Đường lưỡi bò và con chó của GS Carl Thayer

Tôi đang chờ đợi đến cuối năm để dự Hội thảo Biển Đông lần thứ 10, và viết về cuộc tranh luận của GS Carl Thayer với các học giả Trung Quốc.

Tại Hội nghị Biển Đông lần thứ hai, diễn ra tại TP. HCM cuối năm 2010, tôi đang toét miệng cười đến chào GS Carl Thayer, thì gặp ngay bộ mặt lạnh tanh khác thường của ông. Ông nghiêm giọng nói: “Những gì tôi nói với anh về Tướng Vịnh là câu chuyện riêng tư, anh không nên đưa vào bài báo.”

Tôi mới sực nhớ ra một chi tiết liên quan tôi đã đưa vào bài “Vai diễn mới của Trung Quốc?”. Tôi vội vàng xin lỗi ông. Nhìn bộ mặt xịu ra đầy hối lỗi của tôi, mặt ông dịu lại, nói giọng nhẹ nhàng: “Thôi, bỏ đi. Mà cũng tại tôi không dặn anh trước là đừng viết những chuyện đó.”

Nhân cơ hội đó, tôi mời luôn ông đi uống cà phê, để lời xin lỗi được chân tình. Ông đồng ý, và hẹn tôi sáng Thứ Bảy, khi hội thảo đã kết thúc.

Đường lưỡi bò và con chó của GS Carl Thayer
Giáo sư Carl Thayer

Không chỉ ly cà phê mà cả một câu chuyện

Sáng Thứ Bảy, GS Carl Thayer nói ông không muốn uống cà phê ở khách sạn, và bảo tôi cứ đi theo ông. Thấy ông đi loằng ngoằng hết phố nọ sang phố kia, tôi thầm nghĩ “khéo ông giáo sư này nhầm đường”, nhưng vẫn cứ lẳng lặng đi theo. Tôi cũng chẳng thạo đường Sài Gòn!

Đi bộ một hồi khá lâu, cỡ chừng 20 phút đồng hồ, ông dừng lại trước một tòa nhà, và nói: “Đây là thư viện từ thời Sài Gòn trước năm 1975, nơi tôi lục tìm những tài liệu đầu tiên về Việt Nam.”

Ông kể, ông sang Sài Gòn năm 1967, sau khi tốt nghiệp Đại học Brown (Mỹ), trong chương trình International Voluntary Services, dạy tiếng Anh trong vòng một năm. Hàng tuần, cứ giờ rỗi là ông lại qua thư viện tìm sách về lịch sử Việt Nam. Ông còn nhớ cậu bé giúp ông tìm sách vẫn lưng trần, quần xà lỏn, mà nhiệt tình “hết sẩy”.

Ông nói: “Hồi đó, tìm hiểu về Việt Nam đang là “mốt” ở Mỹ, vì cuộc chiến tranh khốc liệt ở đây, và tôi cũng không là ngoại lệ.”

Bên bàn cà phê, khi chúng tôi ngồi sau đó, ông kể rằng ông lấy bằng thạc sĩ ở Đại học Yale (năm 1971), và bảo vệ tiến sĩ ở The Australian National University (1977). Trong thời gian đó, ông lục tìm ở các nguồn khác tư liệu về Việt Nam.

“Thú vị nhất là tôi tìm thấy một loạt tạp chí “Học tập” tại Sứ quán CHDC Đức ở Úc”, ông nói.

Ông nói, lần đầu tiên ông đến miền Bắc Việt Nam là đầu những năm 80 của thế kỷ trước. “Khi Nguyễn Dy Niên sang làm Đại diện lâm thời Việt Nam tại Úc, năm 1973, ông có tiếp xúc với tôi, và chuyển lời mời sang thăm Việt Nam của ông Nguyễn Cơ Thạch, lúc đó là thứ trưởng ngoại giao”.

