Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy Natanz, là dấu hiệu rõ ràng cho thấy tiến trình đàm phán vừa được nối lại để cứu vãn thỏa thuận hạt nhân lịch sử năm 2015, còn nhiều chông gai và trắc trở...

Trong mấy ngày đàm phán vừa qua, các nước tham gia thỏa thuận hạt nhân năm 2015 đã thiết lập hai nhóm làm việc để tìm cách cứu vãn JCPOA. Nhóm đầu tiên xem xét cách Mỹ có thể quay trở lại tuân thủ thỏa thuận, cụ thể là bằng cách dỡ bỏ các lệnh trừng phạt mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng đối với Iran sau khi Mỹ rút lui. Nhóm thứ hai nghiên cứu cách Iran có thể trở lại tuân thủ thỏa thuận, với việc yêu cầu nước này một lần nữa hạn chế chương trình hạt nhân. Việc các bên kết thúc đàm phán ngày 9/4 mà không đạt được kết quả đáng kể nào cũng đã được dự báo trước.

Đánh giá về những diễn biến cũng như kết quả của vòng đàm phán lần này, phía Mỹ tỏ ra “chừng mực” khi một mặt kêu gọi Iran nên có cách tiếp cận thực dụng hơn, đồng thời đề xuất ý tưởng "rất nghiêm túc" nhằm cứu vãn JCPOA và đang chờ phía Tehran hồi âm. Về phần mình, Iran tái khẳng định lập trường, tuyên bố nước này loại trừ khả năng tham gia bất kì cuộc đàm phán “trực tiếp hoặc gián tiếp” nào với Mỹ nếu Washington từ chối dỡ bỏ tất cả các biện pháp trừng phạt nhằm vào Tehran.

Kĩ sư làm việc tại nhà máy làm giàu urani Natanz ngày 10/4/2021
Kĩ sư làm việc tại nhà máy làm giàu urani Natanz ngày 10/4/2021

Thực tế thì việc tổ chức được cuộc đàm phán này đã được coi là một bước tiến lớn và đúng hướng sau nhiều năm căng thẳng giữa Mỹ và Iran, nhiều lúc tưởng chừng chiến tranh đã cận kề. Việc các bên liên quan nhất trí tiếp tục gặp nhau trong tuần tới để thu hẹp bất đồng cũng thể hiện thiện chí duy trì đàm phán. Trước đó, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ủng hộ việc đàm phán gián tiếp với Iran nhằm cứu vãn JCPOA. Tuy nhiên, Washington sẽ khó lòng dễ dàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đang áp dụng đối với Tehran mà không đòi hỏi những điều kiện mang tính ràng buộc từ Iran. Giới chức Mỹ luôn bày tỏ quan điểm sẽ theo đuổi tiến trình đàm phán với Iran nhằm hướng tới một thỏa thuận “chặt chẽ và lâu dài hơn” để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, cũng như ngăn cản Tehran "hậu thuẫn" các lực lượng ở Iraq, Yemen, Liban và Syria.

Thứ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi, Tehran sẽ không ngừng từng phần chương trình hạt nhân hiện tại, đặc biệt là việc làm giàu urani lên mức 20% tinh khiết, cho đến khi Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt và quay trở lại thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Nói cách khác, Tehran không muốn thay đổi lập trường theo nguyên tắc từng bước. Một báo cáo gần đây của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho thấy, Tehran đã lắp đặt một loạt máy li tâm hiện đại ở nhà máy Natanz dưới lòng đất nhằm tăng cường năng lực làm giàu urani. Mới đây nhất, Cơ quan Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) cho biết, trong chưa đầy 4 tháng, Iran đã sản xuất được 55 kg urani làm giàu ở cấp độ 20% và trong vòng 8 tháng, nước này có thể sản xuất được 120 kg urani làm giàu ở cùng cấp độ trên. Tuy nhiên, Đặc phái viên Mỹ về Iran Robert Malley cho rằng quan điểm của Tehran về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi điều chỉnh các hoạt động hạt nhân cho thấy Iran "thiếu nghiêm túc".

