Hà Nội cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội

Hà Nội là địa phương có số lượng di tích lớn nhất toàn quốc với 5.922 di tích, trong đó 2.581 di tích đã được xếp hạng. Tốc độ phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, nhất là quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng ở các huyện ngoại thành Hà Nội đã tạo ra sức ép không nhỏ đến việc bảo tồn di tích. Vì vậy, việc cân bằng giữa bảo tồn di sản với phát triển kinh tế - xã hội tại Hà Nội đang cần được quan tâm hơn bao giờ hết.

Nhiều di tích bị tác động

Cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển xảy ra từ lâu và luôn đặt chính quyền địa phương trong thế khó khi giải quyết hài hòa mối quan hệ này. Những chuyên gia văn hóa thường bảo vệ công tác bảo tồn, còn những người làm kinh tế, xây dựng thường ủng hộ những dự án, công trình được triển khai. Để tìm giải pháp vừa phù hợp với phát triển kinh tế, vừa giữ được giá trị vốn quý của di sản, các địa phương luôn phải thận trọng, linh hoạt.

Những năm trước kia, giới khảo cổ học và những người quan tâm đến văn hóa Hà Nội tỏ ra lo ngại khi thành phố đầu tư công trình giao thông sẽ ảnh hưởng đến di chỉ Khảo cổ học Đàn Xã Tắc (quận Đống Đa). Nhiều chuyên gia lên tiếng, nhiều cuộc họp bàn được tổ chức và cuối cùng tuyến đường Xã Đàn được nắn chỉnh, dành ra một diện tích nhỏ để bảo tồn. Tiếp đó, việc bảo tồn di chỉ này tiếp tục được đề cập khi Hà Nội có kế hoạch xây dựng cầu vượt qua nút giao thông Ô Chợ Dừa để tránh ùn tắc giao thông.

Nhiều người cũng không thể quên câu chuyện người dân Làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây) viết đơn trả lại danh hiệu Di tích quốc gia làng cổ vì nhiều thế hệ sinh sống trong một ngôi nhà nhưng không được xây dựng cao tầng, mở rộng diện tích. Với sự vào cuộc của thành phố Hà Nội, các quy định trong xây dựng tại di tích đã được nới lỏng, cùng với đó là quy chế quản lý di tích làng cổ cũng được ra đời, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Gần đây, sau một thời gian dài các nhà khoa học lên tiếng bảo vệ di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (huyện Hoài Đức) khi tuyến đường vành đai 3,5 của thành phố chạy qua khu vực này và khu đô thị mới xây dựng bên cạnh tác động mạnh đến di chỉ thì cơ quan chức năng tổ chức nhiều cuộc họp bàn về vấn đề này. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã đề xuất UBND thành phố Hà Nội cho phép thực hiện nghiên cứu bảo tồn diện tích khu vực phía Đông khu di chỉ, đồng thời thực hiện phương án khai quật di dời các di tích, di vật ở khu vực phía Tây trước khi giải phóng mặt bằng, phục vụ xây dựng tuyến đường vành đai 3,5. Lý do được đưa ra là đảm bảo sự hài hòa giữa việc bảo tồn và phát triển, vừa phục vụ mục đích bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị di tích, vừa phục vụ việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đô thị. Phương án này đã được Cục Di sản văn hóa thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chấp thuận.

Mới đây, việc mở rộng đường giao thông để xây dựng xã nông thôn mới nâng cao tại xã Cổ Bi, huyện Gia Lâm, đã buộc phải giải phóng mặt bằng một phần diện tích khu đất bên cạnh chùa Vàng, thuộc khu bảo tồn cấp 2 của di tích. Diện tích này trước kia sử dụng làm sân chơi và là nơi tổ chức các hoạt động lễ hội. Vì lẽ đó, việc mở rộng diện tích này chưa tìm được sự thống nhất giữa nhà chùa và người dân trong vùng. Thành phố Hà Nội đang giao cho huyện Gia Lâm phối hợp với các cơ quan liên quan để giải quyết.

Hà Nội cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội
Đoan Môn là cửa chính phía Nam vào Hoàng thành Thăng Long được xây dựng vào thời nhà Lê trung hưng được tu sửa vào thời nhà Nguyễn. Ảnh: TTXVN

Cần có định hướng cụ thể

Không chỉ ở Hà Nội mà câu chuyện giữa bảo tồn và phát triển còn xảy ra ở một số địa phương khác trong cả nước. Bởi nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội ngày càng cao thì việc đầu tư các công trình phục vụ đời sống dân sinh ngày càng nhiều. Vì vậy những khu vực có sự hiện diện của di tích sẽ bị tác động ít nhiều dù chính quyền địa phương đã có những cố gắng để tránh ảnh hưởng đến mức thấp nhất có thể.

Việc quy hoạch các công trình phục vụ đời sống kinh tế - xã hội đã đặt ra khả năng ảnh hưởng đến di sản. Nếu các nhà quy hoạch không tính đến thì trong quá trình xây dựng tất yếu sẽ nảy sinh mâu thuẫn.