Đến 9 năm sau, khi lời mời của ông Nguyễn Dy Niên được thực hiện, ông Nguyễn Cơ Thạch đã trở thành bộ trưởng ngoại giao. Ông kể: “Bộ trưởng Thạch đã tiếp tôi, cung cấp những thông tin cần thiết về cuộc chiến ở Campuchia, và cả cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc trước đó 3 năm. Ông còn lo chuyến đi của tôi sang thăm Campuchia nữa.”

“Tầm nhìn của Bộ trưởng Thạch thật là khác biệt!” GS Thayer nhớ lại.

Trong thời gian dạy ở Học viện Quốc phòng Úc, thuộc Đại học New South Wales, ông có một số học trò là các sĩ quan quân đội Việt Nam.

“Thực ra, liên kết về quốc phòng giữa Việt Nam với Hoa Kỳ đã có từ trước khi hai nước ký kết chính thức, khi trong Học viện Quốc phòng Úc cũng có một số sỹ quan Mỹ đến học, và họ đã trao đổi nhiều thứ với các sĩ quan Việt Nam.”

Câu chuyện của chúng tôi lại chuyển qua đề tài hội thảo Biển Đông. Ông nói rằng “Việt Nam đã đi trước Trung Quốc một bước trong việc quốc tế hóa vấn đề tranh chấp Biển Đông, khi một năm trước đó (tức năm 2009 – TG) đã tổ chức hội thảo lần đầu tiên, tại Hà Nội.”

Khi hỏi về chuyện nghiên cứu Việt Nam, tôi hỏi ông có gặp khó khăn gì trong việc tiếp xúc các học giả Việt Nam để trao đổi và tìm kiếm thông tin không. Ông nói: “Các quan chức, và một số học giả Việt Nam đều tỏ ra e ngại nếu trong cuộc tiếp xúc với học giả nước ngoài - những người có thói quen ghi chép rất cẩn thận. Vì thế, tôi rất ít ghi chép, chỉ một vài chữ quan trọng thôi.”

Đường lưỡi bò và con chó của GS Carl Thayer
GS Thayer với một tay bó bột trong hội thảo Việt Nam học 2008. Ảnh: Huỳnh Phan

Mối quan hệ cơ duyên

Tôi gặp GS Thayer ở Hội thảo Việt Nam học lần thứ 3/2008, khi đang công tác tại báo Sài Gòn Tiếp thị. Biết GS Thayer qua các bình luận của ông trên một vài tờ báo, tôi chủ động liên hệ với ông tại phiên hội thảo về Biển Đông.

Vị giáo sư đang bị băng tay, do ngã ở Hồng Kông, đã vui vẻ nhận lời. Ông đã tiếp tôi suốt hai tiếng ở sảnh KS Melia, và chỉ chịu dừng cuộc phỏng vấn khi đến giờ đi gặp một người khác.

Từ đó, hễ có chuyện gì liên quan tới Biển Đông, hay quan hệ Việt Nam với các nước lớn trên thế giới, như Mỹ, Nga, hay Trung Quốc, tôi đều phỏng vấn ông qua email.

Đặc biệt, trong chuyến thăm của TBT Nông Đức Mạnh đến Úc và ký Tuyên bố chung về đối tác chiến lược, GS Thayer được mời đến dự bữa tiệc tối do Thủ tướng Úc chiêu đãi TBT Nông Đức Mạnh, và ông kể cho tôi những thông tin liên quan để tôi viết bài.

Và cứ mỗi lần vào Việt Nam để dự các hội thảo, ông đều dành cho tôi ít nhất 1 tiếng đồng hồ để phỏng vấn. Khi thì bên ly cà phê, khi thì bên ly bia…

Nhưng tôi không phải phóng viên thân nhất của ông, tôi chắc thế. Mặc dù khi tôi bị ốm, ông dành cho tôi sự chăm sóc thông tin nhiều hơn bình thường. Và trước khi vào Hà Nội, ông đã email cho tôi đề nghị hãy phỏng vấn ông về đề tài mà tôi tự chọn. Lần đó, tôi phỏng vấn ông về lý do thực sự Trung Quốc tấn công Việt Nam đầu năm 1979.

