Hà thủ ô - vị thuốc vàng cho sức khỏe người cao tuổi

Trong Đông y, hà thủ ô là vị thuốc có công dụng tăng cường khí huyết, bổ can thận, trẻ hóa da tóc. Đồng thời, các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng chứng minh, hà thủ ô hỗ trợ giảm cholesterol trong máu, tăng lưu lượng máu ở động mạch vành, ngăn ngừa lão hóa và phòng ngừa các vấn đề về tim mạch, tốt cho sức khỏe của con người, đặc biệt là người cao tuổi.

Đặc trưng và phân loại cây thảo dược hà thủ ô

Là một loại thảo dược có thân dây leo, cây hà thủ ô thường mọc hoang tại các khu vực rừng núi ở các tỉnh như: Lào Cai, Lai Châu, Sơn La, Hà Giang, Nghệ An,... Ngoài ra, loại thảo dược này cũng được trồng tại các tỉnh Lâm Đồng, Phú Yên, Bình Định,... để phục vụ điều chế thuốc. Hà thủ ô còn có một số tên gọi khác như giao đằng, mằn năng ón, má ỏn, khua lình, dạ hợp,... và trở thành vị thuốc quen thuộc trong Đông Y từ khá lâu. Ngày nay, hà thủ ô có tên khoa học là Polygonum Multiflorum Thunb hay Fallopia Multiflora. Chúng thuộc họ rau răm Polygonaceae.

Đặc trưng của hà thủ ô là có thân dạng dây leo thân màu xanh tía. Lá hình trái tim, có cuống dài, mọc so le ôm sát vào thân dây. Hoa của cây có kích thước nhỏ, đường kính khoảng 2 mm và thường mọc thành chùm. Phần thân rễ phồng lên thành củ. Phần thân dây và rễ của hà thủ ô sẽ được thu hoạch để sử dụng làm thuốc.

Trong một năm có 2 thời điểm có thể thu hoạch rễ hà thủ ô là vào mùa xuân và mùa thu. Phần rễ hà thủ ô có hình dạng khá giống với củ khoai lang nên nó được gọi là mần đăng. Mỗi củ sẽ có khối lượng dao động từ 0,5 kg một số cây củ có kích thước lớn sẽ đạt đến 1 kg.

Hà thủ ô - vị thuốc vàng cho sức khỏe người cao tuổi
Phân loại cây thảo dược hà thủ ô

Ở Việt Nam, hà thủ ô hiện được chia thành 2 loại: hà thủ ô trắng và hà thủ ô đỏ. Cả hai loại đều được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe cho con người.

Củ hà thủ ô đỏ giống như củ khoai lang, vỏ ngoài có nhiều chỗ lồi lõm, màu nâu đỏ. Bên trong phần củ có màu hồng, nhiều bột. Phần bột có vị đắng chát, không mùi.

Hà thủ ô trắng hay còn gọi là nam hà thủ ô. Tên khoa học của dược liệu này là Streptocaulon juventas Merr. Hà thủ ô trắng cùng họ với cây thiên lý. Phần thân hà thủ ô trắng có màu nâu đỏ, nhiều lông mịn. Toàn thân có nhựa màu trắng sữa. Lá cây có vị đắng chát, mùi thơm dịu nhẹ.

Công dụng của hà thủ ô trong y học

Hà thủ ô là vị thuốc quý đã được biết đến rộng rãi trong Đông y từ lâu, đặc biệt nổi tiếng với công dụng ích khí hoạt huyết, giúp làm trẻ hóa da tóc, điều trị chứng tóc bạc sớm. Khi dùng hà thủ ô sẽ ngăn ngừa được tình trạng rụng tóc, bạc tóc. Đồng thời sau một thời gian sử dụng bạn có thể cảm nhận được tóc mọc đen hơn và chắc khỏe hơn.

Phần nước sắc hà thủ ô có tác dụng bồi bổ cho can thận. Bài thuốc này thường được các lương y sử dụng cho bệnh nhân âm hư, đau nhức gân cốt, mỡ máu tăng cao, tiểu đường... rất tốt cho sức khỏe của người cao tuổi.

Hà thủ ô - vị thuốc vàng cho sức khỏe người cao tuổi
Củ hà thủ ô thái mỏng phơi khô dùng làm thuốc Đông y

Ngoài ra, các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng đã chứng minh nhiều công dụng khác của loại thảo dược quý này. Điển hình là việc phát hiện Lecithin trong hà thủ ô có tác dụng làm tăng quá trình tái tạo hồng cầu cho cơ thể. Do vậy phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt bất thường hay khí hư có thể sử dụng để điều hòa. Đối với người bệnh gầy gò, xanh xao hoặc thiếu máu cũng có thể sử dụng vị thuốc này để điều trị.