Theo giới phân tích khu vực, các cuộc đàm phán ở Vienna chưa thể dẫn đến việc nhanh chóng gia hạn JCPOA và cũng khó có khả năng dẫn đến thỏa thuận "JCPOA +" rộng hơn như Mỹ mong muốn. Những gì vừa diễn ra cũng có thể chưa đủ để tạo ra những hiệu ứng tích cực đối với nền kinh tế Iran, vốn đang điêu đứng do hứng chịu các lệnh trừng phạt từ Washington, trước cuộc bầu cử tổng thống sắp tới. Dù sao, cuộc đàm phán ở Vienna cũng là bước khởi đầu góp phần mở ra lộ trình khả quan để hai bên hướng tới. Tuy nhiên, lộ trình này được dự báo sẽ còn gặp phải nhiều “lực cản”, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất lớn cũng như các đối sách linh hoạt của giới lãnh đạo hai bên, cùng nỗ lực thúc đẩy của các bên liên quan như Liên minh châu Âu (EU), Nga, Trung Quốc…

Minh Ngọc (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đức sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Đức sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Ngày 15/8, Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức cho biết, Bộ Ngoại giao Đức có công hàm thông báo về việc sẽ cấp thị thực cho hộ chiếu phổ thông mẫu mới của Việt Nam đã được bổ sung thông tin nơi sinh tại phần bị chú.
Nhận dạng nạn nhân Việt Nam đầu tiên trong vụ cháy ở Manchester, Anh

Nhận dạng nạn nhân Việt Nam đầu tiên trong vụ cháy ở Manchester, Anh

Đại sứ quán Việt Nam tại Anh cho biết, ngày 12/8, Cảnh sát khu vực Greater Manchester (GMP) thông báo đã nhận dạng được nạn nhân đầu tiên trong vụ cháy tại khu nhà Bismark House Mill ở Oldham, Manchester ngày 7/5/2022.
Hộ chiếu mẫu mới: Đại sứ quán Mỹ khuyến cáo người xin thị thực bổ sung "nơi sinh" vào phần bị chú

Hộ chiếu mẫu mới: Đại sứ quán Mỹ khuyến cáo người xin thị thực bổ sung "nơi sinh" vào phần bị chú

Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam đã phát đi thông báo về việc đang tiếp tục xem xét mẫu hộ chiếu mới (bìa màu xanh tím than) của Việt Nam được cấp từ ngày 1/7, nhằm xác định xem có đáp ứng các yêu cầu cấp xét thị thực và đi lại của Mỹ hay không.
Nguyên nhân Phần Lan tạm dừng công nhận hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Nguyên nhân Phần Lan tạm dừng công nhận hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Ngày 11/8, Đại sứ quán Phần Lan tại Hà Nội ra thông báo, cơ quan này sẽ không tiếp nhận đơn xin cấp thị thực/giấy phép cư trú của đương đơn xuất trình hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam cho đến khi có thông báo mới của các cơ quan có thẩm quyền của Phần Lan.
Bùng phát dịch virus mới ở Trung Quốc

Bùng phát dịch virus mới ở Trung Quốc

Ít nhất 35 người ở Trung Quốc đã nhiễm một loại virus henipavirus mới dường như lây lan từ động vật sang người. Thông tin trên khiến hòn đảo Đài Loan (Trung Quốc) cảnh giác về mầm bệnh nguy hiểm tiềm tàng.

Tin khác

Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng
Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot tại Campuchia (ECCC) sẽ xử phiên cuối cùng đối với kháng cáo của Khieu Samphan - người đứng đầu nhà nước "Campuchia Dân chủ" thời chế độ Pol Pot, vào ngày 22/9 tới.

Tây Ban Nha công nhận hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam

Tây Ban Nha công nhận hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam
Mới đây, Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Việt Nam đưa ra thông báo công nhận hộ chiếu mới của Việt Nam (bìa xanh tím than).

​Danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

​Danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester
Bốn người Việt gồm: Chu Van Cuong (39 tuổi), Nguyen Van Uoc (31 tuổi), Nguyen Van Duong (29 tuổi) và Le Thanh Nam (21 tuổi), bị mất liên lạc hoàn toàn với gia đình từ sau ngày xảy ra vụ cháy hôm 7/5.

