Đòn tấn công tướng Iran của Tổng thống Trump thực chất là gì?

Với Mỹ hiện là nước xuất khẩu ròng dầu mỏ, nền kinh tế Iran đang chật vật với lạm phát kỉ lục, Tổng thống Donald Trump có trong tay nhiều quân bài thuận lợi hơn so với những người tiền nhiệm…

Hai tổng thống trước ông là Barack Obama và George W. Bush đều từng cân nhắc giết Qassem Soleimani, vị tướng uy quyền đứng đầu lực lượng tinh nhuệ Quds của Iran. Tuy nhiên, họ đã không "bóp cò súng".

Những bước tiến trong ngành năng lượng của Mỹ gần đây đã cung cấp cho Washington tấm giáp sắt làm chệch hướng những gì một thời được coi là vũ khí kinh tế ưa thích của Iran: Các cú sốc giá dầu.

Vào tháng 9/2019, Mỹ trở thành nước xuất khẩu ròng dầu mỏ lần đầu tiên kể từ ít nhất thập niên 1940. Các đợt tăng giá dầu toàn cầu là một chỉ dấu tích cực cho kinh tế Mỹ. Sự thay đổi vị thế này đã vô hiệu hóa khả năng Iran dùng các cú sốc giá dầu làm vũ khí.

Một cuộc khủng hoảng năng lượng phát sinh từ bên ngoài từng được coi là "tương đương đạo đức chiến tranh", sự bình ổn giá dầu lửa là yếu tố quyết định các lợi ích của Mỹ ở Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump.
Tổng thống Donald Trump.

Nhưng cách đây ít ngày, Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên có cơ hội xây dựng chính sách đối ngoại ở Trung Đông mà không sợ vũ khí dầu lửa. Tháng 9 năm trước, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu lửa của Ảrập Xêút mà giới chức Mỹ quy trách nhiệm cho Iran đã đẩy giá dầu lên mức cao kỉ lục. Tổng thống Trump sau đó viết trên Twitter: "Bởi vì chúng ta đã làm tốt với năng lượng trong vài năm qua... nên chúng ta là một nhà xuất khẩu năng lượng ròng... Chúng ta không cần dầu mỏ Trung Đông nữa".

Ở Iran, tác động của các đòn trừng phạt đã đặt các nhà hoạch định chính sách vào tình cảnh ngược lại, một số tiến trình hành động trả đũa ngày nay sẽ gây tổn thất lớn cho chính quyền vì càng đẩy mạnh tốc độ lạm phát.

Mùa Hè năm 2018, chính quyền Trump thông báo tái áp đặt cấm vận lên Iran từ tháng 11, góp phần làm cho tỉ giá ngoại hối của nước này lao dốc mạnh. Đến cuối tháng 8, 1USD có giá hơn 110.000 Rial. Sau khi cấm vận trở lại vào tháng 10/2018, tỉ giá thị trường đồng tiền của Iran dao động từ 110.000 đến 150.000 Rial/USD.

Lạm phát ở Iran tăng cao khi tỉ giá sụp đổ. Ngân hàng trung ương cũng ngừng công bố dữ liệu lạm phát trong năm 2018, khi lần công bố sau cùng cho thấy mức tăng gấp đôi trong 6 tháng cuối. Tình trạng tăng giá đã gây nhiều bất bình bên trong Iran và bầu không khí này đã hiển thị trên đường phố Tehran và lan khắp cả nước. Các điều kiện kinh tế ngày nay đã khiến giới lãnh đạo Iran phải cân nhắc giữa hành động vũ lực ở nước ngoài và bảo đảm an ninh trong nước.

Do vậy, bất kì một đòn trả thù nào cho cái chết của tướng Soleimani thông qua các cuộc tấn công ở nước thứ ba hoặc leo thang bạo lực thông qua các nhóm được ủy nhiệm sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng trong nước.

Có thể nói, Tehran bị kiềm tỏa không chỉ bởi lạm phát. Sản lượng kinh tế càng hạn chế năng lực của nước này trong chi tiêu quân sự. Mức thâm hụt 10,7 tỉ USD ngân sách chính phủ trung ương công bố hồi tháng 2/2019 là kỉ lục, nhưng vào giữa làn sóng biểu tình hồi tháng 11, chính phủ thừa nhận thâm hụt ở mức gần 30 tỉ USD.

Trong những tuần hoặc tháng tới đây, sẽ có thêm các đồn đoán về chiến lược Iran của chính quyền Trump, nhưng có lẽ không cần phải đợi tin tức mới nhất mới có thể tìm được lời giải: Đó là đòn kinh tế!

Đ.K (tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bước tăng tốc cần thiết ở châu Á

Bước tăng tốc cần thiết ở châu Á

Việc Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đạt đồng thuận về tăng tốc phân phối vaccine ngừa Covid-19, coi đây như một trong những biện pháp chủ chốt để phục hồi kinh tế trong bối cảnh đại dịch, là một bước chuyển cần thiết trong chiến lược chống dịch của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Hệ lụy “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc với khu vực Thái Bình Dương

Hệ lụy “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc với khu vực Thái Bình Dương

Trung Quốc là khách hàng nhập khẩu tài nguyên thiên nhiên lớn nhất của các nước ở Thái Bình Dương, dù tính theo sản lượng hay quy ra giá trị USD.
Thế giới cần kịch bản sống chung với virus SARS-CoV-2

