Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia độc đáo

Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy là một nét sinh hoạt văn hóa tinh thần độc đáo của cộng đồng người Thái ở xã Xuân Phúc, huyện Như Thanh nói riêng và các bản Mường của người Thái ở miền núi Thanh Hóa nói chung. Người Thái coi đây là một sinh hoạt văn hóa nghệ thuật của cộng đồng vì thế mà mọi người trong làng, bản đều có quyền tham gia và hưởng thụ.

Đây là một sinh hoạt văn hóa dân gian được cộng đồng người Thái sáng tạo ra từ lâu đời, nó được các thế hệ người Thái nuôi dưỡng, bảo tồn và phát triển trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, đến nay nó đã trở thành một hình thức sinh hoạt văn hóa không thể thiếu trong đời sống và khá hoàn chỉnh về nghệ thuật trình diễn.

Lễ tục này kéo dài từ một đến ba ngày đêm, nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt tinh thần của các tầng lớp nhân dân trong làng bản. Vì thế mà nó đã có sức sống lâu bền và trở thành tâm thức dân gian trong đời sống của nhiều thế hệ người Thái. Việc tổ chức tục lệ này không chỉ có ý nghĩa quan trọng về tính kết nối cộng đồng, trên tinh thần đoàn kết để tạo nên sức mạnh chiến thắng thiên tai địch họa mà còn có ý nghĩa giáo dục và tinh thần nhân văn cao cả.

Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy- di sản văn hóa phi vật thể quốc gia độc đáo
Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy của người Thái xã Xuân Phúc

​Hình thức nghi lễ, trò diễn, vũ hội trong lễ tục đã thể hiện tính cộng đồng trong bản mường rất chặt chẽ, đó là khát vọng tự do, bình đẳng, không phân biệt giai cấp, sang giàu, nghèo hèn, giữa người với nhau, giữa con người với trời đất thần linh. Đó chính là nhân sinh quan, vũ trụ quan, thiên - địa - nhân hòa hợp - một ước mơ giản dị của con người, đồng thời thể hiện khát vọng được hưởng thụ và sáng tạo: người nhập vai “thần”, đóng vai “Mường Trời” đã mượn cái “huyền ảo” cái “linh thiêng” cái “uy” của “thần” để nói cái thực ở đời, răn dạy người đời điều chỉnh các hành vi văn hóa của con người, không làm điều ác, sống yêu thương nhau và làm điều tốt lành. Những lời cúng thần linh, lời dặn cây bông, lời cây thuốc, lời các trò chơi, trò diễn thể hiện tư tưởng nhân văn cao cả của người lao động.

Ở đây người lao động đã mượn không gian của lễ hội, mượn tiếng nói của thần linh tạo ra thời điểm tự do nhất, mạnh nhất, cho cộng đồng để cùng nhau vui chơi, nhảy múa, cùng nhau ăn uống và cùng nhau làm “thần” trong sáng tạo đầy thăng hoa. Không ai khác chính họ đã thỏa mãn nhu cầu văn hóa cao cả của cộng đồng và của chính mình, đồng thời tạo nên tín ngưỡng mang bản sắc văn hóa riêng của dân tộc mình.

​Các đồ lễ trong sinh hoạt văn hóa Kin Chiêng Boọc Mạy phản ánh loại hình nghệ thuật ẩm thực đặc thù của cộng đồng dân cư người Thái. Ở đây có sự góp mặt của nhiều loại sản phẩm kinh tế truyền thống từ nông nghiệp trồng trọt đến chăn nuôi, săn bắt, hái lượm. Đặc biệt việc hái thuốc chữa bệnh có ý nghĩa thiết thực trong đời sống của đồng bào. Các loại cây rừng, lá rừng, củ rừng… được người xưa khai thác để phục vụ cho cuộc sống hàng ngày, ngoài ra nó còn có giá trị làm phong phú nền y học cổ truyền.

