Cú ngã khiến cụ bà 70 tuổi gãy phức tạp cổ chân

Không thể phẫu thuật ngay

Bà L.T.B., 70 tuổi, nhập Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sau một cú trượt chân ngã. Người bệnh đau nhiều vùng chân phải, cổ chân biến dạng, gập góc và không thể vận động.

Qua thăm khám và các cận lâm sàng cần thiết, các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp chẩn đoán bà bị gãy kín phức tạp đầu dưới hai xương cẳng chân phải trên nền đái tháo đường típ 2.

Đây là trường hợp có nhiều yếu tố khiến việc điều trị trở nên khó khăn. Ổ gãy nhiều mảnh ở vùng cổ chân - vị trí chịu tải trọng lớn của cơ thể - trong khi người bệnh tuổi cao, xương loãng. Bệnh đái tháo đường cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và chậm lành vết thương.

Đáng chú ý, vùng cổ chân sưng nề nhiều và xuất hiện các bọng nước sau chấn thương. Theo các bác sĩ, nếu phẫu thuật ngay trong giai đoạn này, nguy cơ tổn thương da, hoại tử, nhiễm trùng vết mổ và nhiễm trùng xương sẽ tăng cao.

Sau hội chẩn, ê-kíp điều trị quyết định chưa phẫu thuật ngay mà xử trí theo từng giai đoạn.

Người bệnh được xuyên kim kéo liên tục trong 7 ngày nhằm duy trì trục chi, hạn chế di lệch ổ gãy, đồng thời được theo dõi và chăm sóc tích cực phần mềm.

Khi tình trạng sưng nề giảm, các bọng nước ổn định và phần mềm đủ điều kiện, người bệnh mới được phẫu thuật.

Phẫu thuật cố định nhiều vị trí

Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 2 giờ, với sự hỗ trợ của hệ thống màn tăng sáng.

Các bác sĩ thực hiện kết hợp xương mác bằng nẹp vít, kết hợp xương mắt cá trong bằng kim chỉ thép, găm kim cố định đầu dưới xương chày và ghép xương nhân tạo.

Theo ThS.BS Lê Văn Luân, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, thách thức của ca bệnh không chỉ nằm ở ổ gãy nhiều mảnh mà còn ở tuổi cao, loãng xương và đái tháo đường của người bệnh.

Xương loãng khiến việc bắt vít khó khăn hơn, trong khi đái tháo đường làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và chậm lành vết thương. Đặc biệt, tình trạng sưng nề và bọng nước tại vùng cổ chân khiến việc phẫu thuật sớm tiềm ẩn nhiều biến chứng.

“Việc xuyên kim kéo liên tục trước mổ, kết hợp chăm sóc phần mềm và lựa chọn kỹ thuật kết hợp xương phù hợp giúp chúng tôi phục hồi tương đối chiều dài và trục giải phẫu của cổ chân, tạo độ vững chắc cho ổ gãy và giảm nguy cơ biến chứng”, ThS.BS Lê Văn Luân cho biết.

Sau phẫu thuật, ổ gãy được cố định vững chắc, trục giải phẫu vùng cổ chân được phục hồi tương đối, tạo điều kiện cho quá trình liền xương và phục hồi chức năng.

Cẩn trọng với những cú ngã ở người cao tuổi

Hiện người bệnh giảm đau rõ rệt, vết mổ khô, phần mềm liền tốt và chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng. Bà đã có thể chủ động cử động các ngón chân, tập co duỗi cổ chân trên giường dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên phục hồi chức năng.

Thời gian tới, người bệnh tiếp tục được kiểm soát đường huyết, phục hồi chức năng theo từng giai đoạn và tăng dần mức độ chịu lực theo hướng dẫn của bác sĩ.

Các bác sĩ cảnh báo, ở người cao tuổi, đặc biệt những người bị loãng xương hoặc đái tháo đường, một cú trượt ngã trong sinh hoạt cũng có thể gây gãy xương nghiêm trọng. Không ít trường hợp chỉ từ một cú ngã nhẹ nhưng phải điều trị kéo dài do xương yếu và khả năng hồi phục kém hơn.

Khi người cao tuổi bị ngã và nghi ngờ gãy xương, cần hạn chế di chuyển, cố định tạm thời vùng bị thương và đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình.

Để hạn chế nguy cơ té ngã, gia đình cần giữ nền nhà khô ráo, bảo đảm đủ ánh sáng, lắp tay vịn tại nhà vệ sinh, cầu thang và loại bỏ các vật cản trên lối đi.

Khi người cao tuổi bị ngã và nghi ngờ gãy xương, cần hạn chế di chuyển, cố định tạm thời vùng bị thương và đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình.

Các bác sĩ khuyến cáo không tự ý nắn bóp, chườm nóng hoặc đắp thuốc dân gian lên vùng tổn thương. Những tác động này có thể khiến tổn thương phần mềm nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và gây khó khăn cho quá trình điều trị.