Người phóng viên thân nhất với GS Thayer, theo tôi được biết, là Greg Torode, chồng một người bạn thân của tôi, trước đây là cho tờ The South China Morning Post của Hồng Kông. Greg đã từng bỏ ra 6 tháng trời để tìm ra vụ Chính phủ Trung Quốc đã đe nẹt BP, nhằm buộc công ty này rút ra khỏi dự án khoan dầu ở thềm lục địa Việt Nam.

Khi chủ Trung Quốc mua phần lớn cổ phần của SCMP, Greg đã làm đơn từ chức, và chuyển sang làm cho hãng tin Reuters Thomson.

“Vẫn như xưa, hàng sáng chúng tôi đều trao đổi email với nhau”, GS Thayer chia sẻ.

Đường lưỡi bò và con chó của GS Thayer

GS Thayer kể rằng hai vợ chồng ông có nuôi một con chó nhỏ. Con chó rất quý ông, và thường chui vào phòng làm việc của ông.

Mỗi khi ông đi xa, bà vợ ông kể lại, nó thường vào ngủ trong phòng làm việc của ông, nằm ngay trên tấm bản đồ Biển Đông của Trung Quốc có vẽ đường lưỡi bò đứt khúc.

Đã gần 8 năm trời kể từ cuộc cà phê ở Sài Gòn, con chó của GS Thayer chắc đã già lắm hoặc có thể đã đi xa.

Trong khi đó, Trung Quốc đã phát triển nhiều thứ trên Biển Đông. Từ xây đảo nhân tạo, đến quân sự hóa các đảo, hay tập trận…

Trung Quốc cũng đã tổ chức được nhiều cuộc hội thảo về Biển Đông trên lãnh thổ của mình, và thu hút được sự quan tâm của các học giả trên thế giới. Qua đó, với chính sách kéo học giả về phía mình, chủ yếu bằng tiền bạc, họ đã kéo được những người trước đây cực kỳ phản đối quan điểm của Trung Quốc.

Vì thế, gần đây, các học giả Trung Quốc lại tưởng tượng ra Đường Lưỡi bò liền nét. Một bước mới trong mưu toan khẳng định chủ quyền ở Biển Đông.

Tôi đang chờ đợi đến cuối năm để dự Hội thảo Biển Đông lần thứ 10, và viết về cuộc tranh luận của GS Thayer với các học giả Trung Quốc.

Hy vọng đó sẽ là cuộc tranh luận nảy lửa, để tôi có một bài tường thuật hay…

Theo VietNamNet (Huỳnh Phan)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Các lệnh trừng phạt gây ra hàng loạt vụ tai nạn máy bay kinh hoàng ở Iran?

Các lệnh trừng phạt gây ra hàng loạt vụ tai nạn máy bay kinh hoàng ở Iran?

Các lệnh trừng phạt đã ngăn cản Iran mua máy bay hoặc thiết bị mới, vốn có liên quan đến tai nạn hàng không…
Giai đoạn mới trong quan hệ giữa EU và Trung Á

Giai đoạn mới trong quan hệ giữa EU và Trung Á

Đối với các nước Trung Á, việc tăng cường quan hệ với EU có nguy cơ gây ra phản ứng từ Nga và Trung Quốc. Tham vọng ngày càng tăng của EU trong khu vực được Nga và Trung Quốc coi là một thách thức…
Kì vọng sự ổn định của giá vàng thế giới

Kì vọng sự ổn định của giá vàng thế giới

Chỉ trong hơn 5 tháng tháng đầu năm, giá vàng đã tăng hơn 13,2%, từ mức giá chốt năm 2023 là 2.062,9 USD/ounce lên 2.336,76 USD/ounce vào hôm 13/5. Các chuyên gia chỉ ra việc giá vàng tăng mạnh gần đây hoàn toàn trùng khớp với những biến động và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.
Chìa khoá tăng trưởng trong tương lai của Nhật Bản

