Tăng cường phối hợp liên ngành, chăm lo và phát huy vai trò người cao tuổi

Từ mô hình cộng đồng đến cơ chế phối hợp liên ngành

Sáng 2/11, Đoàn kiểm tra của Ủy ban Quốc gia về NCT Việt Nam đã có buổi làm việc với Ban Công tác NCT tỉnh Hà Tĩnh về tình hình phối hợp giữa các cơ quan trong tổ chức thực hiện công tác NCT trên địa bàn.

Quang cảnh buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc có ông Tô Đức, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), làm Trưởng đoàn; ông Nguyễn Lam, Phó chủ tịch Hội NCT Việt Nam cùng các thành viên đoàn kiểm tra, đại diện các bộ ngành trung ương.

Về phía tỉnh Hà Tĩnh có ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh, ông Mai Lê Thuộc, Phó Giám đốc Sở Y tế cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan.

Tại buổi làm việc, ông Mai Lê Thuộc, Phó Giám đốc Sở Y tế đã báo cáo một số nội dung về kết quả triển khai công tác NCT và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Theo số liệu tổng hợp, Hà Tĩnh hiện có 69 xã, phường với 275.393 NCT. Trước xu hướng già hóa dân số, tỉnh xác định công tác NCT là nhiệm vụ liên ngành, gắn với thực hiện chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe, xây dựng đời sống văn hóa và phát huy kinh nghiệm, trí tuệ của NCT trong phát triển kinh tế - xã hội.

Ông Mai Lê Thuộc, Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh một số nội dung tại buổi làm việc.

Thời gian qua, UBND tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch quan trọng, trong đó có Kế hoạch số 705/KH-UBND về thực hiện Chiến lược quốc gia về NCT đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; Kế hoạch số 39/KH-UBND về nhân rộng câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau đến năm 2035; Kế hoạch số 727/KH-UBND về chăm sóc sức khỏe NCT giai đoạn 2026–2030. HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 182/2025/NQ-HĐND quy định một số chính sách bảo đảm an sinh xã hội giai đoạn 2026–2030.

Cùng với hoàn thiện chính sách, tỉnh kiện toàn Ban Công tác NCT, ban hành quy chế hoạt động và phân công nhiệm vụ cho các thành viên. Sở Y tế giữ vai trò cơ quan thường trực, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn về chăm sóc sức khỏe, trợ giúp xã hội. Sở Nội vụ phụ trách các nội dung liên quan đến tổ chức Hội và lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; Sở Tài chính tham mưu kinh phí; các ngành tư pháp, giáo dục, văn hóa, xây dựng, nông nghiệp và môi trường phối hợp theo chức năng. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Hội NCT các cấp và các tổ chức thành viên tham gia tuyên truyền, vận động, huy động nguồn lực, giám sát tại cộng đồng. Đến nay, cả 69/69 xã, phường đã xây dựng kế hoạch triển khai công tác NCT.

Những kết quả bước đầu thể hiện rõ qua các chính sách chăm sóc sức khỏe và an sinh. Tỷ lệ NCT được lập hồ sơ quản lý sức khỏe đạt 95%; tỷ lệ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí trong năm 2026 cũng đạt 95%. Toàn tỉnh có 1 bệnh viện có khoa Lão khoa; 22/22 bệnh viện, trung tâm y tế bố trí phòng điều trị hoặc giường bệnh riêng cho NCT. Hoạt động khám, tư vấn và chăm sóc tại nhà được quan tâm đối với những người cô đơn, mắc bệnh nặng, khó tiếp cận cơ sở khám, chữa bệnh.

Ông Tô Đức, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội phát biểu kết luận buổi làm việc.

Đáng chú ý, chương trình nhân đạo “Mắt sáng cho người cao tuổi” được Hội NCT tỉnh phối hợp với Trung ương Hội và các đơn vị triển khai. Theo thông tin tại buổi làm việc, từ đầu năm đến nay, chương trình đã tổ chức hơn 17.800 lượt khám và hơn 5.200 lượt phẫu thuật mắt cho NCT. Bên cạnh đó, Sở Y tế phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh thực hiện hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho 32.837 NCT theo Nghị quyết số 182/2025/NQ-HĐND, với kinh phí trên 18 tỷ đồng.

Chính sách trợ giúp xã hội, hưu trí xã hội và chăm sóc NCT có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục được thực hiện. Đến cuối tháng 9/2026, toàn tỉnh có 61.209 NCT đang hưởng các nhóm chính sách trợ giúp xã hội, hưu trí xã hội, chính sách người khuyết tật và chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội; trong đó 121 người được chăm sóc tại các cơ sở. Kinh phí thực hiện khoảng 39,5 tỷ đồng/tháng, tỷ lệ chi trả không dùng tiền mặt đạt gần 95%. Thông qua các chương trình giảm nghèo, cứu trợ, hỗ trợ nhà ở và vận động xã hội hóa, 152 NCT có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ nhà ở.

Đời sống tinh thần của NCT cũng được quan tâm. Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, có 27.048 NCT được chúc thọ, mừng thọ với kinh phí trên 9,7 tỷ đồng. Trong đó, 264 cụ tròn 100 tuổi được đề nghị trình Chủ tịch nước tặng thiệp chúc thọ; 2.228 cụ tròn 90 tuổi được Chủ tịch UBND tỉnh tặng thiệp và quà. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, thăm hỏi, tặng quà được tổ chức tại nhiều địa phương, nhất là trong Tháng hành động vì NCT Việt Nam năm 2026.