Đề cập đến việc giải quyết mâu thuẫn này, các nhà quản lý, các chuyên gia văn hóa cho rằng, cần phải tuân theo Luật Di sản văn hóa. Khi triển khai các công trình, nếu gặp khu vực khảo cổ học thì các chủ đầu tư buộc phải dừng lại để phối hợp với cơ quan chức năng tiến hành khai quật; dựa trên kết quả thu được sẽ đề xuất biện pháp bảo tồn và cách thức triển khai tiếp công trình. Nhưng điều quan trọng, các chủ đầu tư cần có ý thức tôn trọng di sản, giữ lại những giá trị quý cho thế hệ sau.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị Di sản văn hóa cho rằng, Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác chưa có bản đồ di chỉ khảo cổ học. Vì vậy, cần thiết phải xây dựng bản đồ này để làm cơ sở cho công tác quy hoạch, xây dựng các công trình kinh tế - xã hội, tránh trường hợp khi triển khai vướng vào di chỉ khảo cổ học, ảnh hưởng đến cả hai bên.

Một điều quan trọng khác, các cơ quan chức năng cần làm thay đổi nhận thức của người Hà Nội về vai trò, giá trị của di sản văn hóa tại các quận, huyện, thị xã của Thủ đô. Khi cộng đồng nhận diện đúng giá trị của di sản văn hóa, được tiếp cận và thụ hưởng lợi ích tinh thần và vật chất thông qua hoạt động bảo tồn di sản văn hóa thì lòng tự hào, tình yêu di sản văn hóa luôn được nâng lên, tạo ra động lực tinh thần cho họ đóng góp trí tuệ, công sức trong việc bảo tồn di sản.

“Làm mới” khái niệm bảo tồn “Làm mới” khái niệm bảo tồn

Bảo tồn di sản (heritage preservation) được hiểu là các nỗ lực nhằm bảo vệ và giữ gìn sự tồn tại của di sản theo ...

Bảo tồn di tích Châu Hương Viên hướng đến phát huy di sản Ca Huế Bảo tồn di tích Châu Hương Viên hướng đến phát huy di sản Ca Huế

Trên cơ sở các yếu tố nguyên gốc hiện còn, đơn vị tư vấn đề xuất trùng tu, bảo tồn di tích Châu Hương viên ...

Theo Báo Tin tức

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Lưu ý khi bày trí bàn thờ ngày Tết hợp phong thủy

Đối với văn hóa người Việt Nam, ngày Tết Nguyên đán là dịp để cả gia đình sum họp, đồng thời cũng là ngày để con cháu tưởng nhớ tổ tiên và những người đã khuất. Chính vì lý do đó, bàn thờ Tết Việt cũng trở thành một nét văn hóa đặc biệt của dân tộc ta. Và trong ngày Tết, việc bày trí ban thờ sao cho đúng cũng cần phải tuân theo một số quy ước nhất định.
Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Tên thường gọi của Nghệ nhân Quỳnh Hoàng là Cu Xân, người dân tộc Tà Ôi, sinh năm 1920, sống tại thôn A Diên, xã A Ngo, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Là người chế tác nhiều loại nhạc cụ của dân tộc Tà Ôi, năm 2019, cụ được Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.
Làng hương Quảng Phú Cầu hối hả những ngày cuối năm

Làng hương Quảng Phú Cầu hối hả những ngày cuối năm

Những ngày cuối năm cũng là thời điểm làng nghề hương tăm Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hoà, TP Hà Nội trở nên hối hả, nhộn nhịp. Mùi hương thơm ngào ngạt, ấm áp, mang đậm nét trầm mặc cội nguồn báo hiệu một mùa Xuân về.
Quỹ Phát triển Tài năng Việt chung tay chắp cánh ước mơ cho tài năng diễn xuất Việt

Quỹ Phát triển Tài năng Việt chung tay chắp cánh ước mơ cho tài năng diễn xuất Việt

Tiếp nối chuỗi hoạt động “ươm mầm” những tài năng Việt, Quỹ Phát triển Tài năng Việt của Ông Bầu đã đồng hành cùng NSND Việt Anh để mang đến một sân chơi nhân văn cho các diễn viên trẻ đam mê, có năng khiếu diễn xuất.
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo gồm những gì, nên cúng vào thời gian nào?

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo gồm những gì, nên cúng vào thời gian nào?

Theo truyền thống dân gian Việt Nam, ngày đưa ông Công ông Táo về trời là ngày 23 tháng Chạp hằng năm, tức vào ngày 23/12 âm lịch. Năm nay, cúng ông Công ông Táo sẽ rơi vào ngày 25/1 Dương lịch.

Tin khác

Hơn 70 tác phẩm được tặng Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2021

Hơn 70 tác phẩm được tặng Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2021
Sáng 15/1, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tới dự lễ trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2021.

Phương Trang trên muôn nẻo đường Xuân

Phương Trang trên muôn nẻo đường Xuân
Vào độ Xuân về Tết đến, những câu chào thường đi kèm lời thăm hỏi: “Tết có về quê không?” Bởi nhắc đến Tết là nhắc đến tình thân, đến sự đoàn viên. Tết cũng thường là mùa bận rộn nhất trong năm của các doanh nghiệp vận tải hành khách.