Chìa khoá tăng trưởng trong tương lai của Nhật Bản

Từng là một cường quốc kinh tế nhưng hiện nay Tokyo đang lo ngại sâu sắc vì nền kinh tế của Trung Quốc và Đức đã vượt qua Nhật Bản, và Ấn Độ cũng sẽ vượt qua vào năm tới…
Tự tin ở cương vị mới

Tự tin ở cương vị mới

Phó Thủ tướng Lawrence Wong, 52 tuổi, sẽ kế nhiệm Thủ tướng Lý Hiển Long, người đã dẫn dắt Singapore phát triển mạnh mẽ trong gần 20 năm qua. Giờ đây, với phẩm chất chính trị, nhiệt huyết, kinh nghiệm, trách nhiệm và cả truyền thống, ông Lawrence Wong sẽ phải giữ cho “Đốm đỏ nhỏ bé” Singapore tiếp tục tỏa sáng…

Tin khác

Bước ngoặt trong mối quan hệ Mỹ - Israel

Bước ngoặt trong mối quan hệ Mỹ - Israel
Lời cảnh báo về việc Israel tấn công Rafah của Tổng thống Joe Biden ngay lập tức gây chấn động chính trường Mỹ và Israel…

Dự đoán về cuộc xung đột ở Ukraine

Dự đoán về cuộc xung đột ở Ukraine
Năm nay được cho là sẽ khó khăn đối với Ukraine sau cuộc phản công gây thất vọng vào năm 2023. Nhưng tình thế chiến trường có thể sẽ biến động khi Nga đang chuẩn bị cho đợt tấn công lớn, còn Ukraine sắp được trang bị sức mạnh không quân và pháo binh mới…

Israel và Hamas mắc kẹt trong thế bế tắc nguy hiểm

Israel và Hamas mắc kẹt trong thế bế tắc nguy hiểm
Bình luận trên trang tin Arab News ngày 4/5, Yossi Mekelberg, Giáo sư về quan hệ quốc tế và là cộng tác viên của Chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại tổ chức nghiên cứu các vấn đề quốc tế Chatham House cho rằng, các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas về lệnh ngừng bắn, thả con tin và cho phép thêm viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza diễn ra chủ yếu ở Cairo (Ai Cập) trước hết là vì các nhà đàm phán Qatar ngày càng thất vọng và "vỡ mộng" với cả hai bên, đến mức quan chức cấp cao của Qatar Majed Al-Ansari nói với một tờ báo Israel rằng, Doha đã quyết định đánh giá lại vai trò của mình…

Bầu cử Mỹ 2024: “Sức nặng” của nhóm cử tri đặc biệt

Bầu cử Mỹ 2024:  “Sức nặng” của nhóm cử tri đặc biệt
Một số trang tin và tạp chí như NPR, PBS, Axios và Political Wire cuối tuần qua đã đăng các bài phân tích về vai trò của một nhóm cử tri đặc biệt trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, bao gồm những người "không ưa" cả hai ứng cử viên đại diện cho đảng Dân chủ và Cộng hòa…

Đợt mở rộng lớn nhất trong lịch sử EU

Đợt mở rộng lớn nhất trong lịch sử EU
Với sự gia nhập đồng thời của 10 nước là CH Cyprus, CH Séc, Estonia, Hungary, Latvia, Litva, Malta, Ba Lan, Slovakia và Slovenia, đánh dấu đợt mở rộng có thể coi là lớn nhất trong lịch sử Liên minh châu Âu (EU).