​Ông Nguyễn Văn Cương, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Như Thanh cho biết: ​Thông qua tục lệ này, toàn bộ đời sống bản mường cổ truyền được tái hiện lại, bao gồm văn hóa sản xuất (các hoạt động kinh tế), văn hóa ứng xử tín ngưỡng (phong tục tập quán, quan hệ ứng xử), văn hóa nhận thức (kho tàng tri thức dân gian – Tolklore), về tự nhiên, xã hội, con người. Vì vậy, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy thực chất là một giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Thái. Nó ra đời và tồn tại cùng với sự vận hành của thiết chế bản mường. Tục lệ do người Thái đứng ra tổ chức, song trên thực tế lễ tục kéo theo cả cộng đồng dân cư cùng chung sống trong bản, trong mường và các vùng lân cận khác tới tham dự gồm người Lào, người Xá, người Mông, người Kinh, người Mường, đây là nét đặc sắc của lễ tục này.

Trải qua thời gian, lịch sử, một số lời hát, điệu múa, nhạc cụ cũng bị mai một. Ngôi đền Cấm – nơi diễn ra tục lệ hàng năm của dân bản cũng bị phá hủy. Hiện nay, chỉ còn khu đất và các bệ thờ được nhân dân xây dựng trong khoảng hơn 20 năm trở lại đây.

​Hiện nay, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy được chính quyền địa phương hết sức quan tâm tạo điều kiện để bảo tồn và phát huy các giá trị. Việc đầu tư kinh phí để bảo tồn một số trò diễn, sưu tầm những lời hát trong lễ tục, đặc biệt là sự truyền dạy di sản của một số nghệ nhân cao tuổi cho lớp trẻ đã làm cho di sản có sức sống lâu bền hơn.

​Từ năm 2007, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy được ngành Văn hóa tỉnh Thanh Hóa đầu tư để phục hồi, bảo tồn và phát huy giá trị, các nghệ nhân làm cây bông, sưu tầm những bài hát, bổ sung các nhạc cụ và trang phục, lại được các tầng lớp nhân dân ở đây tham gia tích cực và có những kết quả quan trọng, góp phần làm cho lễ tục này có sức sống trường tồn qua thời gian và hiện nay nó đang được các cộng đồng người Thái ở miền núi Thanh Hóa thực hành một cách thường xuyên vào dịp mùa xuân; nó đã trở thành một nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu được trong đời sống tinh thần của họ.

​Cùng với quần thể du lịch Bến En, Lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy của cộng đồng người Thái ở Như Thanh sẽ trở thành nền tảng và động lực cho một chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trước mắt cũng như lâu dài.

Huệ Thi

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

Trong công tác gia đình, Bộ VH-TT&DL luôn xác định nhiệm vụ trọng tâm của quản lí nhà nước đó là “Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình”.
Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì"

Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì"

Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì" lần thứ VI của tỉnh Hà Giang dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 18/9/2021, tại sân vận động trung tâm huyện Hoàng Su Phì, đây là một trong những lễ hội văn hóa tiêu biểu, mang đậm đà bản sắc của các dân tộc phía Tây tỉnh Hà Giang.
Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Đạo diễn phim Người đẹp Tây Đô - NSƯT Lê Cung Bắc qua đời

Theo thông tin từ người thân, đạo diễn- NSƯT Lê Cung Bắc vừa qua đời vào lúc 1h53 sáng 13/6 tại nhà riêng ở quận 10- TPHCM sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư, hưởng thọ 76 tuổi.
Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Di sản Huế mở cửa đón khách trở lại từ chiều 11/6

Kể từ 13 giờ ngày 11/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ mở cửa đón khách tham quan trở lại. Cùng với đó, nhiều di tích lịch sử, văn hóa, các khu du lịch, danh lam thắng cảnh cùng được hoạt động trở lại, nhưng chỉ đón khách nội tỉnh.
Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Hỗ trợ di tích tư nhân ở Hội An mở cửa đón khách

Từ đầu tháng 7/2021, Quảng Nam sẽ triển khai hỗ trợ cho 13 di tích tư nhân có tên trong ô vé tham quan phố cổ Hội An để bù một phần các chi phí nhằm duy trì mở cửa các di tích đón khách tham quan.

Tin khác

Ở nơi yêu thương đong đầy

Ở nơi yêu thương đong đầy
Trung tâm Chăm sóc NCT Nhân Ái (Công ty CP Quốc tế Nhân Ái) vừa tổ chức Lễ kỉ niệm 80 năm Ngày NCT Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2021). Cách đây ít ngày, Trung tâm cũng hỗ trợ các công dân cao tuổi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công dân, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kì 2021-2026.

Không tiếp nhận tiền công đức, tài trợ kèm theo điều kiện...