Dịch vụ OTT xuyên biên giới: Nỗi lo thông tin xấu độc …

Dịch vụ OTT xuyên biên giới: Nỗi lo thông tin xấu độc …
Nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ OTT xuyên biên giới đã “bỏ lọt” rất nhiều nội dung xấu độc, kích động bạo lực, khiêu dâm..., vi phạm văn hóa, pháp luật Việt Nam.

Điều chỉnh Hướng dẫn tạm thời thí điểm đón khách quốc tế đến Việt Nam

Điều chỉnh Hướng dẫn tạm thời thí điểm đón khách quốc tế đến Việt Nam
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch căn cứ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao, phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu triển khai điều chỉnh Hướng dẫn tạm thời thí điểm đón khách quốc tế đến Việt Nam để phù hợp với các quy định hiện nay.

Món ngon kí ức

Món ngon kí ức
Món lẩu cá linh bông điên điển, món cá lóc nướng lụi, món bánh tôm Hồ Tây cũ mèm nhưng giữ được món ngon kí ức. Mà đã là món ngon kí ức, dù mới nấu, cũng phải đúng vị ngon của quá khứ!

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt
Tối 31/12, UBND tỉnh Yên Bái tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt danh lam thắng cảnh Ruộng bậc thang Mù Cang Chải và chứng nhận “Lễ mừng cơm mới của người Mông” là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Xem thêm
Có gì đặc biệt tại công viên nghìn tỷ tại Đà Nẵng

Có gì đặc biệt tại công viên nghìn tỷ tại Đà Nẵng

Nằm bên dòng sông Hàn thơ mộng, với diện tích vô cùng lớn, lên đến 8.668 m2, Công viên APEC được dự đoán sẽ trở thành điểm vui chơi lý tưởng, thu hút đông đảo người dân Đà Nẵng và du khách thập phương.
Địa điểm du lịch mới cực “độc” - cầu Hôn Phú Quốc

Địa điểm du lịch mới cực “độc” - cầu Hôn Phú Quốc

Đây được xem là một biểu tượng du lịch mới của Đảo Ngọc Phú Quốc, cây cầu tọa lạc tại bờ Tây Nam của đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.
Du ngoạn Quy Nhơn rinh quà tết rước lộc xuân cùng Bamboo Airways

Du ngoạn Quy Nhơn rinh quà tết rước lộc xuân cùng Bamboo Airways

Cơ hội trải nghiệm phòng chờ thương gia “First Lounge by Bamboo Airways” tại Quy Nhơn hoàn toàn miễn phí - ưu đãi mới nhất mà hãng hàng không Bamboo Airways dành tặng các khách hàng sử dụng combo bay và nghỉ dưỡng của hãng trong tháng 7 này.
14 cầu thủ tuyển nữ Việt Nam khỏi Covid-19, sẵn sàng sang Ấn Độ tham dự Asian Cup

14 cầu thủ tuyển nữ Việt Nam khỏi Covid-19, sẵn sàng sang Ấn Độ tham dự Asian Cup

Tối 18/1, đội tuyển nữ Việt Nam nhận tin vui khi 14 cầu thủ đã có kết quả âm tính với Covid-19 và kịp bay sang Ấn Độ hội quân trước ngày thi đấu chính thức tại Asian Cup 2022.
Hoàng Đức khỏi Covid-19, trở lại tập luyện cùng tuyển Việt Nam

Hoàng Đức khỏi Covid-19, trở lại tập luyện cùng tuyển Việt Nam

Tại buổi tập chiều 17/1, Đội tuyển Việt Nam đã chào đón sự trở lại của tiền vệ Hoàng Đức sau thời gian tự cách ly và đã có kết quả âm tính với Covid-19. Nếu không có gì bất thường, cầu thủ này sẽ sát cánh cùng đội tuyển Việt Nam trong trận đấu với đội tuyển Úc vào ngày 27/1 tới.
Novak Djokovic bị cấm nhập cảnh 3 năm vào Australia

Novak Djokovic bị cấm nhập cảnh 3 năm vào Australia

Tay vợt người Serbia Novak Djokovic chính thức nhận án cấm nhập cảnh vào Australia trong vòng 3 năm.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải Mai Vàng 2021

Vượt qua Cẩm Ly và Tố My, cố ca sĩ Phi Nhung được trao giải "Ca sĩ dân ca của năm" tại Mai Vàng 2021, với nhạc phẩm "Bậu ơi đừng khóc" (Hamlet Trương sáng tác).
Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Nghệ sĩ Xuân Bắc chia sẻ cảm xúc khi không tham gia Táo Quân 2022

Tối 20/1, nghệ sĩ Xuân Bắc lần đầu chia sẻ về việc anh không tham gia Táo Quân năm nay.
HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

HLV Park Hang Seo đem 24 cầu thủ sang Úc

Theo đó, Quế Ngọc Hải, Nguyễn Tiến Linh, Nguyễn Văn Toàn... sẽ ở lại Hà Nội để tiếp tục tập luyện, chuẩn bị cho trận tái đấu với Trung Quốc.
Phiên bản di động