Vì Liên minh y tế châu Âu vững mạnh

Vì Liên minh y tế châu Âu vững mạnh
Cơ quan phản ứng và chuẩn bị cho tình trạng khẩn cấp về sức khỏe của Ủy ban châu Âu (HERA), phối hợp cùng với Bỉ- nước hiện đảm nhiệm vị trí Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh châu Âu (EU), ngày 24/4 đã chính thức ra mắt Liên minh Thuốc thiết yếu…

Liệu Thổ Nhĩ Kỳ có làm nên lịch sử dựa vào vai trò hòa giải ở Trung Đông?

Liệu Thổ Nhĩ Kỳ có làm nên lịch sử dựa vào vai trò hòa giải ở Trung Đông?
Theo nhận định của tờ The National (UAE) ngày 23/4, khi mối quan hệ giữa Israel và Iran xấu đi, tình hình địa chính trị trong khu vực có thể đang chuyển hướng có lợi cho Thổ Nhĩ Kỳ trong vai trò lớn hơn giữa căng thẳng leo thang ở Trung Đông…

Cuộc cạnh tranh giành ưu thế kinh tế giữa BRICS và G7

Cuộc cạnh tranh giành ưu thế kinh tế giữa BRICS và G7
Các chuyên gia cảnh báo sự phân chia nền kinh tế toàn cầu thành hai khối có thể tạo ra nhiều rào cản thương mại hơn và làm gia tăng căng thẳng địa chính trị…

Nga và Ukraine đang thích nghi cho giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến

Nga và Ukraine đang thích nghi cho giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến
Quân đội hai nước tiếp tục phát triển các chiến lược của mình để thích nghi với những diễn biến mới trên chiến trường cùng với môi trường chính trị - xã hội toàn cầu luôn thay đổi…

Cuộc trưng cầu ý dân cho nhiệm kì mới

Cuộc trưng cầu ý dân cho nhiệm kì mới
Với tiến trình gồm 7 giai đoạn từ ngày 19/4 đến ngày 1/6 và có trên 970 triệu cử tri trong nước, cuộc tổng tuyển cử tại Ấn Độ được đánh giá là một trong những sự kiện chính trị quy mô nhất và kéo dài nhất thế giới…

Cam kết của Mỹ với Ukraine ngày càng “mờ mịt”

Cam kết của Mỹ với Ukraine ngày càng “mờ mịt”
Tổng thống Biden có thể phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng trong việc thành lập một liên minh ít lấy Mỹ làm trung tâm hơn để hỗ trợ Ukraine…

Câu hỏi về vũ khí hạt nhân của Israel và Iran

Câu hỏi về vũ khí hạt nhân của Israel và Iran
Câu hỏi về vũ khí hạt nhân đã đè nặng lên cuộc chiến ngấm ngầm kéo dài giữa Israel và Iran. Israel được cho là 1 trong 9 quốc gia hạt nhân trên thế giới dù chưa bao giờ thừa nhận, trong khi Iran bị phương Tây nghi ngờ tìm cách trở thành quốc gia hạt nhân thứ 10...

Căng thẳng Iran - Israel: Chuyển từ đối đầu "bí mật" sang "công khai"

Căng thẳng Iran - Israel: Chuyển từ đối đầu "bí mật" sang "công khai"
Đây là lần đầu tiên Iran thực hiện cuộc tấn công trực tiếp vào Israel, cho thấy sự thay đổi quy tắc đối đầu, đồng thời thể hiện năng lực tên lửa đạn đạo của Tehran cũng như khả năng phòng thủ của Tel Aviv…

Nửa nhiệm kì sóng gió

Nửa nhiệm kì sóng gió
Đảng Dân chủ (DP) đối lập chính ở Hàn Quốc đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 10/4, tiếp tục duy trì vị thế chiếm đa số ghế trong cơ quan lập pháp nước này.

