Đòn tấn công tướng Iran của Tổng thống Trump thực chất là gì?

Với Mỹ hiện là nước xuất khẩu ròng dầu mỏ, nền kinh tế Iran đang chật vật với lạm phát kỉ lục, Tổng thống Donald Trump có trong tay nhiều quân bài thuận lợi hơn so với những người tiền nhiệm…

Hai tổng thống trước ông là Barack Obama và George W. Bush đều từng cân nhắc giết Qassem Soleimani, vị tướng uy quyền đứng đầu lực lượng tinh nhuệ Quds của Iran. Tuy nhiên, họ đã không "bóp cò súng".

Những bước tiến trong ngành năng lượng của Mỹ gần đây đã cung cấp cho Washington tấm giáp sắt làm chệch hướng những gì một thời được coi là vũ khí kinh tế ưa thích của Iran: Các cú sốc giá dầu.

Vào tháng 9/2019, Mỹ trở thành nước xuất khẩu ròng dầu mỏ lần đầu tiên kể từ ít nhất thập niên 1940. Các đợt tăng giá dầu toàn cầu là một chỉ dấu tích cực cho kinh tế Mỹ. Sự thay đổi vị thế này đã vô hiệu hóa khả năng Iran dùng các cú sốc giá dầu làm vũ khí.

Một cuộc khủng hoảng năng lượng phát sinh từ bên ngoài từng được coi là "tương đương đạo đức chiến tranh", sự bình ổn giá dầu lửa là yếu tố quyết định các lợi ích của Mỹ ở Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump.
Tổng thống Donald Trump.

Nhưng cách đây ít ngày, Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên có cơ hội xây dựng chính sách đối ngoại ở Trung Đông mà không sợ vũ khí dầu lửa. Tháng 9 năm trước, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu lửa của Ảrập Xêút mà giới chức Mỹ quy trách nhiệm cho Iran đã đẩy giá dầu lên mức cao kỉ lục. Tổng thống Trump sau đó viết trên Twitter: "Bởi vì chúng ta đã làm tốt với năng lượng trong vài năm qua... nên chúng ta là một nhà xuất khẩu năng lượng ròng... Chúng ta không cần dầu mỏ Trung Đông nữa".

Ở Iran, tác động của các đòn trừng phạt đã đặt các nhà hoạch định chính sách vào tình cảnh ngược lại, một số tiến trình hành động trả đũa ngày nay sẽ gây tổn thất lớn cho chính quyền vì càng đẩy mạnh tốc độ lạm phát.

Mùa Hè năm 2018, chính quyền Trump thông báo tái áp đặt cấm vận lên Iran từ tháng 11, góp phần làm cho tỉ giá ngoại hối của nước này lao dốc mạnh. Đến cuối tháng 8, 1USD có giá hơn 110.000 Rial. Sau khi cấm vận trở lại vào tháng 10/2018, tỉ giá thị trường đồng tiền của Iran dao động từ 110.000 đến 150.000 Rial/USD.

Lạm phát ở Iran tăng cao khi tỉ giá sụp đổ. Ngân hàng trung ương cũng ngừng công bố dữ liệu lạm phát trong năm 2018, khi lần công bố sau cùng cho thấy mức tăng gấp đôi trong 6 tháng cuối. Tình trạng tăng giá đã gây nhiều bất bình bên trong Iran và bầu không khí này đã hiển thị trên đường phố Tehran và lan khắp cả nước. Các điều kiện kinh tế ngày nay đã khiến giới lãnh đạo Iran phải cân nhắc giữa hành động vũ lực ở nước ngoài và bảo đảm an ninh trong nước.

Do vậy, bất kì một đòn trả thù nào cho cái chết của tướng Soleimani thông qua các cuộc tấn công ở nước thứ ba hoặc leo thang bạo lực thông qua các nhóm được ủy nhiệm sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng trong nước.

Có thể nói, Tehran bị kiềm tỏa không chỉ bởi lạm phát. Sản lượng kinh tế càng hạn chế năng lực của nước này trong chi tiêu quân sự. Mức thâm hụt 10,7 tỉ USD ngân sách chính phủ trung ương công bố hồi tháng 2/2019 là kỉ lục, nhưng vào giữa làn sóng biểu tình hồi tháng 11, chính phủ thừa nhận thâm hụt ở mức gần 30 tỉ USD.

Trong những tuần hoặc tháng tới đây, sẽ có thêm các đồn đoán về chiến lược Iran của chính quyền Trump, nhưng có lẽ không cần phải đợi tin tức mới nhất mới có thể tìm được lời giải: Đó là đòn kinh tế!

