Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội: Dự kiến tổng mức đầu tư khoảng 288.268 tỷ đồng

Phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 288.268 tỷ đồng, bao gồm: phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách trung ương; phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, thực hiện bằng vốn ngân sách địa phương.

Về phạm vi, quy mô đầu tư có chiều dài đầu tư khoảng 349km, đi qua địa bàn 07 địa phương (Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ). Tuyến chính cao tốc quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 - 120km/h; đường song hành quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80km/h.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.

Về phương án GPMB, tái định cư: phạm vi thực hiện giải phóng mặt bằng trên toàn bộ quy mô mặt cắt ngang Vành đai 5. Tổng diện tích đất chiếm dụng sơ bộ khoảng 4.011 ha. Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 78.143 tỷ đồng.

Chính phủ dự kiến bố trí cho Dự án trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 59.700 tỷ đồng, phương án đầu tự như sau: chuẩn bị đầu tư toàn tuyến (349km) làm cơ sở huy động nguồn vốn đầu tư.

Đối với phần tuyến chính cao tốc đầu tư khoảng 116km đoạn tuyến phía Đông (từ cầu Thái Hà đến cao tốc Bắc Giang Lạng Sơn) có nhu cầu vận tải cao, có tiềm năng mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics, phù hợp khả năng cân đối vốn, quy mô 6 làn xe, đầu tư công; đổi với đường song hành: phạm vi, quy mô, thời điểm đầu tư được xác định bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối vốn ngân sách địa phương.

Dự kiến tiến độ thực hiện dự án: chuẩn bị đầu tư dự án từ năm 2026, thực hiện dự án năm 2027, cơ bản hoàn thành công trình năm 2030. Các đoạn còn lại trong giai đoạn 2026 - 2030 tiếp tục huy động các nguồn vốn để ưu tiên đầu tư sớm, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Theo Bộ trưởng trần Hồng Minh, dự án đã nghiên cứu phương án đầu tư theo phương thức đầu tư đối tác công tư (PPP) và hình thức đầu tư công.

Tuy nhiên. kết quả tính toán sơ bộ cho thấy, phương án tài chính đối với phương thức đầu tư PPP chưa bảo đảm tính khả thi. Trên cơ sở phân tích ưu, nhược điểm các hình thức đầu tư, để góp phần giảm chi phí logistics, thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, đề xuất trước mắt đầu tư Dự án theo hình thức đầu tư công, triển khai thu phí sau khi hoàn thành tương tự dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông; quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tiếp tục nghiên cứu khả năng đầu tư theo phương thức PPP.

Việc sớm đầu tư Dự án là cấp thiết vì 05 lý do chủ yếu: Hiện thực hóa chủ trương, định hướng của Đảng, Nghị quyết, Kết luận của Bộ Chính trị; phát triển hành lang kinh tế gắn với Vành đai 5 có vại trò quan trọng đối với Vùng Thủ đô nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng, kết nối các hành lang Đông - Tây, các trục hướng tâm để tạo động lực lan tỏa phát triển kinh tế - xã hội; đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, giảm ùn tắc giao thông trong khu vực phát triển năng động nhất của nước ta; hoàn thành đường Vành đai 5 theo quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, ổn định; mở rộng không gian phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Dự án đầu tư phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các quy hoạch có liên quan: dự án phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030, Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch mạng lưới đường bộ, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Mục tiêu đầu tư dự án: hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong Vùng nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới; tạo tiền đề phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường; hoàn thiện, đồng bộ hệ thống đường vành đai Thủ đô Hà Nội và thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển theo các Nghị quyết của Đảng.

Làm rõ phạm vi thu hồi đất, số hộ bị ảnh hưởng, tái định cư, đối tượng yếu thế

Theo Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội – cơ quan chủ trì thẩm tra chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, dự án đáp ứng tiêu chí dự án quan trọng quốc gia theo quy định của Điều 8 Luật Đầu tư công. Hồ sơ Dự án cơ bản đáp ứng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát, thống nhất số liệu giữa các tài liệu; làm rõ phạm vi thu hồi đất, số hộ bị ảnh hưởng, tái định cư, đối tượng yếu thế để bảo đảm tính đầy đủ và chính xác của hồ sơ.

Toàn cảnh Phiên họp.

Về sự cần thiết đầu tư và sự phù hợp quy hoạch, tiếp tục làm rõ mối quan hệ với các dự án giao thông trọng điểm khác; đánh giá hiệu quả tổng thể của mạng lưới giao thông; xây dựng cơ chế phối hợp giữa các địa phương trong quản lý quy hoạch, khai thác quỹ đất, đầu tư hạ tầng kết nối và vận hành toàn tuyến. Làm rõ hơn cơ chế điều phối thống nhất, trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương; bảo đảm đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiến độ, chất lượng công trình và giải ngân vốn.

Về tổng mức đầu tư, nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, Ủy ban Kinh tế và tài chính đề nghị tiếp tục cập nhật suất vốn đầu tư, đơn giá, chi phí dự phòng và các yếu tố biến động giá nhằm bảo đảm sát thực tế, hạn chế điều chỉnh trong quá trình thực hiện.

Chính phủ bổ sung, làm rõ nguồn vốn, cơ cấu nguồn vốn, tiến độ bố trí vốn, khả năng cân đối và bố trí vốn của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương (nhất là các địa phương dự kiến được giao bố trí số vốn lớn như Hà Nội, Hải Phòng) theo từng giai đoạn và căn cứ chứng minh khả năng cân đối vốn, làm cơ sở đánh giá tính khả thi và xem xét, quyết định; đánh giá kỹ tác động đến kế hoạch đầu tư công trung hạn và nhu cầu vốn cho nhiều dự án quan trọng quốc gia khác được triển khai đồng thời trong cùng giai đoạn; đề nghị bổ sung văn bản cam kết của đủ 07 địa phương có Dự án đi qua về khả năng, tiến độ bố trí vốn ngân sách địa phương cho phần đường song hành và công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, báo cáo Quốc hội trước khi thông qua chủ trương đầu tư Dự án. Chính phủ chịu trách nhiệm về việc xác định tổng mức đầu tư và xác định nguồn vốn thực hiện Dự án bảo đảm đủ cơ sở trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án.