Phát huy vai trò NCT, tháo gỡ những điểm nghẽn từ cơ sở

Không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, NCT ở Hà Tĩnh tiếp tục có nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và các phong trào tại địa phương. Toàn tỉnh hiện có 235 câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau với 12.957 thành viên. Các câu lạc bộ gắn hoạt động chăm sóc sức khỏe với hỗ trợ thu nhập, chăm sóc tại nhà, giao lưu văn hóa và trợ giúp cộng đồng.

Trong phát triển sinh kế, gần 17.000 hộ gia đình có NCT được vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội – Chi nhánh Hà Tĩnh để khởi nghiệp, mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập. Hội NCT tỉnh phối hợp với Tập đoàn Quế Lâm triển khai sản xuất nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, với 510,5 ha liên kết và 64 mô hình chăn nuôi; trong đó có 62 mô hình lợn với tổng đàn 6.195 con. NCT còn tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, khuyến học, hòa giải và chuyển đổi số tại cơ sở.

Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, thể thao, du lịch và trợ giúp pháp lý cũng có sự phối hợp của nhiều cơ quan. Trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026, có 937 lượt NCT tham gia các lớp hướng dẫn tiếp cận công nghệ. Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh tổ chức 22 cuộc truyền thông; thực hiện 34 vụ việc tư vấn, hướng dẫn pháp luật, trong đó có 4 vụ liên quan NCT; tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng 326 vụ việc, trong đó có 3 vụ cho NCT có hoàn cảnh khó khăn. Sở Xây dựng tổ chức 2 đợt tập huấn nghiệp vụ vận tải, lồng ghép hướng dẫn hỗ trợ NCT khi đi xe; đồng thời xây dựng dự thảo chính sách hỗ trợ dịch vụ xe buýt, đề xuất giảm 50% giá vé đối với NCT.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã tập trung đánh giá kết quả phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong thực hiện chính sách NCT; trao đổi những khó khăn, vướng mắc liên quan đến chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và phát huy vai trò NCT. Các ý kiến cũng hướng tới việc xác định rõ hơn trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, bảo đảm chính sách được triển khai đồng bộ, kịp thời và sát với nhu cầu thực tế.

Ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu tại buổi làm việc, đại diện các cơ quan, đơn vị đã trao đổi, làm rõ thêm những vấn đề liên quan đến công tác chăm sóc sức khỏe NCT. Ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh, cũng phát biểu làm rõ việc triển khai nhiệm vụ của ngành và công tác phối hợp trên địa bàn.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Lam, Phó Chủ tịch Hội NCT Việt Nam cho biết: công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và tổ chức Hội. Qua thực tiễn triển khai tại địa phương, cần tiếp tục quan tâm đến việc thực hiện các chính sách chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh xã hội, nhất là đối với NCT có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời phát huy vai trò của tổ chức Hội và các mô hình cộng đồng trong chăm sóc, hỗ trợ NCT. Ông cũng trao đổi, làm rõ một số vấn đề liên quan đến công tác chăm sóc sức khỏe NCT tại địa phương.

Phát biểu kết luận, ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội ghi nhận những kết quả Hà Tĩnh đạt được trong thực hiện chính sách an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe NCT. Trước tốc độ già hóa dân số ngày càng tăng, ông nhấn mạnh công tác NCT không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành y tế mà cần sự vào cuộc đồng bộ, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và sự tham gia của toàn xã hội.

Ông Tô Đức, Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội phát biểu kết luận buổi làm việc.

Ông Tô Đức đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá việc thực hiện chính sách, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ cơ sở; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe, khám định kỳ và phát triển các dịch vụ chăm sóc phù hợp với nhu cầu NCT. Cùng với bảo đảm đầy đủ, kịp thời các chế độ an sinh, cần quan tâm huy động nguồn lực xã hội hóa, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng và tạo điều kiện để NCT tiếp tục tham gia các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội.

Từ kết quả và những vấn đề đặt ra, Hà Tĩnh cần tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp liên ngành, chuẩn hóa dữ liệu quản lý, nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác NCT ở cơ sở và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội. Quan trọng hơn, mỗi chính sách cần được chuyển hóa thành hoạt động thiết thực, đến đúng đối tượng, đáp ứng nhu cầu chăm sóc và tạo cơ hội để NCT tiếp tục sống vui, sống khỏe, sống có ích, đóng góp kinh nghiệm và trí tuệ cho gia đình, xã hội.

Đoàn công tác tặng quà cho Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau thôn Hưng Phú, xã Kỳ Anh.

Trước buổi làm việc, Đoàn công tác đã đến thăm, tặng quà và tìm hiểu hoạt động của Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau thôn Hưng Phú, xã Kỳ Anh. Đây là một trong những mô hình tiêu biểu của Hà Tĩnh trong kết hợp chăm sóc, hỗ trợ sinh kế và phát huy vai trò NCT tại cộng đồng.

Câu lạc bộ hiện có nguồn tiết kiệm trên 3 tỷ đồng từ 122 người gửi, trong đó có cả nguồn đóng góp của cộng đồng; 55 hội viên NCT được vay vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh. Không chỉ hỗ trợ nhau về kinh tế, các thành viên còn tham gia hoạt động chăm sóc sức khỏe, thăm hỏi, giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn và giao lưu văn hóa. Mô hình cho thấy khi NCT được tạo điều kiện tham gia, tự quản và hỗ trợ lẫn nhau, các hoạt động chăm sóc tại cộng đồng có thêm nguồn lực và tính bền vững.