Tinh thần "Xe chưa qua, nhà không tiếc!"
Chúng tôi men theo đê sông Nhuệ về thôn An Mỹ vào một ngày nắng đầu xuân, hỏi thăm nhà cụ Đương "hiến đất" thì ai cũng tấm tắc khen ngợi: "Nhờ cụ Đương hiến đất mà giờ con ngõ hẹp trước đây hai người tránh nhau cũng khó đã trở nên thông thoáng, xe ba bánh chở vật liệu xây dựng đi vào dễ dàng", một người hàng xóm tỏ bày.
Đi vào sâu con ngõ mới thấy nhiều bức tường mới được thay thế, dưới chân còn in dấu vết tường cũ. Bởi lẽ từ ngày cụ Đương đập tường hiến đất, phong trào hiến đất trong ngõ trở nên sôi nổi, cụ trở thành tấm gương sáng về nhân cách sống và tinh thần vì sự phát triển chung của tập thể.
 |
| Con ngõ nhỏ nay đã được mở rộng nhờ cụ Đương hiến đất |
Trong căn nhà đơn sơ, tuềnh toàng còn chưa kịp quét vôi, cụ Đương sống với người con gái thứ hai bị ảnh hưởng chất độc da cam. Cụ kể, hồi trẻ cụ tham gia kháng chiến chống Mỹ và bị nhiễm chất độc da cam. Trở về quê hương lập gia đình, cụ có 3 người con, 2 gái, một trai. Người con gái lớn lấy chồng gần nhà, con trai lập gia đình ra ở riêng còn cụ bà đã mất cách đây 4 năm, cụ Đương chăm sóc người con thứ hai thiệt thòi, trong nhà không có đồ đạc gì đáng giá ngoài một số hình ảnh, giấy khen thời quân ngũ của cụ.
Gần 20 năm trong quân ngũ, mang trong mình tinh thần của người lính bộ đội cụ Hồ, cụ Đương luôn sống vì tập thể. Chính vì thế, tinh thần xe chưa qua, nhà không tiếc vẫn được người lính tên lửa ngày nào phát huy ngay trong cuộc sống đời thường. "Tôi thấy việc hiến đất của tôi rất bình thường, nếu có phải lùi vào 1 mét tôi cũng đồng ý. So với các đồng đội đã hy sinh, tôi may mắn hơn rất nhiều khi trở về lành lặn, đóng góp được gì cho quê hương thì tôi rất sẵn lòng, không hề tiếc", cụ Đương cho biết.
|
| Cụ Ngô Ngọc Đương đập tường hiến đất làm đường rộng |
Tự tay đập tường – bản lĩnh người lính thời bình
Cùng chúng tôi dạo bước trên con ngõ mới rộng rãi, ánh mắt cụ Đương không giấu được niềm xúc động khi thấy thêm một số hộ dân cũng đã tự nguyện đập bỏ tường bao, lùi đất mở ngõ. Cụ bảo, ngõ nhỏ không phải vì trước đây người ta xí đất, mà thiết kế để chống trộm đột nhập. "Ngày xưa các cụ toàn đi bộ làm gì có xe cộ như bây giờ, trộm thấy ngõ nhỏ ngoằn ngoèo cũng sẽ ngại vào hơn vì vào khó thoát ra. Nhưng cuộc sống hiện đại, ngõ nhỏ làm hạn chế đi lại, đặc biệt khi có ai trong ngõ qua đời, đội khiêng quan tài đến đoạn nhà tôi phải khiêng nghiêng mới qua được, do đoạn này là đoạn thắt cổ chai lại có thêm cây cột điện án ngữ, rất khó đi", cụ Đương tâm sự.
Hay như trong việc xây dựng, nhà nào muốn đưa vật liệu xây dựng vào ngõ đều phải dùng xe rùa, vừa mất sức vừa mất thời gian. Nếu như xe ba bánh vào được tận nơi sẽ rất tiện, vì vậy cụ Đương luôn cánh cánh trong lòng về việc mở rộng con ngõ. Khi các thanh niên trong ngõ ngỏ lời xin cụ cho đập tường cũ nhà cụ đi, lùi vào khoảng 40cm, cụ Đương mừng rỡ và đồng ý ngay, không chút do dự hay phải họp bàn gia đình.
|
| Cụ Đương và con gái nhiễm chất độc da cam trên đoạn đường cụ hiến đất mở ngõ |
Ngày 8/1, cụ Đương mượn búa tạ của hàng xóm tự tay đập những nhát búa đầu tiên dỡ bỏ tường bao cũ. Cụ bảo phải chính tay mình đập để thể hiện sự đồng ý tuyệt đối, dứt khoát không chút lăn tăn trong việc hiến đất. Sau đó, các thanh niên trong ngõ đã hỗ trợ cụ xây lại bức tường mới trong ngày, ai cũng hồ hởi và cảm phục trước tấm gương sáng của cụ Đương.
