Đã 60 năm (9/5/1961 - 9/5/2021), nhưng cho đến bây giờ nhiều thế hệ quân và dân huyện đảo Cô Tô vẫn còn nhớ như in hình ảnh Người về thăm năm ấy. Bà Trần Thị Trác, tên thường gọi là Tắc, nữ dân quân năm xưa được đi đón Bác, rưng rưng rưng xúc động kể lại khoảnh khắc ấy: “Tôi cùng tổ dân quân đã… thức ba ngày, ba đêm để chuẩn bị đón Bác. Năm ấy tôi mới hơn mười tám, giờ 79 tuổi mà vẫn nhớ như in giây phút Bác đến đảo. Bác ân cần hỏi thăm bà con, còn mọi người thì vẫn trào dâng xúc động vì không nghĩ một vị lãnh tụ lớn lại ân cần, gần gũi đến vậy”.
 |
| Bà Trần Thị Trác mặc áo xanh |
Rồi Bác đã thân tình nói chuyện với bà con nông dân bên ruộng khoai lang, bên cánh đồng muối: "Thủ đô Hà Nội tuy cách xa các đảo, nhưng Đảng và Chính phủ luôn quan tâm đến đồng bào các đảo và mong đồng bào các đảo đoàn kết, cố gắng và tiến bộ". Lời Người giản dị thế thôi, nhưng hàm chứa biết bao điều gửi gắm đến quân và dân vùng biển đảo Đông bắc của Tổ quốc. Cô Tô tuy xa mà gần, Cô Tô xa về khoảng cách địa lí, nhưng luôn ở trong trái tim của đất nước, của thủ đô yêu dấu.
Hơn nửa thế kỉ trước, Cô Tô là hòn đảo tiền tiêu ở vùng biển đảo Đông Bắc của Tổ quốc và chỉ có bộ đội đóng quân.
Bà Trác nhớ lại thời kì khó khăn, gần như chỉ có gia đình bà còn bám đảo. Bà được chính quyền xã vận động ở lại để đón những gia đình đang được huy động từ đất liền ra để xây dựng kinh tế. Bà cũng muốn về quê Cao Bằng của ông, nhưng chồng bà - một cựu chiến binh từng là bộ đội Cụ Hồ tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ - đã bảo với bà: “Đâu cũng quê hương, thôi cứ ở lại với Cô Tô. Thế là chúng tôi ở lại, chứ ngày đó ở Cô Tô ăn còn chả đủ, nghĩ gì đến dựng cửa, xây nhà khang trang như hôm nay…
Ngày nay, Cô Tô mang diện mạo là một đô thị mới khang trang, hiện đại đến ngỡ ngàng. Cô Tô là một địa chỉ du lịch, khám phá hấp dẫn của tỉnh Quảng Ninh, của những du khách thích tìm đến những vùng đảo xa xôi. Mùa hè đến, người nườm nượp đổ ra đảo, Cô Tô đông vui, náo nhiệt không kém các đô thị phát triển trong đất liền. Các nhà hàng, khách sạn mọc lên san sát. Tàu thủy 5 sao từ bến cảng Tuần Châu TP Hạ Long đến cảng Cái Rồng, Vân Đồn luôn sẵn sàng đáp ứng lượng khách đông đúc đến Cô Tô mỗi ngày. Có tuần khách du lịch đến Cô Tô đông gấp đôi số cư dân trên đảo!.
Cô Tô như con rồng lớn ngủ yên giờ bừng dậy, vươn vai để trở thành một địa phương có tốc độ phát triển nhanh.
Gia đình bà Trần Thị Trác có 8 người con đều đã xây dựng gia đình. Tất cả họ đều bám đảo, người làm giáo viên cấp ba, người vẫn theo nghề biển, chăm chỉ làm lụng. Bà khoe: “Tôi có 6 đứa chắt rồi!. Vui vì ở tuổi này còn mạnh khỏe, hằng ngày vẫn theo con dâu đi cào con diếp biển”.
 |
| Bà Trác cùng các cháu bên tượng đài Bác Hồ ở đảo Cô Tô |
Chúng tôi mang theo tiếng cười lạc quan của người phụ nữ 79 tuổi với biết bao cảm xúc. Thế hệ của bà ngày ấy giờ đều đã qua tuổi thất thập. Họ trở thành một phần của khu bảo tàng lịch sử văn hóa Cô Tô. Bà Trác là người còn khỏe mạnh và minh mẫn duy nhất trong đoàn người đón Bác năm 1961 và cũng là người còn…sót lại.
Người sau nối bước người trước, những thế hệ người dân Cô Tô không chỉ góp công sức xây dựng, phát triển Cô Tô giàu đẹp như hôm nay mà còn là những cột mốc văn hóa sống nơi đảo xa. Chia tay bà Trần Thị Trác, tạm biệt Cô Tô, chúng tôi mang theo niềm cảm xúc vô bờ của bà về ngày được gặp Bác Hồ trên hòn đảo tiền tiêu giữa biển trời Đông bắc trong hình ảnh huyện đảo Cô Tô đang vươn lên dưới mặt trời và màu xanh mênh mông của biển.