Australia: Công bố kế hoạch cải tổ kinh tế, đầu tư vào năng lượng xanh

Australia: Công bố kế hoạch cải tổ kinh tế, đầu tư vào năng lượng xanh
Ngày 11/4, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã có bài phát biểu trước Câu lạc bộ Truyền thông Queensland để công bố kế hoạch cải tổ nền kinh tế và đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng xanh…
Xem thêm
Tổng thống Putin – lựa chọn của nước Nga

Tổng thống Putin – lựa chọn của nước Nga

Tổng thống Vladimir Putin giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quan trọng của Nga, chỉ dấu cho thấy sự ủng hộ nhiệt thành của dân chúng Nga với nhà lãnh đạo đất nước.
Chủ của các hạng mục giải thưởng của Oscar 2024

Chủ của các hạng mục giải thưởng của Oscar 2024

Sáng 11/3 (giờ Việt Nam), lễ trao giải Oscar 2024 đã được khai mạc tại nhà hát Nhà hát Dolby, TP. Los Angeles, Mỹ. Đây là sự kiện điện ảnh lớn nhất thế giới cũng là giải thưởng danh giá được nhiều người quan tâm, chờ đợi.
Danh tính thủy thủ người Việt thiệt mạng trên tàu bị Houthi tấn công ở Vịnh Aden

Danh tính thủy thủ người Việt thiệt mạng trên tàu bị Houthi tấn công ở Vịnh Aden

Ngày 7/3, hãng thông tấn AP của Mỹ đưa tin, lực lượng Houthi ở Yemen tấn công tên lửa vào tàu chở hàng True Confidence ở Vịnh Aden vào ngày 6/3. Trên tàu có 4 thuyền viên Việt Nam, trong đó 1 người thiệt mạng.
Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Chưa ghi nhận lao động Việt bị nạn trong trận động đất ở Đài Loan (Trung Quốc)

Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) cho biết, theo báo cáo của Ban Quản lý lao động (Văn phòng kinh tế - văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc), đến nay chưa ghi nhận trường hợp nào là người lao động Việt Nam bị nạn trong trận động đất mạnh 7.2 độ richte
Việt Nam kiên định thực hiện chính sách "một Trung Quốc"

Việt Nam kiên định thực hiện chính sách "một Trung Quốc"

Ngày 14/1, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam về kết quả bầu cử người đứng đầu vùng lãnh thổ Đài Loan ngày 13/1/2024, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết:
Vai trò của 5 nghi can vụ giết người mẫu Hong Kong Abby Choi

Vai trò của 5 nghi can vụ giết người mẫu Hong Kong Abby Choi

Trong vụ giết Abby Choi - người mẫu Hong Kong (Trung Quốc) - có 4 thành viên trong một gia đình cùng một nhân tình - là những nghi phạm chính.
Việt Nam lên tiếng về nội dung trong bộ phim “MH370: Chiếc máy bay biến mất”

Việt Nam lên tiếng về nội dung trong bộ phim “MH370: Chiếc máy bay biến mất”

"Cho tới nay, các cơ quan chức năng chưa hề đưa ra bất cứ một kết luận nào về vụ việc mất tích của máy bay MH370. Do đó, bộ phim tài liệu “MH370: Chiếc máy bay biến mất” đưa ra những nhận định khi chưa có kết luận chính thức của các cơ quan chức năng là s
Phát hiện hố đen có khối lượng lớn gấp 30 tỉ lần Mặt Trời

Phát hiện hố đen có khối lượng lớn gấp 30 tỉ lần Mặt Trời

Các nhà khoa học tại Đại học Durham (Anh) xác nhận hố đen mới được tìm thấy là một trong những hố đen lớn nhất từng được phát hiện.
Phát hiện bất ngờ làm đảo lộn các giả thuyết về bình minh của vũ trụ

Phát hiện bất ngờ làm đảo lộn các giả thuyết về bình minh của vũ trụ

Kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện hình ảnh được cho là của 6 thiên hà cổ đại khổng lồ; sự tồn tại của chúng có thể làm đảo lộn các lý thuyết vũ trụ học hiện tại.
Phiên bản di động