Anh Nguyễn Quốc Quân, Trưởng thôn An Mỹ cho biết: Trong làng hiện nay có 2 con ngõ nhỏ và sâu, trong đó có con ngõ nhà cụ Đương, bà con đi lại rất vất vả. Nhưng đến nay đã có cụ Đương tự nguyện hiến một phần đất của gia đình mở rộng con đường, thuận tiện cho việc đi lại. Anh Quân chia sẻ thêm, nhà anh nằm cùng ngõ với nhà cụ Đương, năm trước xây nhà nhưng phải đẩy xe rùa vào gần 400 mét rất vất vả. "Cụ Đương sống rất tình cảm, luôn vì lợi ích chung của xóm làng, thời buổi tấc đất tấc vàng cụ hiến không chút do dự. Dù cuộc sống của cụ còn khó khăn, chăm con gái bị nhiễm chất độc da cam nhưng cụ không đòi hỏi bồi thường gì, khiến mọi người rất cảm phục", anh Quân cho biết.
Ăn hết nhiều, ở hết bao nhiêu!
Dù đã cao tuổi, song các công việc trong làng cụ Đương đều quan tâm sát sao. Cụ bảo, sống ở với dân, chết cũng ở với dân, ăn hết nhiều ở hết bao nhiêu đâu. Mình hiến đất cho đường làng thông thoáng, ai cũng được lợi trong đó cũng có gia đình mình. "Tôi nghĩ rằng, cả cuộc đời đã sống khổ trong con ngõ chật chội rồi, đừng để thế hệ sau phải chịu thêm khổ nữa. Vì vậy tôi nhanh chóng đưa ra quyết định, phải làm ngay, làm luôn, không chần chừ", cụ Đương tâm sự.
|
| Cụ Đương và con gái nương tựa vào nhau sống trong căn nhà đơn sơ |
Bà Ngô Thị Luận, con gái lớn của cụ Đương chia sẻ: Biết cụ tự tay đập tường mở ngõ, tôi mừng lắm. Tôi biết tính cụ đã quyết làm điều gì là nhất định sẽ làm. Những lúc thấy người ta đi lại khó khăn quá trong lòng mình cũng trăn trở, quyết định của cụ cả nhà đều ủng hộ. Tôi thấy mừng khi có thêm nhiều người tự nguyện hiến đất mở đường sau việc làm của bố tôi.
Ông Nguyễn Văn Sinh, người dân cùng ngõ cho biết: Tôi có mảnh đất trong ngõ này, sau khi thấy cụ Đương hiến đất tôi cũng sẽ lùi đất nhà mình vào để mở rộng ngõ giống cụ. Lùi vào thì đất nhà mình chật thêm nhưng con ngõ được rộng ra, ai cũng vui mừng, bà con quý mến, tình làng nghĩa xóm được thắt chặt là điều đáng quý nhất.
|
| Giấy khen của Huyện ủy Phú Xuyên tặng cụ Đương năm 2025 |
Tạm biệt cụ Đương khi chiều đã ngả bóng, tôi thấy cụ lại lúi húi đi lấy nồi chuẩn bị nấu cơm tối. Người con gái thiệt thòi tuy đã ngoài 50 tuổi nhưng không tự làm được những công việc thường ngày. Cụ bảo, cụ đã lo cho con gái một khoản tiền tiết kiệm cũng như chỗ nằm sau khi qua đời, nếu cụ khuất đi sẽ cậy nhờ con gái cả lo cho em gái nốt quãng đời còn lại.
Cả một thời trai trẻ hy sinh cho đất nước, trở về thời bình sống có ích cho quê hương, cụ Đương là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi gương học tập, sống có lý tưởng, khát vọng cống hiến vì sự nghiệp chung.
Năm 2025 cụ Đương được huyện ủy Phú Xuyên (cũ) trao tặng giấy khen vì có thành tích xuất sắc trong 10 năm thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh trên địa bàn huyện Phú Xuyên (cũ).
