Lão nông ở Hải Phòng “đánh thức” mùa nhãn sớm

Làm nông không đi theo lối cũ

Cuối tháng 2 âm lịch, khi phần lớn nhà vườn còn chờ nhãn ra hoa, gia đình ông Đượng đã tất bật chuẩn bị thu hái. Giữa khu vườn rộng 4 sào với 42 gốc nhãn sum suê, ông không giấu được niềm vui trước thành quả sau nhiều năm thử nghiệm. Gắn bó với cây nhãn hơn 20 năm, ông từng canh tác như nhiều hộ dân khác, đến vụ thì thu hoạch, bán cho thương lái. Nhưng thực tế khiến ông sớm nhận ra một vòng luẩn quẩn; vào chính vụ, nguồn cung dồi dào, giá bán giảm mạnh, người trồng vất vả mà lợi nhuận không cao. “Được mùa mà mất giá thì người nông dân vẫn khó khá lên. Tôi nghĩ phải làm khác, phải có hàng khi thị trường đang thiếu mới bán được giá tốt”, ông Đượng chia sẻ.

Nhãn sẽ được ông Đượng điều tiết cho thu hoạch 3 đợt trong năm.

Từ suy nghĩ ấy, ông tìm đến các vùng trồng nhãn nổi tiếng ở Hưng Yên, Phú Thọ để học hỏi cách xử lý cây trái vụ. Mỗi chuyến đi, ông quan sát kỹ từng công đoạn, ghi chép cẩn thận rồi trở về áp dụng trên chính mảnh vườn của mình. Những năm đầu không hề dễ dàng. Có vụ cây không ra lộc như ý, có vụ ra hoa nhưng đậu quả thấp. Song thay vì bỏ cuộc, ông tiếp tục điều chỉnh kỹ thuật, rút kinh nghiệm sau mỗi lần chưa thành công.

Theo ông Đượng, muốn làm nhãn trái vụ phải hiểu rõ chu kỳ sinh trưởng của cây, can thiệp đúng thời điểm. Ngay sau thu hoạch, vườn cắt tỉa, tạo tán thông thoáng để cây phục hồi; rồi khoanh cành, khoanh thân nhằm hạn chế dinh dưỡng nuôi lá, thúc cây phân hóa mầm hoa. Cây phải ra đủ ba lần lộc, đặc biệt lộc cuối tháng 8 âm lịch quyết định thành bại; khi hãm cây thì giảm nước, lúc kích hoa thì tưới đều. Nhờ làm chủ kỹ thuật, nhãn thu hoạch ba đợt mỗi năm, nâng cao giá trị kinh tế.

Nếu nhãn chính vụ miền Bắc thường thu hoạch vào cuối tháng 7, đầu tháng 8, thì vườn của ông Đượng đã có quả bán từ mấy tháng trước. Lợi thế đi trước thị trường giúp sản phẩm luôn giữ giá cao. Hiện gia đình ông có khoảng 20 cây chuẩn bị thu hoạch trong đợt gần nhất. Thương lái đã đặt mua tại vườn với giá từ 30.000 đến 35.000 đồng/kg. Mỗi năm, sản lượng nhãn trái vụ đạt khoảng 6 tấn, lợi nhuận xấp xỉ 200 triệu đồng. Không chỉ tăng thu nhập, mô hình này còn giúp gia đình ông chủ động đầu ra, tránh áp lực tiêu thụ khi vào mùa rộ. Toàn bộ khu vườn được sản xuất theo quy trình VietGAP, bảo đảm chất lượng, an toàn nên ngoài thương lái thu mua, nhiều khách hàng còn đặt trước để làm quà biếu. “Khách ăn thấy ngon, yên tâm nên năm nào cũng hỏi mua sớm. Có khi chưa thu hoạch đã có người đặt rồi”, ông Đượng vui vẻ cho biết.

Lan tỏa tư duy sản xuất mới

Điều đáng quý là ông Đượng không giữ riêng kinh nghiệm cho mình. Nhiều nông dân, nhất là người cao tuổi trong vùng tìm đến tham quan, học hỏi đều được ông tận tình chia sẻ cách chăm sóc, xử lý cây. Từ mô hình ban đầu mang tính thử nghiệm, cách làm của ông đang dần được nhân rộng, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người trồng nhãn địa phương.

Ông Hoàng Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Hà Đông cho biết, kỹ thuật làm nhãn trái vụ tuy đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và hiểu rõ đặc tính sinh trưởng của cây, nếu làm đúng quy trình sẽ mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội. Mô hình trồng nhãn trái vụ của gia đình ông Đượng chính là thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp từ truyền thống sang hướng công nghệ cao. Ông Đượng đã “đánh thức” mùa nhãn sớm với giá trị kinh tế, thu nhập cao.