Đ.K (tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Nguy cơ trên Biển Đông từ một dự luật của Trung Quốc

Nguy cơ trên Biển Đông từ một dự luật của Trung Quốc

Dự luật Hải cảnh của Trung Quốc cho phép lực lượng này dùng vũ lực có thể tiềm ẩn “ngoại giao pháo hạm” và gây nhiều lo ngại cho các quốc gia...
Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Nỗ lực tái thiết APEC sau đại dịch COVID-19

Phát biểu khai mạc Đối thoại Doanh nhân APEC 2020 (APEC Dialogues 2020) với chủ đề “Tái thiết hình ảnh APEC - Những ưu tiên sau đại dịch COVID19” sáng 19/11, theo hình thức trực tuyến, Thủ tướng nước chủ nhà Malaysia Muhyiddin Yassin khẳng định dịch viêm đường hô hấp cấp COVID19 bùng phát, ảnh hưởng nghiêm trọng và tác động lâu dài đến các ưu tiên kinh tế và thương mại trong APEC và việc tái định hình APEC thực sự cần thiết…
“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ  được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

“Bão lửa” Covid-19 tại Mỹ được Tổng thống Trump “tiếp dầu”

Đại dịch Covid-19 tại Mỹ có nguy cơ biến thành một thảm họa nhân đạo, khi ông Trump kiên quyết không chuyển giao quyền lực...
RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

RCEP - Cú hích mới cho nền kinh tế Nhật Bản

Ngày 15/11, Nhật Bản tham gia kí kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cùng 14 quốc gia khác, đang chiếm gần 50% tổng kim ngạch thương mại của nước này.
Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Hi vọng mới cho hòa bình ở khu vực Kavkaz

Thông tin về việc các bên xung đột tại Nagorny-Karabakh dưới vai trò trung gian của Nga đạt được thỏa thuận ngừng bắn mới, thực hiện từ 0 giờ ngày 10/11, xuất hiện khá bất ngờ và sau nhiều lần các lệnh ngừng bắn trước đó bị vi phạm ngay khi bắt đầu có hiệu lực…

Tin khác

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm

Ông Joe Biden lên kế hoạch “khai tử” một loạt chính sách của người tiền nhiệm
Dù chưa được khẳng định chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ 2020, song ông Joe Biden được cho là đang xúc tiến soạn thảo một loạt sắc lệnh hành pháp, nhằm đảo ngược những chính sách gây tranh cãi của chính quyền Tổng thống Trump, sau khi ông nhậm chức vào ngày 20/1/2021…

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ
Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành hơn 270 phiếu đại cử tri trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, qua đó sẽ trở thành tổng thống thứ 46 của nước này.

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden
Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”

“Xây dựng và Giữ vững hòa bình: Các tác nhân đương đại dẫn đến xung đột và mất an ninh”
Đó là chủ đề của Phiên thảo luận trực tuyến Cấp cao Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBALHQ) tổ chức ngày 3/11, do Thủ tướng Saint Vincent & Grenadines Ralph Gonsalves, Chủ tịch HĐBA tháng 11/2020 chủ trì. Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung dự họp…

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng
Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến địa" quan trọng là Michigan và Wisconsin.

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Góc nhìn từ Ấn Độ

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Góc nhìn từ Ấn Độ
Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào ngày 3/11 (theo giờ Mỹ) không chỉ quyết định số phận của nước Mỹ mà còn tác động đến cả thế giới nói chung và Ấn Độ nói riêng… Kết quả bầu cử sẽ định hình các sự kiện toàn cầu…
Xem thêm
Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ông Joe Biden giành hơn 270 phiếu đại cử tri để được bầu làm Tổng thống thứ 46 của Mỹ

Ngày 7/11 (theo giờ Mỹ, tối 7/11 giờ Việt Nam), ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden đã đánh bại đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump để giành ...
Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Bầu cử Mỹ 2020: Vài nét về Tổng thống đắc cử Joe Biden

Ông Joe Biden, tên đầy đủ là Joseph Robinette Biden Jr., sinh ngày 20/11/1942, tại Scranton, Pennsylvania, Mỹ.
Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Bầu cử Mỹ: Ông Joe Biden tiến gần đến cánh cửa Nhà Trắng

Ứng cử viên Joe Biden của đảng Dân chủ tiến gần hơn tới chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sau khi giành chiến thắng tại 2 "chiến ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Mỹ: Khuynh hướng hợp tác tích cực hơn với OPEC

Kể từ khi Saudi Arabia và các nước thành viên A rập khác của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ ...
Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Nhật Bản đứng trước biến động hậu “Kỉ nguyên Abe”

Quyết định từ chức của Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo diễn ra vào thời điểm có những biến động lớn về địa chính trị trong khu vực và trên ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Carnival đường phố mở màn ấn tượng cho Lễ hội Du lịch biển Sầm Sơn 2020

Đến hẹn lại lên, dàn xe hoa lộng lẫy, những vũ điệu nóng bỏng của các vũ công châu Âu trong Carnival đường phố sôi động được Sun Group chung ...
Phiên bản di động