EU bắt đầu âm thầm nới lỏng lệnh trừng phạt Nga

EU bắt đầu âm thầm nới lỏng lệnh trừng phạt Nga
Theo trang oilprice.com, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định bổ sung các điều khoản miễn trừ trong các lệnh trừng phạt Nga. Những điều khoản này dành cho các thực thể thiết yếu đối với vận chuyển thực phẩm, hàng hóa nông nghiệp và dầu mỏ đến các nước thứ ba bên ngoài EU.

Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 3/8 cho biết, đã triệu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns tới để phản đối chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi.

Đại sứ quán Czech thông báo dừng công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam

Đại sứ quán Czech thông báo dừng công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam
Ngày 2/8, trang web Đại sứ quán Cộng hòa Czech tại Việt Nam đã ra thông báo dừng công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam.
Xem thêm
Bùng phát dịch virus mới ở Trung Quốc

Bùng phát dịch virus mới ở Trung Quốc

Ít nhất 35 người ở Trung Quốc đã nhiễm một loại virus henipavirus mới dường như lây lan từ động vật sang người. Thông tin trên khiến hòn đảo Đài Loan (Trung Quốc) cảnh giác về mầm bệnh nguy hiểm tiềm tàng.
Nhật Bản: Núi lửa Sakurajima phun trào ngày thứ 2 liên tiếp

Nhật Bản: Núi lửa Sakurajima phun trào ngày thứ 2 liên tiếp

Nhà chức trách đã buộc phải nâng cảnh báo núi lửa lên mức 5, mức cao nhất trong thang cảnh báo 5 cấp độ sau khi núi lửa Sakurajima phun trào chiều 24/7.
WHO ban bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu vì bệnh đậu mùa khỉ

WHO ban bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu vì bệnh đậu mùa khỉ

Ngày 23/7 (tối 23/7 theo giờ Việt Nam), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã quyết định ban bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu vì làn sóng bùng phát các ca mắc đậu mùa khỉ tại nhiều nơi trên thế giới.
Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Trung Quốc triệu Đại sứ Mỹ tới phản đối chuyến thăm của bà Pelosi

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 3/8 cho biết đã triệu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Nicholas Burns tới để phản đối chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi.
Nga rời trạm ISS: Hơn 2 thập kỷ hợp tác vũ trụ Nga - Mỹ sẽ ra sao?

Nga rời trạm ISS: Hơn 2 thập kỷ hợp tác vũ trụ Nga - Mỹ sẽ ra sao?

Nga tuyên bố rời Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) sẽ chấm dứt 2 thập kỷ hợp tác trong vũ trụ giữa Mỹ và Nga sau Chiến tranh Lạnh khi cùng xây dựng và vận hành trạm vũ trụ.
Australia chật vật chống chọi trận lũ "chưa biết khi nào kết thúc"

Australia chật vật chống chọi trận lũ "chưa biết khi nào kết thúc"

Mưa lớn xối xả tiếp tục đổ xuống bờ biển phía Đông Australia, buộc hàng nghìn cư dân Sydney phải di tản khẩn cấp do mực nước sông vượt ngưỡng nguy hiểm, vào thời điểm khu vực này đã trải qua 4 trận lũ lụt lớn trong 18 tháng qua.
Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ấn định phiên xét xử cuối cùng

Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot tại Campuchia (ECCC) sẽ xử phiên cuối cùng đối với kháng cáo của Khieu Samphan - người đứng đầu nhà nước "Campuchia Dân chủ" thời chế độ Pol Pot - vào ngày 22/9 tới.
Thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda bị tiêu diệt tại Afghanistan

Thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda bị tiêu diệt tại Afghanistan

Truyền thông Mỹ dẫn nhiều nguồn thạo tin cho biết Ayman al-Zawahiri, thủ lĩnh mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, đã bị tiêu diệt tại nhà riêng ở thủ đô Kabul của Afghanistan.
Nhật Bản thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý ra biển

Nhật Bản thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý ra biển

Ngày 22/7, Ủy ban Năng lượng nguyên tử Nhật Bản đã thông qua kế hoạch xả nước thải nhiễm phóng xạ đã qua xử lý tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1, ra biển.
Phiên bản di động