn không cản trở được du lịch Việt Nam đang nỗ lực chủ động thích ứng, chuẩn bị nguồn nhân lực và khôi phục hoạt động trong tình hình mới.
Lữ hành Saigontourist tiếp tục tổ chức 8 tour tri ân hàng ngàn y bác sĩ lực lượng tuyến đầu chống dịch

Lữ hành Saigontourist tiếp tục tổ chức 8 tour tri ân hàng ngàn y bác sĩ lực lượng tuyến đầu chống dịch

Sau thành công của tour tri ân 119 y bác sĩ, lực lượng tuyết đầu từ các tỉnh, thành phố hỗ trợ TP Hồ Chí Minh chống dịch, về thăm quan Cần Giờ tổ chức vào ngày 19/9. Lữ hành Saigontourist (đơn vị thành viên Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn - Saigontourist Group) tiếp tục tổ chức 8 tour tham quan Cần Giờ và Củ Chi, với cùng mục đích tri ân lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch tại TP Hồ Chí Minh.
Dân xê dịch truyền tai nhau bí quyết săn sale combo “chanh sả” giá rẻ

Dân xê dịch truyền tai nhau bí quyết săn sale combo “chanh sả” giá rẻ

Chi phí cho những chuyến đi luôn là nỗi băn khoăn lớn, ai cũng muốn săn được giá thấp, chớp được vé rẻ nhưng những “món hời” lại thường là của hiếm. Không khó để nhận thấy xu hướng săn vé, săn phòng giá tốt của hội “mê xê dịch” trên các nền tảng số đang ngày một tăng cao.
Ông chủ Man City sẵn sàng 'phá két' vì Mbappe

Ông chủ Man City sẵn sàng 'phá két' vì Mbappe

Man City có thể đánh bại Real Madrid trong cuộc chiến giành Kylian Mbappe, khi xúc tiến tuyển mộ siêu sao người Pháp trước lúc hợp đồng tại PSG kết thúc vào cuối mùa giải năm nay.
Thua sát nút Nga, tuyển futsal Việt Nam được thưởng 500 triệu đồng

Thua sát nút Nga, tuyển futsal Việt Nam được thưởng 500 triệu đồng

Đội tuyển futsal Việt Nam đã được thưởng 500 triệu đồng sau khi đã có trận đấu đầy nỗ lực trước Nga ở vòng 1/8 World Cup 2021.
Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Chiến thuật phòng ngự kín kẽ cùng tinh thần chiến đấu kiên cường giúp đội tuyển futsal Việt Nam đạt mục đích là 1 điểm trước đội bóng mạnh đến từ châu Âu - Cộng hoà Séc, qua đó lần thứ hai trong lịch sử vào vòng 1/8 FIFA Futsal World Cup.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.
Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.
Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Ca sĩ Phi Nhung bị nhiễm Covid-19 và được điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM.
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã hội, những người mẹ đang lâm cảnh khó khăn giữa cơn đại dịch Covid-19. Tập đoàn giáo dục Nguyễn Hoàng thực hiện chương trình truyền hình “Mẹ là Tình Yêu” với chủ đề “Cảm ơn những đóa hồng”. Chương trình phát sóng lúc 20h ngày 10/7, trên gần 20 kênh truyền hình và hơn 30 kênh Fanpage, YouTube.
Phiên bản di động