Thế giới cần kịch bản sống chung với virus SARS-CoV-2

B1617 là biến thể SARS-CoV-2 mạnh nhất hiện nay nhưng còn có thể có những biến thể mạnh hơn xuất hiện. Câu hỏi đặt ra là tại sao biến thể này lây lan dễ dàng như vậy và thế giới có thể chung sống “hòa bình” với nó không?...
Khả năng miễn dịch kinh ngạc của vaccine phòng Covid-19

Khả năng miễn dịch kinh ngạc của vaccine phòng Covid-19

Tờ New York Times cho biết, theo hai nghiên cứu mới, khả năng miễn dịch với Covid-19 ở người kéo dài ít nhất một năm, thậm chí có thể là suốt đời, được cải thiện theo thời gian, đặc biệt là sau khi tiêm chủng. Phát hiện này có thể giúp xoa dịu nỗi lo sợ lâu nay rằng khả năng bảo vệ trước virus SARS-CoV-2 sẽ chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn...
“Chứng nhận kĩ thuật số về Covid” - chìa khóa mở cửa châu Âu

“Chứng nhận kĩ thuật số về Covid” - chìa khóa mở cửa châu Âu

Tại châu Âu, tỉ lệ mắc Covid-19 đang giảm rõ rệt, song song với tỉ lệ tiêm chủng vaccine ngừa căn bệnh này đang ngày một gia tăng.

Tin khác

Tại sao nhiều trẻ em ở một số quốc gia mắc Covid-19 và tử vong?

Tại sao nhiều trẻ em ở một số quốc gia mắc Covid-19 và tử vong?
Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng trẻ em ít có nguy cơ mắc Covid-19 nặng. Nhưng thực tế đang chứng minh rằng tình trạng trẻ em nhiễm virus SARS-CoV-2 đang ngày càng tăng ở Brazil, Indonesia và Ấn Độ...

Israel, Hamas chạy đua giành chiến thắng trước khi đình chiến

Israel, Hamas chạy đua giành chiến thắng trước khi đình chiến
Israel và Hamas biết rằng một cuộc chiến tranh Gaza lần thứ tư, giống như ba lần trước, sẽ có hậu quả như thế nào khi nó tàn phá vùng lãnh thổ nghèo khó của 2 triệu người Palestine. Song, trước khi đi đến một thoả thuận đình chiến, mỗi bên đều nhắm đến thứ mà họ có thể coi là “chiến thắng”...

Loay hoay gỡ “cuộn chỉ rối” Trung Đông

Loay hoay gỡ “cuộn chỉ rối” Trung Đông
Trong diễn biến leo thang được đánh giá là khá bất ngờ, các vụ đụng độ bạo lực giữa cảnh sát Israel và người dân Palestine ở Đông Jerusalem đã biến thành mồi lửa châm ngòi cho một loạt cuộc không kích nhằm vào nhau giữa quân đội Nhà nước Do Thái và lực lượng Hamas của Palestine, đẩy hai bên đến trước nguy cơ của một "cuộc chiến tranh toàn diện”...

Những hạn chế trong cách thế giới xử lí đại dịch Covid-19

Những hạn chế trong cách thế giới xử lí đại dịch Covid-19
Thế giới lẽ ra có thể ngăn chặn được mức độ thảm khốc mà đại dịch Covid-19 gây ra, nếu như phối hợp hiệu quả, hành động nhanh chóng và lưu tâm đến những dấu hiệu cảnh báo. Đây là kết luận của Ủy ban độc lập gồm các chuyên gia toàn cầu đưa ra trong một báo cáo được công bố mới đây…

Tranh cãi về bãi bỏ quyền sở hữu trí tuệ vaccine Covid-19

Tranh cãi về bãi bỏ quyền sở hữu trí tuệ vaccine Covid-19
Cả hai phe phản đối và ủng hộ bãi bỏ quyền sở hữu trí tuệ đối với các loại vaccine phòng Covid-19 đều đưa ra những lí lẽ "thuyết phục". Tuy nhiên, cuộc tranh cãi vẫn ngày một tăng nhiệt khi khủng hoảng Covid-19 ở các nước nghèo đang trầm trọng hơn.

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5
Mảnh vỡ tên lửa lớn nhất Trung Quốc được phóng vào tuần trước dự kiến sẽ trở lại bầu khí quyển vào đêm 8/5 hoặc sáng ngày 9/5, theo các trung tâm theo dõi của châu Âu và Mỹ.
Xem thêm
Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa lớn nhất Trung Quốc được phóng vào tuần trước dự kiến sẽ trở lại bầu khí quyển vào đêm 8/5 hoặc sáng ngày 9/5, theo các ...
Tỉ phú Bill Gates và Melinda Gates ly hôn

Tỉ phú Bill Gates và Melinda Gates ly hôn

Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập và cựu CEO của Microsoft, và vợ ông, Melinda Gates, thông báo ly hôn sau 27 năm.
Xác định vị trí tàu ngầm KRI Nanggala-402, toàn bộ thủy thủ thiệt mạng

Xác định vị trí tàu ngầm KRI Nanggala-402, toàn bộ thủy thủ thiệt mạng

Tư lệnh Hải quân Indonesia, Đô đốc Yudo Margono, cho biết tàu ngầm KRI Nanggala-402 đã bị vỡ thành 3 phần, các mảnh vỡ đã được xác định và toàn ...
Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Quyết định của Tổng thống Joe Biden rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan trước ngày tưởng niệm 11/9 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong ...
Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Phiên bản di động