Thêm vào đó, hà thủ ô có khả năng giảm hấp thu cholesterol, giảm xơ cứng động mạch, phòng ngừa các vấn đề về tim. Thảo dược này còn giàu hoạt chất oxy methyl anthraquinone ở phần rễ cây. Hoạt chất này đóng vai trò kích thích tăng nhu động ruột, có tác dụng nhuận tràng.

Đồng thời, hà thủ ô cũng có khả năng chống oxy hóa, có tác dụng lớn trong việc ngăn ngừa lão hóa, kéo dài tuổi thọ. Đặc biệt hơn, hà thủ ô còn có thể ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư. Thí nghiệm trên loài chuột cho thấy, nước chiết ra từ hà thủ ô đỏ có khả năng làm giảm nồng độ cholesterol mỗi liều dùng chỉ từ 1,5g/ml. Đồng thời cơ thể chuột thí nghiệm cũng được làm chậm lại quá trình oxy hóa diễn ra.

Hà thủ ô - vị thuốc vàng cho sức khỏe người cao tuổi
Hà thủ ô nổi tiếng là vị thuốc giúp trẻ hóa da tóc, điều trị chứng tóc bạc sớm

Lưu ý khi sử dụng hà thủ ô

Mặc dù hà thủ ô có công dụng trị bệnh nhưng vị thuốc này lại không hoàn toàn lành tính. Bởi nghiên cứu cho thấy, trong hà thủ ô có chứa 2 hoạt chất có khả năng tác động lên ruột của người là anthranoid và tannin. Hoạt chất trong hà thủ ô có thể khiến ruột se lại gây ra tình trạng táo bón.

Đó là lý do vì sao khi chế biến hà thủ ô cần được ngâm trong nước vô gạo. Nếu trong quá trình sử dụng cơ thể bị táo bón hoặc đi ngoài bất thường thì có thể kết luận chất lượng của hà thủ ô không đạt trong quá trình chế biến. Đặc biệt lưu ý, không nên uống hà thủ ô khi đang bị tiêu chảy.

Trong quá trình sử dụng hà thủ ô, người bệnh không nên tránh ăn củ cải, hành và tỏi. Người bị huyết áp thấp hoặc đường huyết thấp không nên uống hà thủ ô. Đồng thời, hà thủ ô có thể làm giảm các tác dụng điều trị của một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, thuốc chống đông,... nên cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng hà thủ ô, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, bệnh nhân có tiền sử dị ứng, hoặc đang trong quá trình điều trị một bệnh lý khác.

Nguyễn Loan

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

HIV tăng nhanh trong giới trẻ, tăng cường truyền thông thay đổi hành vi

HIV tăng nhanh trong giới trẻ, tăng cường truyền thông thay đổi hành vi

Trong bối cảnh số ca nhiễm HIV đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa thì công tác truyền thông nâng cao nhận thức cho thanh, thiếu niên được coi là vấn đề cốt lõi, cần được đặt lên hàng đầu.
Uống đủ nước là một cách giúp bạn hạnh phúc

Uống đủ nước là một cách giúp bạn hạnh phúc

“Hạnh phúc cần năng lượng và mất nước dẫn đến hôn mê. Vì vậy, chỉ cần chí ít một phần nào đó, hiển nhiên, hạnh phúc cũng đòi hỏi đủ nước - điều này khá đơn giản, chỉ cần uống đủ nước mỗi ngày là được”, đó là lời chia sẻ của Dr. Timothy J.Sharp, trong quyển sách “100 cách sống hạnh phúc”.
"Cao niên năng động" - Phong cách sống truyền cảm hứng đến hàng triệu NCT trên toàn thế giới

"Cao niên năng động" - Phong cách sống truyền cảm hứng đến hàng triệu NCT trên toàn thế giới

Không còn là chuyện hiếm ở các quốc gia có dân số già như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Đức hay Na-Uy, xu hướng “Cao niên năng động” đang từng ngày len lỏi vào đời sống của người cao tuổi tại Việt Nam, khơi nguồn cảm hứng “tôi có thể” từ đó tận hưởng trọn vẹn niềm vui cá nhân bất chấp tuổi tác.

Tin khác

Hơn 55% bệnh nhân mắc đái tháo đường tại Việt Nam đã có biến chứng

Hơn 55% bệnh nhân mắc đái tháo đường tại Việt Nam đã có biến chứng
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết tại Việt Nam, khoảng gần 5 triệu người đang mắc bệnh đái tháo đường; hơn 55% bệnh nhân hiện mắc đái tháo đường đã có biến chứng, trong đó 34% là biến chứng về tim mạch; 39,5 có biến chứng về mắt và biến chứng về thần kinh; 24% biến chứng về thận....