Không tiếp nhận tiền công đức, tài trợ kèm theo điều kiện...
Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lí, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến.

Phim lậu và câu chuyện “muôn thuở” về bản quyền

Phim lậu và câu chuyện “muôn thuở” về bản quyền
Dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại, để đảm bảo an toàn nhiều người đã chọn thưởng thức nghệ thuật và giải trí tại nhà như là cách thể hiện văn hóa, thái độ, trách nhiệm của mình với cộng đồng, xã hội. Trong bối cảnh đó, phim online phát triển mạnh là điều tất yếu. Tuy nhiên, điều này cũng khiến tình trạng phim “lậu” vốn đã tràn lan nay càng khó kiểm soát. Và câu chuyện vi phạm bản quyền cũng đang đối mặt với những thách thức cần được giải quyết triệt để hơn nữa để bảo vệ thành quả lao động nghệ thuật chân chính.

Tăng cường phòng chống dịch bệnh Covid-19 cho các VĐV dự Olympic

Tăng cường phòng chống dịch bệnh Covid-19 cho các VĐV dự Olympic
Sáng 7/6, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Đạo Cương đã có buổi làm việc với Tổng cục Thể dục thể thao (TDTT) về các nhiệm vụ từ nay đến cuối năm. Trong đó trọng tâm là việc chuẩn bị cho Đoàn Thể thao Việt Nam thi đấu tại Olympic; chuẩn bị nội dung để phối hợp với Ban Tuyên giáo trung ương tổng kết Nghị quyết số 08 của BCH Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về TDTT đến năm 2020 và xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển TDTT Việt Nam đến năm 2030.

Về thăm quê các “Lão dân quân anh hùng” bắn rơi máy bay Mỹ

Về thăm quê các “Lão dân quân anh hùng” bắn rơi máy bay Mỹ
Chúng tôi về thăm Hoằng Trường, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa vào một ngày nắng đẹp, tận mắt chứng kiến những đổi thay của quê hương vùng biển. Ông Lê Thanh Cảnh, Chủ tịch UBND xã kể về những đổi thay của quê hương sau bao nhiêu năm cán bộ và Nhân dân xã dày công xây dựng.

9 anh em trong một gia đình ủng hộ 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19

9 anh em trong một gia đình ủng hộ 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19
Chiều 4/6, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sóc Trăng tổ chức tiếp nhận 50 triệu đồng ủng hộ quỹ mua vắc-xin COVID-19 của nhóm anh em trong một nhà ở thành phố Sóc Trăng. Đó là các em Trần Thiếu Quân (23 tuổi), Trần Thiếu Hoàng (18 tuổi), Trần Khả Vy (9 tuổi), Trần Thiếu Gia Bảo (12 tuổi), Hồng Phú Vinh (21 tuổi), Hồng Phú Thành (15 tuổi), Ngô Khả Hân (8 tuổi), Ngô Kim Ngân (5 tuổi) và Ngô Thiên Di (3 tuổi).
Xem thêm
Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sự lên ngôi của du lịch trên du thuyền đã biến Hạ Long (Quảng Ninh) thành điểm đến lý tưởng trong các chuyến du ngoạn của giới thượng lưu. Nhưng ...
Du lịch  nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Du lịch nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Đã gần hết nửa năm 2021, và cũng sắp qua mùa du lịch hè, nhưng các công ty du lịch, khách sạn, du thuyền, hàng không… cả nước vẫn đang ...
New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

Ngày 30/5/2021, New World Phu Quoc Resort - khu nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư và New World Hotels & Resorts quản lý vận hành – đã ...
ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

Với bàn phản lưới nhà của Ruben Dias bên phía ĐT Bồ Đào Nha, ĐT Đức đã thiết lập cột mốc vô tiền khoáng hậu tại đấu trường EURO.
Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan khiến người hâm mộ thất vọng khi tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng FIFA, sau màn trình diễn kém ấn tượng tại vòng loại World Cup 2022.
Thắng nhạt, Hà Lan có vé vào vòng 1/8 với suất đầu bảng

Thắng nhạt, Hà Lan có vé vào vòng 1/8 với suất đầu bảng

Không có diễn biến sôi nổi như mong đợi, thậm chí là chơi thực dụng, Hà Lan vẫn giải quyết xong nhiệm vụ ở vòng bảng chỉ sau 2 trận.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động