Đầu tư vào vàng và ngoại tệ: NCT cần hiểu biết và tỉnh táo hơn là thói quen

Vàng - Tài sản trú ẩn lâu đời

Trong quan niệm của nhiều thế hệ người Việt, vàng không chỉ là một loại kim loại quý mà còn là “tấm bùa hộ mệnh” cho tài sản gia đình. Từ thời bao cấp, vàng được dùng để mua nhà, sắm xe, thậm chí làm của hồi môn cho con cháu. Đến nay, trong mắt nhiều NCT, vàng vẫn là kênh bảo toàn giá trị hữu hiệu.

Bởi, vàng có tính thanh khoản cao, dễ dàng mua bán tại bất kì thời điểm nào. Giá vàng trong dài hạn thường có xu hướng tăng, nhất là khi nền kinh tế toàn cầu đối diện khủng hoảng. Với NCT, việc nắm giữ vàng giúp họ yên tâm rằng tài sản sẽ không “bốc hơi” chỉ sau một đêm.

Tuy nhiên, do giá vàng biến động mạnh theo thị trường quốc tế, đặc biệt chịu ảnh hưởng từ chính sách lãi suất của Mỹ, tình hình địa chính trị, nên nếu mua vào lúc giá ở “đỉnh”, người mua có thể mất khoản chênh lệch đáng kể khi bán ra. Ngoài ra, việc cất giữ vàng tại nhà luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Thực tế cho thấy, nhiều NCT không có thói quen theo dõi thông tin tài chính hằng ngày nên dễ mua vàng theo tin đồn, dẫn đến “ôm đỉnh” và bị thiệt hại. Đây là điểm yếu lớn khi coi vàng như kênh đầu tư ngắn hạn.

Ngoại tệ - Đồng tiền mạnh, niềm tin bền

Nếu vàng mang tính truyền thống, thì giữ ngoại tệ - đặc biệt là USD và EUR - được xem là cách “giữ tiền” mang màu sắc hiện đại hơn. Với tâm lí “đồng đô la Mỹ không bao giờ mất giá”, nhiều bậc cao niên coi đây là kênh bổ sung cho vàng.

Về ưu điểm, ngoại tệ mạnh thường ổn định hơn so với tiền đồng trong bối cảnh lạm phát. Việc nắm giữ một lượng USD hoặc EUR nhất định giúp NCT linh hoạt khi cần chi tiêu cho y tế, du lịch hoặc hỗ trợ con cháu học tập ở nước ngoài. Ngoài ra, nếu gửi ngoại tệ tại ngân hàng, họ vừa an toàn, vừa hưởng lãi suất, tuy không cao nhưng có tính bảo đảm.

Tuy vậy, tỉ giá ngoại tệ cũng biến động theo chính sách tiền tệ toàn cầu. Nếu Ngân hàng Nhà nước siết quản lí ngoại hối, việc mua - bán USD tự do có thể gặp khó khăn. Đặc biệt, thị trường “chợ đen” luôn tiềm ẩn rủi ro về pháp lí và chênh lệch giá.

Một thực tế khác là NCT thường có xu hướng giữ ngoại tệ tại nhà, coi đó như khoản dự trữ. Cách này có thể tạo sự yên tâm trước mắt nhưng lâu dài tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là trong bối cảnh tội phạm tài sản ngày càng tinh vi.

Vì sao NCT ưa chuộng hai kênh này?

Theo các chuyên gia đầu tư tài chính, có ba nguyên nhân chính lí giải vì sao vàng và ngoại tệ vẫn là “bến đỗ” an toàn cho nhiều NCT.

Thứ nhất, thói quen và niềm tin truyền thống: Vàng và USD đã chứng minh sức mạnh giữ giá qua nhiều giai đoạn khủng hoảng.

Thứ hai, tính đơn giản, dễ tiếp cận: Không cần kiến thức tài chính phức tạp như chứng khoán, bất động sản. Chỉ hơn chục triệu đồng, NCT đã có thể mua một chỉ vàng hay một lượng ngoại tệ nhỏ.

Thứ ba, tâm lí “ăn chắc mặc bền”: NCT thường coi trọng sự ổn định, tránh mạo hiểm. Do đó, họ ít quan tâm đến lợi nhuận cao mà chú trọng vào bảo toàn tài sản.

Tuy nhiên, chính vì sự quen thuộc và tâm lí an toàn, đôi khi vàng và ngoại tệ lại trở thành chiếc bẫy vô hình. NCT có thể đầu tư quá nhiều vào vàng và USD, bỏ qua các kênh sinh lời ổn định khác như gửi tiết kiệm, bảo hiểm hưu trí, trái phiếu Chính phủ. Chịu ảnh hưởng từ tâm lí đám đông, mua bán theo tin tức “sốt giá” mà không tính toán dài hạn. Bất cẩn trong cất giữ, dẫn đến nguy cơ bị mất mát.

Theo các chuyên gia tài chính: “Vàng và ngoại tệ chỉ nên chiếm khoảng 10-20% tổng tài sản, vừa đủ để phòng ngừa rủi ro, không nên dồn toàn bộ vốn liếng vào hai kênh này”.

Giải pháp: Đầu tư vừa phải, an toàn và kết hợp đa dạng

Để NCT an nhàn hơn, việc đầu tư cần có sự tính toán:

Không bỏ hết “trứng” vào một “giỏ”: Bên cạnh vàng và ngoại tệ, nên duy trì tiền gửi tiết kiệm, tham gia các sản phẩm bảo hiểm hoặc đầu tư trái phiếu Chính phủ để có dòng thu nhập ổn định.

Chọn kênh chính thống: Mua vàng miếng SJC tại các đơn vị uy tín, giao dịch ngoại tệ qua ngân hàng thay vì thị trường tự do.

Chỉ giữ vừa đủ tại nhà: Vàng hoặc USD dự phòng nên ở mức hợp lí, phần lớn nên gửi ngân hàng để bảo đảm an toàn.

Cập nhật thông tin: NCT cần được con cháu hoặc chuyên gia tài chính hỗ trợ theo dõi biến động thị trường, tránh ra quyết định cảm tính.

Nhìn chung, với NCT, vàng và ngoại tệ có thể coi là “bến đỗ an toàn”, giúp họ an tâm bảo toàn tài sản trong những năm tháng cuối đời. Tuy nhiên, nếu không tỉnh táo, sự an toàn ấy có thể trở thành ảo tưởng, thậm chí gây rủi ro. Điều quan trọng là phải biết đầu tư vừa phải, đa dạng hóa kênh, kết hợp truyền thống với hiện đại để vừa an toàn, vừa bảo đảm cuộc sống tuổi già an nhàn…