Phát hiện ung thư cổ tử cung sau khi khám sức khỏe định kỳ

Phát hiện ung thư cổ tử cung sau khi khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ, theo các chuyên gia khuyến cáo, là việc làm vô cùng cần thiết đối với mỗi người nhằm phát hiện sớm các bệnh lý (nếu có), từ đó có hướng điều trị, can thiệp kịp thời.

“Xây dựng tình yêu thương hiệu từ cái tâm” - Vinamilk gây ấn tượng mạnh với câu chuyện về sữa bột Dielac tại Hội nghị sữa Châu Á

“Xây dựng tình yêu thương hiệu từ cái tâm” - Vinamilk gây ấn tượng mạnh với câu chuyện về sữa bột Dielac tại Hội nghị sữa Châu Á
Ngày 27-28/10/2022, Hội nghị sữa Châu Á lần thứ 6 đã được tổ chức tại Singapore với sự tham dự của hơn 250 khách mời đến từ các tổ chức, các doanh nghiệp ngành sữa của hơn 10 nước Châu Á. Là thương hiệu sữa lớn thứ 6 toàn cầu với giá trị hơn 2,8 tỷ USD và doanh nghiệp sữa đứng thứ 36 thế giới về doanh thu, Vinamilk đã được mời đến Hội nghị để có những chia sẻ về chủ đề Xây dựng tình yêu thương hiệu với câu chuyện “Hành trình 33 năm xây dựng tình yêu thương hiệu Dielac”, một nhãn hiệu sữa bột trẻ em đã gắn liền với nhiều thế hệ người tiêu dùng Việt Nam.

Gần 50% người trưởng thành sống ở thành thị bị mỡ máu cao

Gần 50% người trưởng thành sống ở thành thị bị mỡ máu cao
Tổng Hội Y học Việt Nam cảnh báo: Gần 50% người trưởng thành sống ở thành thị bị mỡ máu cao, trong đó, thừa cholesterol do chế độ dinh dưỡng và vận động không hợp lý là nguyên nhân chính gây nên tình trạng này.

Không thể chủ quan với sức khỏe trái tim

Không thể chủ quan với sức khỏe trái tim
Đại hội Tim mạch toàn quốc lần thứ 18, với chủ đề “30 năm Tim mạch học Việt Nam: Hình thành, Phát triển, Hội nhập” được tổ chức từ ngày 7-9/10, tại TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Các món ăn bài thuốc cổ truyền chữa bong gân cho người cao tuổi

Các món ăn bài thuốc cổ truyền chữa bong gân cho người cao tuổi
Ở người cao tuổi, các chức năng cơ xương khớp suy yếu khiến họ dễ chịu các tổn thương như gãy xương, trật khớp, bong gân, đặc biệt là khi vận động mạnh và té ngã, tai nạn bất ngờ. Vì vậy, để giúp người cao tuổi nhanh hồi phục khi bị bong gân, có thể kết hợp thêm các món ăn bài thuốc cổ truyền với nguyên liệu dễ tìm.

Tác dụng bất ngờ của sữa chua bổ sung probiotics

Tác dụng bất ngờ của sữa chua bổ sung probiotics
“Theo báo cáo khoa học đăng trên NPJ Biofilms and Microbiomes (thuộc nhà xuất bản Springer Nature), sữa chua bổ sung probiotics giúp giải độc cơ thể, giảm lượng kim loại nặng trong máu hiệu quả.”
Xem thêm
Năm 2023, Bộ Y tế sẽ thực hiện 41 cuộc thanh tra

Năm 2023, Bộ Y tế sẽ thực hiện 41 cuộc thanh tra

NMO - Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên vừa ký Quyết định 3155/QĐ-BYT ban hành kế hoạch thanh tra năm 2023.
Bộ Y tế cảnh báo sốt xuất huyết vẫn đang ở đỉnh dịch

Bộ Y tế cảnh báo sốt xuất huyết vẫn đang ở đỉnh dịch

NMO - Ngày 24/11, Bộ Y tế có công văn bản gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết.
Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo

Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo

Sáng 24/11, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án phạt 8 bị cáo trong phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ thiếu trách nhiệm gây thất thoát xảy ra tại Bộ Y tế và Công ty Cổ phần Dược phẩm Cửu Long.
Căn bệnh ung thư diễn tiến thầm lặng, thường gặp ở người cao tuổi

Căn bệnh ung thư diễn tiến thầm lặng, thường gặp ở người cao tuổi

Mỗi năm, Bệnh viện Da liễu TPHCM tiếp nhận 3.000 trường hợp đến khám và điều trị loại ung thư này, với số lượng bằng tất cả các ung thư khác ở người cao tuổi gộp lại.
Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Loãng xương là căn bệnh diễn biến âm thầm và hầu như NCT nào cũng gặp phải với mức độ nặng hoặc nhẹ khác nhau. Căn bệnh này gây nên các triệu chứng: Đau nhức xương, cong vẹo cột sống, gù... ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh...
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...
Phiên bản di động